Het beeld dat vroeger voor de Danlon-fabriek stond, vond oud-medewerker Geert de Jong terug in de tuin van een villa in het Gelderse Vorden. Foto: Geert de Jong
In de jaren negentig verdween uit Emmen Het Kousenmeisje, een beeld dat voor de voormalige kousenfabriek Danlon stond. Oud-werknemer Geert de Jong (78) spoorde het na een lange zoektocht op, het stond in de tuin van een villa in het Gelderse Vorden. Tot zijn grote vreugde mag het kunstwerk van de eigenaar terug naar Emmen. Gratis en voor niets.
Zeg je Geert de Jong, dan zeg je Danlon. De geboren Nieuw-Amsterdammer ging als 15-jarig jochie aan het werk in de Emmer kousenfabriek en was in 1998 de laatste werknemer die het bedrijf aan de Kapitein Nemostraat verliet.
Danlon was een gigant in Emmen. Na de Algemene Kunstzijde Unie (AKU) was het van oorsprong Deense bedrijf het tweede grote concern dat zich na de Tweede Wereldoorlog in Emmen vestigde. Duizenden mensen verdienden er in de loop der jaren de kost, onder wie honderden jonge meiden uit Joegoslavië die speciaal voor het werk door Danlon naar Emmen werden gehaald.
‘Beeld kwam er na de enorme brand van 1967’
Geert de Jong kan er een boek over schrijven. En dat is ook precies wat hij de afgelopen maanden heeft gedaan. ,,Ik loop inmiddels tegen de tachtig en heb ook niet het eeuwige leven. Doordat ik zo lang bij de Danlon heb gewerkt, weet ik veel van het bedrijf. Het zou zonde zijn als al die informatie verloren gaat.’’
Geert de Jong voor het voormalige bedrijfspand van de Danlon in Emmen. Foto: DvhN
Bij het verzamelen van informatie voor zijn boek, stuitte De Jong op een foto van Het Kousenmeisje. ,,Een kunstwerk van Pieter Starreveld, dat in 1968 na de enorme brand van 1967 voor de entree van de nieuwe fabriek werd geplaatst. Ik herinnerde me dat beeldje nog goed. Maar waar was het gebleven? Het stond niet meer voor de fabriek en ook niet op een andere plek in Emmen.’’
De Emmenaar ging op onderzoek uit. Op internet stuitte hij op een foto van Het Kousenmeisje. ,,Het beeld bleek in Heemstede te staan. Mijn vrouw en ik stapten in de camper en reden er naar toe. ‘Bingo’, dachten we! Dat moet het beeld zijn dat in Emmen voor de fabriek stond. Een paar dagen later kregen we bericht van een ambtenaar van de gemeente Heemstede. Hij vertelde dat er twee van deze beelden waren en dat dit niet het exemplaar was dat in Emmen stond.’’
Het beeld Het Kousenmeisje dat sinds 2001 in Heemstede staat. Foto: Geert de Jong
Het beeld in Heemstede was er geplaatst in 2001, zo viel te lezen in de Heemsteedse Courant. ‘Van het beeld bestaan maar twee exemplaren, die beide dateren uit 1965. Het is onbekend waar het tweede beeld op dit moment is’, noteerde de verslaggever.
In een tuin in het Gelderse Vorden
De Jong was weer terug bij af, maar gaf de moed niet op. Via via kwam hij in contact met de zoon van de laatste eigenaar van de fabriek. ,,Ik kende hem nog uit de laatste periode waarin ik werkte. Hij vertelde me dat hij wel wist waar het beeld stond. In de tuin van het huis van zijn bejaarde moeder in Vorden. Het huis stond te koop, zijn moeder was niet lang daarvoor verhuisd naar een appartement.’’
De Jong kreeg te horen dat de familie er geen bezwaar tegen zou hebben als het beeld terug zou gaan naar Emmen. ,,Daar hoefde ook geen geld voor te worden betaald, maar dan diende het kunstwerk wel op een aansprekende plek te worden geplaatst. Dus niet ergens achteraf.’’
De Danlon-fabriek in Emmen in vroeger tijden. Precies 25 jaar geleden viel het doek voor de vestiging in Emmen. Foto: Emmen gemeentearchief
De enthousiaste voormalige Emmer Danlon-medewerker was blij verrast. ,,En natuurlijk vind ik ook dat zo’n beeld op een prominente plek moet staan. Danlon is van enorm belang geweest voor de ontwikkeling van Emmen en bovendien is het ook gewoon een mooi en bijzonder beeld.’’
Ook de maker van het beeldje voor restaurant De Kamer
De maker, kunstenaar Pieter Starreveld (1911 - 1989), is geen onbekende in Emmen. Hij maakte ook het beeldje Teenager dat sinds jaar en dag voor restaurant De Kamer staat. ,,Waar het Kousenmeisje een plek moet krijgen? Zelf denk ik aan de omgeving Raadhuisplein, met daarbij een bordje met tekst en uitleg. Over het beeld en de Danlon. Is dat niet mogelijk, dan zou ook het Rensenpark (voormalige dierentuin) een optie kunnen zijn.’’
Kousenfabriek Danlon was jarenlang een van de grootste werkgevers van Emmen. Foto: Emmen gemeentearchief
Terugplaatsing op de oude plek - voor het voormalige fabriekspand - lijkt De Jong niet goed. ,,Daar komen vrijwel alleen auto’s en fietsers langs. Bovendien is daar de sociale controle ook minder groot dan in het centrum.’’
Wethouder Robert Kleine: Kousenmeisje hoort bij ons erfgoed
De gemeente Emmen is enthousiast, maar meldt dat juridisch en verzekeringstechnisch gezien nog wel een aantal zaken geregeld moet worden. ,,We krijgen het beeld namelijk in bruikleen en niet in eigendom.’’ CDA-wethouder Robert Kleine: ,,We hopen dat het lukt om het beeld weer een mooie plek te geven in Emmen. Dit beeld staat voor een belangrijke periode in de geschiedenis van Emmen en hoort bij ons erfgoed.’’
