Historicus Doeko Bosscher, man die alles onthoudt. Foto: Jaspar Moulijn
Messcherp hield hij de ontwikkelingen in de wereld bij, van zijn woonplaats Groningen tot die in Amerika en alles ertussenin. Historicus en oud-rector magnificus van de RUG Doeko Bosscher overleed maandag op 76-jarige leeftijd.
Hij rekende eens uit dat hij in zijn jonge jaren in Warffum meer dan 2000 (!) avonden van huis was geweest voor de PvdA, de partij waarvoor hij in de toenmalige gemeente Warffum in 1978 gemeenteraadslid werd en vervolgens wethouder van 1982 tot 1990.
Dat avond aan avond serieus in de weer zijn met de lokale politiek tekent zijn maatschappelijke betrokkenheid, van huis uit meegekregen van zijn katholieke ouders. Hetzelfde gold voor zijn ijver, zijn fatsoen en zijn niet aflatende honger naar kennis.
Amerika-expert
Bosscher was de jongste van 7 kinderen en werd in 1949 geboren in Heiloo. Toen hij 6 jaar was, verhuisde het gezin naar Amsterdam waar hij het gymnasium doorliep. Daarna ging hij geschiedenis studeren in Groningen, waarna hij promoveerde op de geschiedenis van de ARP.
Hij ontmoette tijdens zijn studententijd zijn vrouw Roberta, vandaar dat hij studentenvereniging Vindicat na een jaar lidmaatschap vaarwel zegde. Samen kregen ze vier kinderen en streken neer in Warffum. Zijn wethouderschap in Warffum onderbrak hij voor een verblijf van bijna een jaar in de Verenigde Staten; hij ontwikkelde zich tot Amerika-expert en zette zich in voor de uitwisseling van studenten en medewerkers van de universiteiten in Michigan en Groningen.
Altijd op zoek naar kennis
Aan de Rijksuniversiteit Groningen werd hij benoemd tot hoogleraar eigentijdse geschiedenis, vervolgens werd hij er decaan van de Faculteit der Letteren en van 1998 tot 2002 was hij er rector magnificus. Als hoogste bestuurder maakte hij zich op harmonieuze wijze vooral hard voor de onderwijskundige en wetenschappelijke tak van de RUG. Kennis was alles, vond Bosscher.
Vandaar dat hij, nadat hij was afgezwaaid als rector magnificus, verder ging als historicus aan de RUG waar studenten met hem wegliepen omdat hij in zijn hoorcolleges bevlogen en met kennis van zaken over zijn vakgebied wist te vertellen. Hij voedde zich met alles wat los en vast zat: hij las elke dag de New York Times, duikelde publicaties op die hem interessant leken, tipte vrienden en collega’s artikelen en actualiteitenprogramma’s. En onthield alles.
Dichter en schrijver
Hij stond bekend als een principieel en een tikje ouderwets man. Zo vond hij bijvoorbeeld dat mensen veel te snel opgaven als ze huwelijksproblemen hadden. Zeker als er kinderen bij betrokken waren, vond Bosscher, moesten echtelieden hun best doen bij elkaar te blijven. Hij schuwde de discussie daarover en over tal van andere zaken niet. Hij was ook lid van de debatingclub van de RUG.
Naast zijn wetenschappelijke werk vond hij tijd om te hardlopen, te roeien en te dichten. Ook schreef hij de roman Strandvondst waarin een wethouder op zoek gaat naar de herkomst van een aangespoelde Canadese marinier. In zijn boek Haast om te sterven. Het korte leven van verzetsman Frits Conijn verhaalt hij over zijn oom die op 21-jarige leeftijd werd vermoord in Kamp Vught. Bosscher werd later voorzitter van de Raad van Toezicht van Herinneringskamp Westerbork.
Ook nadat hij afscheid had genomen van de universiteit, bleef hij publiceren over onderwerpen als de Tweede Wereldoorlog en de Amerikaanse politiek. Hij luisterde naar talloze rallies van Trump, voorspelde zijn overwinning en de rampspoed die dat teweeg zou brengen.
‘Nergens vrijer dan op een eiland’
En hij hield van de eilanden. Vanuit Warffum had hij Rottum leren kennen, met zijn gezin en bevriende gezinnen verbleef hij geregeld op Vlieland. In 2021 beschreef Bosscher in Omringd door water de 25 eilanden in het Europese deel van het Koninkrijk der Nederlanden. „Nergens ben je vrijer dan op een eiland, juist omdat je er gevangen zit. Dat eilandgevoel is de volmaakte paradox’’, zei hij.
Hij hechtte aan het leven, maar werd ziek. Hij pakte de draad steeds op, maar nu wilde het niet meer. Het afscheid van Bosscher is maandag in besloten kring in het kerkje van Warffum.