De aspergemachine wordt gedemonstreerd. Foto: Gerrit Boer Fotografie
Eric (65) en Gerdie (63) Weiland van aspergekwekerij Weiland in Zuidwolde dachten vorig jaar aan stoppen vanwege personeelstekorten. Totdat ze onderweg naar André Rieu tegen ‘Keessie’ aanliepen, een oogstrobot waarvan er maar twee op de wereld zijn.
Knorrend begint de aspergerobot vrijdagochtend aan zijn demonstratierit. Voetstaps trekt de machine over een rug zand, de ene na de andere asperge uit de grond wippend.
Aan de knoppen zit Harry Huiskes (68), de chauffeur, nee, pardon, de operator van de machine. „Nee, nee, niets ervan”, zegt de goedlachse inwoner van Zuidwolde. „Gewoon chauffeur. Ze bedenken allerlei ingewikkelde benamingen tegenwoordig.”
Het is niet zomaar een oogstmachine. De nieuwe aspergerobot van de gerenommeerde kwekerij is een hypermodern apparaat, dat met gevoelige sensoren ondergronds asperges kan detecteren en ze vervolgens omhoog wipt.
Dat is revolutionair, aangezien menselijke stekers wachten tot een asperge met het kopje boven het zand uitpiept en dan beginnen te steken. De enige menselijke handeling die erbij komt kijken, is dat Huiskes de gestoken asperges al rijdende opraapt en in een bak gooit.
'Twee hectare laten zitten'
Keessie, zoals het apparaat liefkozend genoemd wordt, rekent volgens eigenaar Eric Weiland af met een hoop problemen. „Allereerst het personeelstekort. We werkten altijd met uitzendkrachten, maar de mentaliteit van sommige mensen veranderde. Of het was te koud, of de sigaretten waren op, of het regende. Vaak stopten ze om een uur of twee al”, zegt Weiland. „Ja, dan krijgen wij de asperges niet geoogst. Vorig jaar hebben we twee hectare laten zitten. Hartstikke zonde.”
De nieuwe oogstrobot rookt niet en zeurt niet over het weer. Keessie steekt bovendien minimaal vijf keer zoveel asperges per uur (120 kilo) als een menselijke kracht (25 kilo). „We hebben gewoon minder uitzendkrachten nodig. Vorig jaar was het zo nijpend dat we dachten aan stoppen”, zegt Weiland.
Hij denkt even na. „Sterker: als ik deze machine niet had, dan was ik gestopt. Maar op deze manier kan ik nog wel even door. Het blijft een prachtig vak.”
Harry Huiskes achter de knoppen van de oogstmachine. Foto: Gerrit Boer Fotografie
Recht en wit
Volgens de aspergekweker uit Zuidwolde gaat de kwaliteit van de asperges door de nieuwe oogstrobot omhoog. Rechtgeaarde liefhebbers willen immers een witte en het liefst een zo recht mogelijke asperge op bord. Liever geen krom en gekleurd geval.
In de oude situatie werd het witte goud pas gestoken als het kopje zichtbaar was in het zandbed. „Zodra een asperge boven de grond steekt, gaat-ie krom groeien en op den duur krijgt-ie een paars koppie. Deze machine detecteert asperges onder de grond: die verkleuren niet en blijven recht”, legt Weiland uit.
Onderweg naar André Rieu
Van Keessie, de oogstmachine met ondergrondse detectie, rijden er op dit moment maar twee rond op de wereld. Het was een dure jongen van zo’n tweeënhalve ton, maar dankzij subsidies van Europa, de provincie Drenthe en de gemeente De Wolden kwam niet het hele bedrag op het bordje van Weiland.
„We waren onderweg naar een concert van André Rieu, toen in de buurt een demonstratie was van deze oogstmachine.” Ze gingen kijken zonder al te veel verwachtingen. Maar de machine overdonderde het stel. „Verkocht, maar nog niet gekocht”, vatte Weiland het gevoel na de demonstratie samen.
'Lekker buiten bezig’
Aan de machine is drie jaar geschaafd en gewerkt door Welwood BV en Lommers Tuinbouwmachines, bedrijven uit Noord-Holland en Noord-Brabant. Volgens directeur Denick Murraij van Welwood BV, het bedrijf dat het detectiesysteem ontwikkelde, zijn asperges een lastig gewas om te mechaniseren, omdat bij het steken al snel de jonge scheuten beschadigd worden. „Er zijn bedrijven failliet gegaan bij het ontwikkelen van een machine”, vertelt Murraij.
Vrijdag is het een en al hosanna. Keessie doet z’n werk en chauffeur Harry Huiskes zit prinsheerlijk op z’n stoel die naast de machine hangt. „Eric benaderde me vorig jaar en vroeg: is dit niet iets voor jou? Ik ben weliswaar met pensioen, maar ik heb een technische achtergrond. Het is hartstikke leuk om te doen. Ik werk door tot 21 juni, het einde van het aspergeseizoen. Je bent lekker buiten en je bent bezig met een mooie manier van oogsten.”
Hij grijnst. „Het enige dat ontbreekt is een koffieautomaat aan boord van de machine. Dan kan ik er nog een bakkie bij drinken.”
De aspergemachine in actie. Foto: Gerrit Boer Fotografie