Jan Emmens gaf ontzettend veel en had zelf weinig nodig. Hij werd 66 jaar

,,Goh, Jan, wanneer ga je nou eindelijk eens voor jezelf aan de gang?” Zoons en zussen van Jan Emmens uit Vries vonden in november afgelopen jaar dat het toch eigenlijk te gek werd. Jan had zijn twee zoons geholpen met verbouwingen aan hun huis. Hij was als altijd overal te vinden in het dorp voor iedereen die een beroep op hem deed. Maar ondertussen liet het behang in zijn eigen huis los en het onkruid stond metershoog in de tuin. Het kon niet langer, vonden ze.

Jan was niet onder de indruk. ,,Ik red me wel.” Niemand hoefde zich zorgen om hem te maken. Hij was tevreden met wat hij had.  Liever hielp hij andere mensen dan dat hij de hulp van anderen accepteerde. Maar deze keer liet de familie zich niet wegsturen. Op zaterdag 16 november gingen ze gezamenlijk naar zijn huis om de boel eens flink onder handen te nemen. Zonder Jan. Die moest natuurlijk aanwezig zijn bij de intocht van Sinterklaas.

Jan Emmens was zo’n kurk waar de samenleving op drijft. Als kind van een PvdA-raadslid had hij het linkse gedachtegoed met de paplepel ingegoten gekregen, het zat in zijn genen. Hij was vrijwilliger en zat in de organisatie van Volksvermaken Vries, de Tafeltennisvereniging Vries, bij de huurdersbelangenvereniging AH Woon, bij energiecoaches, bij de PvdA, reed op de buurtbus.

Hij maakte zich boos over onrecht, over wangedrag, als mensen vermalen dreigden te worden in procedures. Ouderschapsverlof, ontslagvergoedingen, met Jan aan je zijde was het gevecht al bijna gewonnen. Hij was ook altijd goedgemutst. Maar zo actief als hij was voor andere mensen, zo gelaten accepteerde hij wat hem zelf overkwam.

Jan werd geboren in Zeijen in een gezin met twee zussen. Begin jaren zestig verhuisde het gezin naar Vries. Vader was postbode. Zijn moeder ging in de politiek. Hun huwelijk hield geen stand en dat moeder destijds een relatie kreeg met een vrouw was ook nog niet zo gewoon. Jan besloot te gaan studeren in Leeuwarden, aardrijkskunde en Nederlands, maar stortte zich vooral in het studentenleven. Geen van beide studies maakte hij af.

Tijdens zijn vervangende dienstplicht deed hij in de avonduren een studie personeelszaken. Arbeidsrecht vond hij interessant. Bij de Jonge Socialisten, de jongerenvereniging van de PvdA, ontmoette hij Marionne, met wie hij trouwde. Het stel ging wonen in Nijlande.

Al snel kon hij een goede baan krijgen als medewerker personeelszaken bij het Haarlems Dagblad. Het gezin verhuisde naar Noord-Holland en daar werden zoons Jelmer en Wouter geboren.

Maar Jan had het te druk in Haarlem. Hij kwam terecht in wat je nu een burn-out zou noemen en ontwikkelde depressieve klachten. Ze besloten terug te gaan naar Vries, waar ze veel familie in de buurt hadden.

Daar werd Jan vooral een zorgzame vader, terwijl zijn vrouw lerares was op de basisschool. Jan bracht de jongens naar hun sportclubs. Hij werd leider bij VAKO toen de jongens daar gingen voetballen. Werd begeleider bij TTV, toen de jongens daar gingen tafeltennissen. Toernooien aan de andere kant van het land waren geen probleem, Jan reed wel.

Het was een warm gezin; er was veel tijd voor spelletjes, vooral klaverjassen. Na het eten, in het weekend, op vakantie, altijd kwamen de kaarten op tafel. Vrienden en familie waren welkom. Jan was open naar andere mensen toe.

Maar hij liet weinig van zichzelf zien. Hij lachte veel, maar lachte ook veel weg. Hij bleef depressieve periodes houden, waar hij geen uitweg uit vond. Toen de kinderen ouder en zelfstandiger werden, ging hij werken als taxichauffeur. Maar het ging niet. Het huwelijk met Marionne strandde. Tot hij op een punt kwam dat hij het op wilde geven.

Een paar maanden zat Jan in een gesloten inrichting, daarna koos hij ervoor om in een open setting therapie te volgen om zijn depressieve gevoelens de baas te worden. Hij had de veerkracht om van de grond af aan zijn leven weer op te bouwen. Dat deed hij op een bewonderenswaardige manier, zegt zijn familie. Vrijwilligerswerk was een manier om weer grip op zijn leven te krijgen en structuur aan te brengen.

Op re-integratiebasis kon hij weer aan het werk bij taxibedrijf Dorenbos. Hij kwam er terecht op kantoor, deed weer personeelszaken. Daar kon hij zijn draai uiteindelijk vinden en er volgde een rustiger periode, totdat hij met vervroegd pensioen ging.

Dat vervroegde uittreden was ook wel nodig. Hij had het zo ontzettend druk met al zijn vrijwilligersfuncties. Hij was betrokken bij allerlei evenementen in Vries: fietstochten, de dorpsquiz, pubquizzen. Hij had er veel lol in om zelf vragen te verzinnen. Voor huurdersbelangen reisde hij stad en land af en ook bij de tafeltennisvereniging had hij allerlei functies. Naast dat hij zelf ook nog speelde.

In de zomer van 2024 kreeg Jan, die al suikerziekte had, hartklachten. Hij was het hele jaar al wat moe, maar ineens ging zijn conditie snel achteruit. Hij zag er niet direct de ernst van in, maar kwam al snel terecht op de operatietafel. De problemen konden voldoende worden verholpen en Jan kon in het najaar al zijn klussen voortzetten.

Tot hij na de intocht van Sinterklaas opnieuw opgenomen moest worden met nierfalen. Er bleek meer aan de hand. Jan had de ziekte van Kahler, een vorm van beenmergkanker. Daarvoor zou hij chemotherapie krijgen, maar er ontstonden complicaties met hart en nieren. Onverwacht voor iedereen kreeg Jan begin december de mededeling dat hij nog maar een paar dagen had.

Zoals hij veel in zijn leven gelaten accepteerde, zo accepteerde en regelde hij ook zijn afscheid. Hij bracht het Vriezer verenigingsleven zelf op de hoogte dat hij ernstig ziek was. Hij maakte een lijstje wie hij nog wilde zien.

Vries realiseerde zich dat het een belangrijke inwoner zou kwijtraken. Via een spoedprocedure (want koninklijke onderscheidingen kunnen alleen bij leven worden toegekend) werd een lintje aangevraagd voor Jan Emmens, om hem de eer te geven die hij verdiende.

De koning tekende het besluit van toekenning donderdagavond. Op de vroege vrijdagmorgen van 13 december overleed Jan Emmens, 66 jaar. Zonen Jelmer en Wouter namen de koninklijke onderscheiding voor hem in ontvangst. Bij zijn laatste tocht door Vries vormden inwoners een erehaag.

De man die soms moeite had in zichzelf te geloven had eigenlijk moeten zien hoe zeer hij gewaardeerd werd.