Hoe bereiden de bakker, supermarkt en pomphouder zich voor op een crisis? ‘Brood en benzine zijn essentieel’

Deze week zat Bakkerij Haafs in Haren twee dagen zonder stroom. Niet vanwege een storing, Enexis verzwaarde het elektriciteitsnet in Haren. Het was voor Wilfred Haafs, die ook winkels in Groningen, Winsum, Vries en Zuidlaren heeft, een mooie testcase te ervaren wat er gebeurt als tijdens de crisis de stroom uitvalt in de bakkerij. ,,Ik heb een noodvoorziening in de meterkast getroffen. Daar kon ik een aggregaat op aansluiten.”

Vanaf dinsdag krijgen ruim 8,5 miljoen huishoudens in ons land het informatieboekje Bereid je voor op een noodsituatie in de brievenbus. Daarin staan tips en voorbeelden hoe je je kunt voorbereiden op een noodsituatie. De bedoeling is dat je je drie dagen kunt redden. De Kamer van Koophandel haakt daarop in met een onderzoek onder 2070 (kleine) ondernemers over hoe die zich voorbereiden op uitval van stroom, internet en logistieke lijnen. Hoewel ook zij zich bewust zijn van het gevaar van internationale crisis, hackers of uitval van machines en pinapparaten, heeft slechts eenderde maatregelen getroffen.

,,Brood behoort tot de eerste levensbehoeften. Onze brancheorganisatie geeft advies over wat we kunnen doen als er een crisis uitbreekt”, zegt Wilfred Haafs. Hij schakelt over op een noodaggregaat als de stroom uitvalt., ,,Maar ik heb één elektrische oven en vier op gas. Ik ben een grootverbruiker. Voor gas heb ik geen alternatief, dus als de gastoevoer stopt heb ik een groot probleem.”

Als de kassa in de winkel uitvalt, kan er niet gepind worden om brood af te rekenen. Haafs: ,,Dan kunnen we terugvallen op betalen met contant geld. En als de kassa het niet meer doet, pakken de medewerkers de rekenmachine erbij.”

Bij de Jumbo-supermarkt is het bijna ondoenlijk met de rekenmachine te werken als de kassa’s het niet meer doen. ,,Maar we hebben landelijk een back-upsysteem als de stroom uitvalt, bijvoorbeeld voor onze kassa’s en bestelsysteem. Stel dat tien van de twaalf pakken Brinta zijn verkocht, dan wordt automatisch een nieuwe doos besteld. Stroomuitval zullen we met een aggregaat oplossen. Maar als er een landelijke pinstoring is bij onze bank, lukt dat niet. Dan kunnen we overschakelen op met cash betalen. Dat kan bij ons nog. Vaak zijn de geldautomaten van banken in onze winkels nog wel te gebruiken”, zegt bedrijfsleider Jan Rona van de Jumbo in Roden.

Elk filiaal werkt met een calamiteitenkalender, legt Rona uit. ,,Daarin staat stapsgewijs wat te doen bij stroomuitval, brand of een bomaanslag. De winkel sluiten is voor ons geen optie.”

Tankstationhouders behoren tot een essentiële beroepsgroep, zegt Ewout Klok, eigenaar van een pomp in Hoogeveen en oud-voorzitter van de Belangenvereniging Tankstations. ,,Brandweer, politie en ambulance moeten in crisistijd kunnen blijven rijden.” Ook Klok huurt een noodaggregaat als de stroom uitvalt. ,,De nummers van de leveranciers zitten in mijn telefoon, want in geval van crisis moet je er wel snel bij zijn. Daarom zou het goed zijn als pomphouders en andere essentiële beroepsgroepen voorrang krijgen bij het huren van aggregaten.”

Klok zegt niet bang te zijn voor een grote crisis. ,,Maar dat is mijn eigen mindset. Veertig jaar geleden verhuisde de pa van een vriend naar Florida. Hij was bang voor Russen. Ze zijn nooit gekomen.”