Fransien Kuiper wil weer Fransien zijn. 'Die kutbevingen zitten op mijn nek. Daardoor is voor onze cafetaria in Delfzijl geen plek meer'

Stilletjes ebt de muziek van Ede Staal weg. Het geroezemoes van bezoekers in de sfeervolle machinekamer valt stil. Alleen de beat van een band in een aanpalend zaaltje is op de achtergrond hoorbaar. Dit is een festival. Grasnapolsky. Veel muziek. Maar er is ook ruimte voor discussie.

Fransien is een van de vier gasten die aanschuiven voor de talkshow. Ze zit als enige op een fraaie stoel. Het lijkt op een troon. Speciaal gereserveerd voor wat al snel de smaakmaker van het praatprogramma blijkt te zijn. De rest, gedeputeerde Susan Top, graanhandelaars Thea Buseman en aardbevingscoach Hylene Piek, moet een sofa delen.

Voor Fransien is een prominente rol weggelegd in de vierdelige NOS documentaire De Aarde Beeft van Winfried Baijens. De geboren Zeeuw is door de organisatie van Grasnapolsky 2024 gevraagd om tijdens het evenement het thema Grond om te blijven aan elkaar te praten.

Aan Fransien Kuiper (65) heeft hij een prachtige gesprekspartner. Ze praat niet met meel in de mond. Is recht toe, recht aan en toont zich ondanks de aardbevingsmisère, waar zij en haar man Ben Schuiling zich middenin bevinden, een ware ambassadeur van Groningen. Een paar weken geleden kreeg het stel plotsklaps te horen dat er voor hun cafetaria Lekker Hoor geen toekomst meer is in Delfzijl.

Hun populaire cafetaria staat in de wijk Zandplaten. Een buurt waar achthonderd huizen plat gaan vanwege de aardbevingsproblematiek. Tweehonderd nieuwe woningen komen er voor terug. ,,En dan krijg je op een dag zomaar van de wethouder te horen: ‘jullie bedrijf gaat plat’. Het past niet meer in het beeld van de nieuwe wijk.”

De boodschap van de wethouder kwam keihard binnen bij Fransien en Ben. Vijftien jaar geleden kochten ze de cafetaria. Het was een, volgens Fransien, ‘verwaarloosd’ tentje. Ze hadden het gekocht voor hun oude dag, als pensioen.

,,Vorig jaar hadden we door allerlei factoren al een inkomstenderving van 30.000 euro. Want, mensen vertrekken noodgedwongen uit de wijk, het gas - hoe ironisch - is duurder. Kortom de omzet daalt. En met veel minder mensen in de wijk kunnen we onvoldoende verdienen. Vergeet niet, per klant wordt er jaarlijks ongeveer vijfhonderd euro omgezet.”

Zo gaat het voor veel gedupeerden al jaren: ‘Nobody Cares’, houdt Fransien haar aandachtig gehoor tot twee keer toe voor. Gejuich, handgeklap. ,,Maar wij Groningse vrouwen zijn sterk.” Gejuich.

In 1985 zong Fransien Kuiper, als lid van de driekoppige Groningse streektaalband De Tuutjefloiters het al: ‘We zakken, we zakken’. ,,We waren niet achterlijk. We zagen toen al dat de grond onder ons wegging door winning van het gas. Wij Groningers snappen dat echt wel.” Terugkijkend vindt Fransien dat Groningers nog altijd moeten leren hun mond open te doen.

Verhuizen uit haar geliefde gebied is niet aan de orde. ,,Ik hoor op deze grond. Maar die kutbevingen zitten ons op de nek. Het beheerst je leven. Terwijl ik gewoon Fransien wil zijn.”

Uit angst voor bevingen heeft ze haar motor, een Honda VTX 1300, al in de kamer staan. De schuur staat bijkans op instorten, vandaar. Ze toert graag met een groepje in de omgeving. Het hoofd leegmaken. Even aan niets denken. Maar dat is moeilijk vanwege de sores.

Ze hekelt de bureaucratie waarmee de slachtoffers, gedupeerden van de aardbevingen, te maken hebben. Het vertrouwen in de overheid is helemaal weg. Haar advies: ,,Flikker de helft van de ambtenaren er maar uit. En Groningers!, heb vooral geloof in jezelf.”

Toch gloort er hoop voor Fransien en Ben. Mede dankzij de documentaire De Aarde Beeft. ,,Na die uitzending hadden we een top omzet. De eierballen waren niet aan te slepen. De uitzending waarin Fransien aan het woord kwam diende als vliegwiel voor een mogelijke oplossing voor hun probleem. Begin volgende maand krijgen ze te horen wat hun door de gemeente Eemsdelta aangeboden arrangement oplevert. Taxateurs doen hun werk. En als het arrangement toch niet billijk is? ,,Dan ga ik weer heel hard schreeuwen naar politici.”