Trainer Johan Baas van Judoschool Assen staat al 61 jaar op de tatami. ‘Judo is als het leven. Je leert vallen en opstaan’

Op een bankje in een sporthal in de Asser wijk Kloosterveen zit een grote knuffelbeer. Hij draagt een wit judopak met een zwarte band. Op zijn schoot twee kleine beertjes.

„Op woensdag geef ik tuimeljudo aan de allerkleinsten”, zegt Johan Baas met een lach. „Daar kun je aan meedoen vanaf 3 jaar en 10 maanden. Jongere broertjes of zusjes spelen tijdens de les graag met de beren.”

Op deze middag blijkt judoka Baas (65) zelf ook een soort knuffelbeer. Liefst 61 jaar staat hij al op de judomat. Samen met zijn broertje Peter vormt hij het kloppend hart van de Judoschool Assen. Honderden kinderen in het Noorden bracht hij de juiste technieken bij. Baas begon in de Bremstraat in Assen en trainde daarna ook pupillen in Winsum, Grootegast, Beilen, Smilde, Diever en Vries.

„Ik kom uit een gezin van negen kinderen. In Den Bosch kregen we vroeger korting op de judolessen via een kennis van mijn vader. Bovendien was het vanaf het zesde kind gratis. Ik sta bijna mijn hele leven op de mat.”

Voor zijn verdiensten voor de judosport kreeg Baas twee jaar geleden de prestigieuze 3de Dan. De liefde voor zijn sport zit diep. „Judo is als het leven. Je leert vallen en weet: ik moet opstaan. Het kan een heel vervelend spelletje zijn. Er wint altijd maar eentje.”

Daar komt bij dat judoka’s snel vertrouwd raken met lijfelijk contact. „Elkaar aanraken moet kunnen”, zegt Baas, „al lijkt dat tegenwoordig in de maatschappij steeds lastiger. Kinderen leren de ander op een goede manier vast te pakken en elkaar te helpen.”

Dat onderlinge vertrouwen blijkt iets later uit de manier waarop Baas zonder enige terughoudendheid zijn dojo-assistent Kuiper op de mat werpt met een soepele beenworp. „Dit is een hiza guruma”, zegt hij tegen de kinderen. „Hiza betekent knie, guruma staat voor wiel, rad of rondje. Het is heel belangrijk om je been gestrekt te houden. Let maar op wat zij zegt als ik dat niet goed doe.” Kuiper direct daarna: „Au!”

Op liefst 200 zorgvuldig aan elkaar geschoven blauwe en gele matten voltrekt zich af en toe een vrolijke cabaretshow. Baas doorspekt zijn aanwijzingen aan de kinderen met grappen. „Judo is een reversibele sport. Wat ik bij jou doe, mag jij bij mij doen. Ook al is het je beste vriend, je moet een beetje aardig tegen hem doen. Ik kan nog steeds niet tegen water, dus hij mag straks niet huilen.”

Zoals in elke groep zijn er kinderen die nauwlettend luisteren en geconcentreerd de uitleg opvolgen. Twee broertjes, beginners nog met hun oranje slip aan de band, zijn super geconcentreerd bezig. Anderen zijn snel afgeleid of kunnen de verleiding van ongecontroleerd ravotten niet weerstaan. Kuiper, die begon op haar twaalfde en inmiddels een bruine band bezit, houdt hen telkens gedecideerd bij de les.

„Ze komen vrijwillig. Dat is heel anders dan op school. Ze willen, dus ze luisteren” zegt Johan Baas liefdevol over zijn leerlingen. Vandaag neemt hij de lessen over van zijn broertje Peter, die met een voet in het gips zit. „De familie Baas is niet heel goed in elkaar gezet”, grapt Johan. „Nee hoor, we hebben gewoon te veel gesport.”

Judoschool Assen opent wekelijks haar deuren voor grofweg 180 leden van 4 tot 74 jaar, onder wie enkele kinderen uit het speciaal onderwijs. „Zij leren luisteren of om te stoppen na aftikken. Meer terughoudende kinderen krijgen juist de kans om spelenderwijs actiever te worden.”

Bij het afsluiten van de eerste trainingsgroep maakt Baas nog even reclame voor de naderende clubkampioenschappen op 16 mei. „Zeg het voetbal maar af, dat is toch niet leuk.” En tegen de wachtende ouders, met een kenmerkende kwinkslag: „Ik ben dan de scheidsrechter. Als je mij 25.000 euro betaalt, dan wint je kind ook nog.”