Ruslandexpert Hans van Koningsbrugge Foto: Corné Sparidaens
Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, geeft elke zaterdag zijn commentaar op de oorlog in Oekraïne. Vandaag aflevering 230.
„In de partijtop van China is van alles aan de hand. Binnen de Communistische Partij schijnt zich een richtingenstrijd voor te doen. Gevolg daarvan is dat twee generaals, onder wie een vertrouweling van Xi, en 69 topofficieren het veld hebben moeten ruimen.
De achtergrond is dat de Communistische Partij na Mao heeft besloten dat er niet langer één leider mag zijn. Sindsdien was collectief leiderschap het devies. Xi heeft dat weggepoetst en zich steeds meer gemanifesteerd als alleenheerser.
‘Jeugdwerkloosheid wordt opgevat als een schande’
De onvrede van partij-oudsten komt naar buiten nu de Chinese economie ondermaats presteert. De jeugdwerkloosheid bedraagt liefst 23 procent. Daar zitten mensen tussen met een universitair diploma. Om hun studie te betalen hebben hun ouders kromgelegen. In een communistische samenleving waarin officieel geen werkloosheid mag zijn, wordt dat opgevat als een schande, ook voor de familie.
Verder staan er momenteel miljoenen appartementen leeg. De vastgoedcrisis is onbeheersbaar geworden. De partij heeft altijd verkondigd dat mensen hun geld in stenen moesten steken. Dan zouden ze rijker worden. Het omgekeerde is gebeurd.
Wat heeft dat met Rusland te maken? Nou, de factie Xi is pro-Russisch maar de partij-oudsten, het leger en de kroonprinsen van de partij zijn pro-Amerikaans.
‘Nog steeds niet uitgesloten dat Xi uit het zadel wordt gewipt’
Rusland houdt China heel erg in de gaten. Als de anti-Xi-factie het voor het zeggen krijgt in China, kan dat voor Rusland heel negatief uitpakken
Een half jaar geleden kwamen de eerste geluiden naar buiten dat de positie van Xi ter discussie stond. Nu de tegenstelling in de partijtop aan het licht komt, krijgen we geleidelijk aan meer zicht op wat er allemaal speelt in de Chinese elite. Het is nog steeds niet uitgesloten dat Xi door zijn tegenstanders uit het zadel wordt gewipt.
Feitelijk is de top van het leger nu onthoofd. De vraag is of dit gevolgen heeft voor Taiwan, dat China binnen afzienbare tijd zou willen annexeren.
Het Kremlin zal deze ontwikkelingen met argusogen bekijken. Helemaal nu Trump Iran op de korrel heeft. Als China ook nog als compagnon dreigt weg te vallen, komt Rusland nog meer alleen te staan. Poetin heeft er geen invloed op, maar zal een kruisje slaan om het wanhoopscenario af te wenden.”
