Er zijn in Groningen en Drenthe meer daklozen dan je denkt. Wat moeten zij nu het winterweer aanhoudt? ‘Maak je je zorgen over iemand, meld het dan’

In beide provincies is inmiddels de winterregeling van kracht. In Groningen geldt die van 1 november tot 1 mei, in Drenthe gaat de regeling in als de gevoelstemperatuur minimaal 3 nachten kouder is dan 0 graden Celsius. Dat is sinds 22 december het geval. Mensen die op straat leven kunnen in Groningen terecht in de nachtopvang van hulporganisatie Wender aan de Sontweg. Overdag is er opvang van het Leger des Heils aan de Spilsluizen. In Assen kunnen mensen voor de nacht terecht aan de Havenkade en in Emmen aan de Weerdingerstraat.

De winterregeling betekent ook dat dak- en thuislozen actief worden opgezocht. De gemeente Groningen brengt in kaart om wie het allemaal gaat en hulpverleners gaan de straat op om hen te benaderen en naar opvang of andere passende hulp te begeleiden. In Drenthe wordt de winterregeling gecoördineerd door de GGD, maar verschillende zorgorganisaties werken eraan mee. „In de winterperiode zijn zij extra alert op mensen die geen warme plek hebben om te overnachten. Hierbij kun je denken aan daklozen of mensen die wonen op een plek die niet geschikt is voor kou”, laat een woordvoerder van de gemeente Assen weten.

Als de gevoelstemperatuur daalt tot onder de -10 graden Celsius, dan wordt de inzet nog groter omdat het risico op bevriezing en onderkoeling sterk toeneemt. „Er gaat dan een mail naar heel Drenthe: politie, handhavers en hulpverleners als het Leger des Heils of VNN”, zegt Hinke Busschers van GGD Drenthe. „Iedereen wordt opgeroepen zoveel mogelijk mensen die buiten slapen naar de opvang te brengen.” Als dat niet vrijwillig gaat, dan kan de politie er een crisismaatregel voor gebruiken. „We kijken telkens één dag vooruit, maar ik sluit niet uit dat we die fase later deze week bereiken”, aldus Busschers.

Dak- en thuisloosheid gaat veel verder dan zwervers op bankjes in het park. Ook mensen die bij familie of vrienden op de bank slapen of in een vakantiewoning wonen, in een auto, schuur of garage zijn officieel dakloos. Door de woningnood is deze verborgen dakloosheid toegenomen. De gemeente Assen heeft deze mensen niet allemaal in het vizier en wil daarom in 2027 een telling doen waarbij ook zij in beeld worden gebracht.

In de gemeente Groningen zijn de meest recente cijfers van de periode 2021-2024. In deze vier jaren nam het aantal daklozen toe van 938 naar 1339. De gemeente Emmen laat ook weten dat de aantallen toenemen. „Een van de oorzaken is dat er geen doorstroom is en de wachtlijsten voor een vervolgplek oplopen, bijvoorbeeld voor een woning, een GGZ-instelling of een beschermd-wonenplek.” 

De noodopvang aan de Sontweg in Stad telt natuurlijk geen 1339 bedden en dat is ook niet nodig. Er zijn 70 reguliere plekken en als het echt code rood wordt, kan dat worden opgeschaald zodat iedereen een warme slaapplek krijgt. „Wel signaleren we de afgelopen maanden een lichte toename in het aantal mensen dat gebruikmaakt van de noodopvang”, zegt een woordvoerder. In Assen gaat het om gemiddeld 15 en in Emmen om 20 mensen. „Gedurende de winter loopt dat aantal op. Eerst blijven sommigen nog buiten slapen, tot het te koud wordt”, zegt Busschers van de GGD Drenthe.

Ze roept mensen vooral op zich te melden als ze zich zorgen maken over iemand in de buurt. „Dat hoeft niet alleen om buitenslapers te gaan, maar ook om mensen die in campers, caravans of auto’s verblijven of in huizen zonder gas of stroom. Je kunt bellen naar ons meldpunt via telefoonnummer 088-2460240 of mailen naar zorgwekkendgedrag@ggddrenthe.nl. Wij beoordelen de situatie en kijken welke hulp nodig is.” Ook in Groningen is er zo’n meldpunt. Daar kunnen mensen op werkdagen bellen met nummer 050-5875885 of online een melding doen op gemeente.groningen.nl/overlast-en-zorg-melden. De meldingen worden behandeld in samenwerking met de politie, GGD en zorgorganisaties.