Hinke maakt zich zorgen om haar 19-jarige dochter Anja. Ze blijkt al bijna een half jaar niet meer naar haar studie te gaan en ze sluit zichzelf steeds meer op in haar studentenkamer in Amsterdam. Anja staat op een wachtlijst van een ggz en het lijkt wel alsof ze de afgelopen maanden inderdaad alleen maar ‘zit te wachten’.
Hinke hoopte dat Anja snel aan de beurt zou zijn, maar de moed is haar in de schoenen gezakt toen ze hoorde dat het nog wel een half jaar zou kunnen duren. Ze snapt er helemaal niets van hoe dat kan. En niet weten ‘hoe het komt’ maakt haar machteloos.
Ik kan me haar gevoel goed voorstellen en merk dat ik een beetje besmet raak met haar machteloosheid, we zitten beide zwaar te zijn in onze stoel. Mijn gedachten dwalen af naar de tegenstrijdige kabinetsplannen voor geestelijke gezondheidszorg, die ik net had gehoord van een collega. Aan de ene kant zegt het kabinet extra geld uit te willen trekken om wachtlijsten in de ggz te verkleinen, mentaal welzijn van jongeren en studenten te vergroten en meer aandacht te hebben voor preventie. Goede punten zou je denken, het is alleen niet concreet uitgewerkt.
Irma van Steijn
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. E-mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl.
In bijna dezelfde ademteug wordt aangekondigd dat er bezuinigingen zullen plaatsvinden op publieke gezondheidszorg, op innovatie in de ggz en dat budgetten voor personeel en zorgbeleid worden teruggedraaid. Dit betekent juist minder geld voor preventieprogramma’s en zorginnovatie en ook minder middelen om personeelstekorten aan te pakken waardoor wachtlijsten juist oplopen. Ook wordt het eigen risico verhoogd, waardoor zorg voor sommigen onbetaalbaar wordt.
Geen wachtlijsten
Ik moet Hinke en mezelf uit deze zware bewustzijnstoestand zien te halen en ik besluit tot een experiment. Ik vraag haar om samen te gaan wandelen, hupsakee naar buiten. Het experiment is een vraag: „Wat zou je doen als er helemaal geen ggz zou zijn? Als er dus helemaal geen wachtlijsten zijn, want er was geen ggz.” In eerste instantie voelt Hinke weerstand, het is buiten koud en gewoon praten over hoe moeilijk het is voelt fijner. Na licht aandringen doet ze toch mee en na een kilometertje komt ze los.
Hinke vertelt, wanneer ze zou weten dat er geen externe hulp voor Anja zou komen, dat ze dan vaker naar Amsterdam zou gaan om het contact met haar te intensiveren en te onderzoeken wat ze nodig heeft. Ze zou haar andere dochter en een vriendin inzetten om Anja wat meer mee te nemen naar buiten, misschien samen te sporten en de hond te verzorgen. Ook zou ze contact opnemen met de decaan op de hogeschool, om te horen of die misschien mogelijkheden ziet.
Een andere idee dat ze oppert is om Anja weer een tijdje naar huis te halen en daar meer activiteiten te ondernemen. Ook zou Anja eigenlijk wat gezonder moeten eten en minder alcohol drinken, daar kan Hinke best in ondersteunen. Al lopend verzint ze de ene na het andere goede idee. Ik help haar nog even met het omzetten in haalbare stappen waarbij ze stap 1 zelf krachtig verwoordt: „We moeten gewoon niet gaan zitten wachten!”
Dat geldt wat mij betreft voor veel meer: Wacht niet, maar doe wat nodig is!
