Geert de Jong bij het beeld Kousenmeisje, dat voorlopig een plek krijgt in het gemeentehuis van Emmen. Foto: Boudewijn Benting
Het beeld Kousenmeisje van Pieter Starreveld, dat jarenlang voor de kousenfabriek Danlon stond, is terug in Emmen. Een vrachtwagen leverde het circa zeshonderd kilo wegende kunstwerk woensdagochtend af bij het gemeentehuis.
,,Eindelijk, het is gelukt’’, aldus Geert de Jong (80), die zich ruim twee jaar lang inzette voor een terugkeer van het beeld naar Emmen.
Het kunstwerk staat voorlopig in het klantencontactcentrum van het gemeentehuis, de ruimte waar mensen onder meer terecht kunnen voor paspoorten en rijbewijzen. Over enkele maanden verhuist het Kousenmeisje naar de hoek Hoofdstraat/Kerkpad, enkele honderden meters verderop. Het beeld krijgt een plek in het groen nabij de Grote Kerk, in het gebied waar vroeger het terras te vinden was van horecazaak De Lelie.
Met de terugkeer van het kunstwerk gaat een grote wens in vervulling van Geert de Jong, een voormalig Danlon-medewerker uit Emmen. Hij spoorde het beeld enkele jaren geleden op via de zoon van de laatste eigenaar van de fabriek, die hij nog kende uit de periode waarin hij zelf bij Danlon werkte. Het Kousenmeisje bleek in de tuin van het huis van diens bejaarde moeder in Vorden te staan. De woning stond te koop, de vrouw des huizes was kort daarvoor verhuisd naar een appartement.
Geert de Jong pakt het kunstwerk uit met Merijn Vrij van het Centrum Beeldende Kunst in Emmen. Foto: Boudewijn Benting
De Jong kreeg te horen dat de familie er geen bezwaar tegen zou hebben als het beeld terug zou gaan naar Emmen. ,,Daar hoefde ook geen geld voor te worden betaald, maar dan diende het kunstwerk wel op een aansprekende plek te worden geplaatst. Dus niet ergens achteraf.’’ De geboren Nieuw-Amsterdammer was het er helemaal mee eens dat het Kousenmeisje in Emmen een prominente plek moest krijgen. ,,Omdat het een prachtig beeld is, maar ook vanwege de enorme rol die Danlon speelde bij de ontwikkeling van Emmen.’’
Tweede beeld van Starreveld
De Jong maakte de afgelopen jaren een boek over de Danlon en zette alles in het werk om het Kousenmeisje weer naar Emmen te krijgen. Dat laatste had nogal wat voeten in de aarde, onder meer omdat er goede afspraken met betrokkenen gemaakt moesten worden en omdat het beeld nog gerestaureerd diende te worden. Dat laatste is gebeurd op kosten van de gemeente, die het kunstwerk voor onbepaalde tijd in bruikleen krijgt. Het Kousenmeisje wordt het tweede beeld van Pieter Starreveld (1911-1989) in het centrum van Emmen. Hij maakte ook het beeldje Teenager dat sinds jaar en dag voor restaurant De Kamer staat.
Meiden uit Joegoslavië
Na de Algemene Kunstzijde Unie (AKU) was het van oorsprong Deense bedrijf Danlon het tweede grote concern dat zich na de Tweede Wereldoorlog in Emmen vestigde. Duizenden mensen verdienden er in de loop der jaren de kost, onder wie honderden jonge meiden uit Joegoslavië die speciaal voor het werk naar Emmen waren gehaald. Op 15 oktober 1967 legde een grote brand het bedrijf in in de as. Het is de grootste brand uit de historie van Emmen. Er stonden 800 breimachines waarmee per jaar 31 miljoen paar kousen en panty’s werden gemaakt.
Het pand van Danlon werd door de brand volledig verwoest. Foto: Collectie Geert Meertens
Er kwam een nieuw fabriekspand, maar in 1972 waren de hoogtijdagen van Danlon definitief voorbij. Het bedrijf moest krimpen vanwege toenemende concurrentie uit lagelonenlanden. In 1984 ging het toen nog 91 werknemers tellende onderneming failliet en werd Nedac/Sorbo uit Vorden de nieuwe eigenaar. In mei 1996 draaide Nedac/Sorbo de fabriek voorgoed op slot. Geert de Jong, die vanaf zijn vijftiende bij de Emmer kousenfabriek werkte, was de laatste werknemer die het bedrijfspand aan de Kapitein Nemostraat verliet.
Een interieurfoto van de Danlon in Emmen. Foto: Emmen gemeentearchief
