Nieuw hoogspanningstracé door Westerkwartier wekt begrip en wrevel: ‘Dit is echt heel naar’

Jeugdboekenschrijver Harm de Jonge (87) en zijn vrouw Dineke serveren koffie en koekjes in hun idyllische tuin, aan het Bakkerom, een paar kilometer buiten het dorp Boerakker. Er landt een specht in een van de bomen in de tuin. In de verte klinkt een koekoek. Een kraai plundert de kersenboom. „We wonen hier aan de rand van een nieuw natuurgebied”, zegt Dineke de Jonge. „Dat de masten precies hier moeten komen, dat begrijp je toch niet?”

De masten waar ze op doelt maken onderdeel uit van de nieuwe 380 kV (380.000 volt) hoogspanningsverbinding tussen Vierverlaten en Ens in Flevoland. Het Groningse deel is 17 kilometer lang, en loopt voornamelijk over grond van de gemeente Westerkwartier.

De nieuwe route volgt grotendeels het tracé van de huidige 220 kV verbinding. Maar bij Boerakker is een andere, noordelijker route gekozen. Dat is mooi voor de één, maar een drama voor de ander.

Het gaat hier om het voorkeurstracé tussen Vierverlaten en Ens, waarop nog inspraak mogelijk is. De nieuwe verbinding bestaat uit twee rijen masten van 56 meter hoog. Ze staan 400 meter uit elkaar. De ene rij wordt gebruikt om 380 kV te transporteren, de andere is bestemd voor de vernieuwde 220 kV verbinding. De oude wordt afgebroken. Er kan nog met de posities van de masten geschoven worden: het trace heeft aan beide kanten een speling van 100 meter.

De afgelopen week waren inloopavonden in Zuidhorn en Niebert waarin netbeheerder TenneT tekst en uitleg gaf. Eén van de bezoekers is Lieuwe Lindeboom (67). Hij heeft uitzicht op de huidige 220 kV verbinding, en krijgt straks te maken met de dubbele rij nieuwe masten. Die staan weliswaar verderop, maar zijn wel hoger. De voormalige wegenbouwer en kraanmachinist heeft begrip voor de ingreep in het landschap. „Iedereen wil toch stroom hebben?”

Harm en Dineke de Jonge wonen al 50 jaar aan de Bakkerom bij Boerakker. Dat gebied is enkele jaren geleden ingericht als waterberging en nieuwe natuur. „Het is echt heel naar”, zegt Dineke de Jonge. „Je zou het zelf toch ook niet willen, een dubbele rij masten bij je huis?”

„Zo nu en dan vliegt hier een koppel van wel 500 ganzen op”, zegt haar man. „Moeten die zich dan te pletter vliegen tegen die masten? Het lijkt ook nergens op, zo pal naast een natuurgebied vinden ze. Beiden snappen niet waarom TenneT niet kiest voor het tracé van de huidige 220 kV verbinding. Of voor ondergrondse aanleg. „Zal wel te duur zijn”, verzucht Dineke de Jonge.

Het stel heeft te doen met de buren, iets verderop. De nieuwe hoogspanningsdraden worden straks pal over hun terrein gespannen. „Ze zijn te geëmotioneerd om met de pers te praten”, zegt Harm de Jonge. „Maar geloof mij maar: het is daar heel hard aangekomen.”

Voor deze mensen, en andere woningeigenaren die vlakbij het tracé wonen, geldt dat TenneT hun huizen wil kopen voor een marktconforme prijs. „Maar onze buren hebben hun huis een jaar of 15 geleden naar eigen ontwerp laten bouwen en zijn daar heel gelukkig mee. En dan nu verhuizen? Ze vinden het verschrikkelijk.”

Het echtpaar gaat zeker nog een zienswijze indienen over het voorkeurtracé. „Maar daar verwachten we niet veel van”, stelt Harm de Jonge. „De gemeente Westerkwartier en de provincie staan achter dit voorkeurstracé. Als individu beteken je niet zoveel.”

Waar verliezers zijn, zijn ook winnaars. „Ik ben er niet ongelukkig mee. Nee, ik ben zelfs wel blij”, zegt Rense de Wind (75), die al 45 jaar aan het Wilgenpad in Boerakker woont. „Toen wij hier kwamen was die 220 kV verbinding er al, we hebben er al die jaren tegenaan gekeken. Voor ons is het mooi dat ie nu verdwijnt, en dat de nieuwe verbinding een stuk verderop gepland is.”

Rense de Wind zal nog een tijdje moeten wachten op zijn vrije uitzicht. De oude verbinding wordt pas ontmanteld als de nieuwe masten klaar zijn. De bouw daarvan start naar verwachting na 2030.