Ronkend plan Oosterhamrikzone in Groningen kansloos zonder nieuwe brug van het Rijk | Analyse

Volgens de gemeente is een nieuwe en hogere brug een voorwaarde voor de doorstroming van het toegenomen auto- en busverkeer. De huidige busbaan over het Oosterhamriktracé wordt dan opgeheven en dat biedt mogelijkheden voor een mooier en omvangrijker woongebied met boulevards langs de kanalen.

De gemeente Groningen hoopt dat Rijkswaterstaat de nieuwe brug als een ‘moetje’ beschouwt en de bouw in gang zet. De komst van een hogere brug over dit deel van het Van Starkenborghkanaal is goed voor de snelle doorgang van zwaardere schepen met meerdere lagen containers. De oeververbinding maakt deel uit van de verbetering van de hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl. Echter, Rijkswaterstaat maakt geen aanstalten de brug op de belangrijkste planning voor infrastructurele werken te zetten.

Het lastige is dat het Noorden als het om kansen en verbeteringen van spoor- en waterwegen gaat, nooit hoog op een prioriteitenlijst belandt. De nieuwe brug wordt de gemeente Groningen dan ook niet als een hapklaar gebraden haantje vlotjes opgediend. Daar moet keihard voor worden gelobbyd. Het besef dat extern geld hard nodig is om nieuwe infrastructuur te koppelen aan stedelijke plannen lijkt te groeien. Echter, de gemeente Groningen staat in Den Haag niet bepaald bekend als een bijtertje.

De gemeente moet ook zelf sparen om de wijken in de omgeving van het Oosterhamrikkanaal en het Van Starkenborghkanaal een opknapbeurt te geven. Terecht merkte wethouder Philip Broeksma (GroenLinks) woensdag op dat je met gebieden aan het water meer kunt doen dan nu het geval is. In de stad zijn plekken waar je nog kunt bouwen schaars. Zolang de brug er niet ligt, laten aangepaste verkeersroutes en een grote herinrichting op zich wachten.

Mocht het toch zover komen, dan is het goed je zaakjes voor elkaar te hebben. Broeksma benadrukt dat de gemeente niet stil zit en de plannenmakerij voortzet. Er is al wat oude bedrijvigheid verdwenen en vervangen door woningen. Op dat punt, stelt de wethouder, is winst te behalen. ,,We kunnen het gebied, dat hier en daar nog wat sleets is, alvast aantrekkelijker maken. Dat bespreken we met particuliere ontwikkelaars en woningcorporaties.’’

Bij de kruising van het Oosterhamrikkanaal en het Van Starkenborghkanaal is ruimte voor hoogbouw tot 70 meter. De aanpak van het gebied tussen beide waterwegen neemt tien tot vijftien jaar in beslag, verwacht Broeksma. Hij heeft gelijk als hij stelt dat het belangrijk is een toekomstbeeld te schetsen. Dat verraadt in ieder geval de ambitie om van dit stadsdeel iets moois te maken. En merkt hij op: de afgelopen jaren zijn hier al duizend woningen gebouwd.

Van de Oosterhamrikzone een aantrekkelijker woongebied maken, is een hele grote financiële opgave. Deze zomer presenteert de gemeente nader uitgewerkte plannen. Daarin borduurt Groningen voort op het idee om de bussen straks een andere route te geven, eventueel via een nieuwe brug. Dus niet meer over de huidige busbaan van het Oosterhamriktracé, maar via de Vinkenstraat, het Wielewaalplein en de E. Thomassen a Thuessinklaan. Buurtbewoners vinden deze straten te krap om naast alle verkeer ook nog bussen door te laten.

Op het Oosterhamriktracé zou na het verplaatsen van de bussen vooral ruimte moeten zijn voor wijkverkeer. Eerder bestond in de buurt de angst dat het Oosterhamriktracé een drukke in- en uitvalsweg zou worden tussen het UMCG en de Oostelijke Ringweg. Dat is volgens de gemeente niet de bedoeling. Op de weg mag straks maximaal 30 kilometer per uur worden gereden. Nogal wat buurtbewoners in de Oosterparkwijk en de Professorenbuurt hebben geen behoefte aan een uitvalsweg via een nieuwe brug. Zij gaan naar eigen zeggen via het Damsterdiep en straks de Gerrit Krolbrug de stad uit.

Net als bij de Gerrit Krolbrug zal bij de plannenmakerij van de eventuele nieuwe brug over het Van Starkenborghkanaal ook de hoogte en de hellingsgraad een discussiepunt zijn. Als het Rijk zich afwachtend blijft opstellen en de tientallen miljoenen voor deze nieuwe brug niet beschikbaar komen, is dat voor de gemeente een tegenvaller. Tegelijkertijd kan dan een groot deel van het omstreden busplan door de Vinkenstraat zonder gezichtsverlies voor de gemeente op de lange baan worden geschoven of zelfs afgeblazen.