‘Nederland nog volledig MKZ-vrij’, kopt het Nieuwsblad van het Noorden nog op 5 maart 2001. Ja oké, het dierentuinbestuur van het Schotse Edinburgh besluit toch maar niet naar het Noorder Dierenpark in Emmen te gaan vanwege de mkz-uitbraak in Groot-Brittannië. Maar dat is het dan ook.
Zou je zeggen. Maar twee dagen later staan de eerste gevolgen al in de krant. Het wordt duidelijk dat deze besmettelijke virusziekte enorme impact gaat hebben. Hieronder een opsomming van berichten die alléén al in maart 2001 in het Nieuwsblad van het Noorden stonden. Op dat moment moeten de besmettingen in Friesland (11 april) nog komen.
Vanaf 7 maart gaan de kinderboerderijen in Assen en Groningen dicht op advies van het ministerie van Landbouw. Ook verbiedt dat ministerie alle manifestaties met dieren: paardenraces, markten, veekeuringen en dierenshows.
De krantenpagina’s staan vol met alle afgelaste evenementen. Schaapskooien schrappen open dagen, de dierentuin in Emmen houdt dieren binnen, Circus Renz draait in Groningen een programma zonder olifanten, kamelen en paarden. Honden in buitengebieden van Drenthe moeten aangelijnd. Sterker nog: fiets- en wandelpaden in Midden-Drenthe moeten dicht, uit angst voor besmettingen.
De angst voor een mkz-uitbraak in het Noorden is groot. Een slachthuis in Winschoten wordt tijdelijk verdacht van zieke varkens. Het blijkt loos alarm.
Maar boeren voelen de angst. Melkveehouder Ate Kuipers uit Oldehove accepteert naast de dierenarts, melkwagen en voerleverancier niemand meer op het bedrijf. Ook de 62-jarige Jan Wiechers uit Dwingeloo laat op weten dat hij op zijn erf een roodwit lint gespannen heeft, want hij werkt op een melkveebedrijf in Lheebroek. „Iemand die het erf op wil moet toch eerst maar even uitleggen of dat echt noodzakelijk is.”
Vanwege een vervoersverbod worden evenementen geschrapt die niks met dieren te maken hebben. De wielerronde Börker Omloop in Westerbork, de toneelvoorstelling Hotel op stelten in Dalen, de grasbaanraces in Vries, wedstrijden van het amateurvoetbal, een open dag van een azc in Tolbert en een lentemanifestatie in Nienoord.
Dat het mkz-virus echt alle geledingen van de samenleving raakt, blijkt ook uit nieuwsberichten in sectoren waar je het niet verwacht. Brokjes en zaden voor cavia’s, honden en katten mogen niet meer vervoerd worden en boomkwekers hebben het moeilijk. Zij exporteren naar het besmette Groot-Brittannië. Zelfs de toeristische luchtballonnen in Westerwolde moeten vanwege een vervoersverbod aan de grond blijven.
De mensen reageren zoals we ons nog herinneren uit de coronaperiode: ze hamsteren voedsel. „Er zijn mensen die donderdagmorgen wel 36 pakken melk hebben ingeslagen Dat is toch absurd”, foetert dominee Jan Hermes uit Vries in deze krant. De hamsterwoede is voor de dominee bewijs „dat er niks hoeft te gebeuren of de ikke-ikke-ikke-mentaliteit komt bovendrijven.” Zijn devies: je bewust zijn van de overvloed waar we in leven. In zijn gemeente blijft trouwens een leidster van de kinderdienst weg op zondag vanwege angst voor besmetting.
Wat we ook nog wel van recentere tijden kennen: boeren blokkeren de snelweg. Ze zijn het niet eens met het Europees beleid waarin vee niet preventief mag worden gevaccineerd tegen mkz. Een demonstratie vóór vaccinatie, dus. Ook weleens verfrissend.
Dit was een greep uit berichten van maart 2001. Maar in de maanden die volgen, zouden Groningers en Drenthe in deze krant overspoeld worden met berichten. Afgelaste evenementen, mesttekorten, boze boeren, een afgelaste Koninginnedag in Hoogeveen en Meppel, extra politie-inzet door onrust in Noord-Nederland, boosheid richting Den Haag en economische schade in talloze sectoren.
Nog één opvallend berichtje dan? Op 21 april 2001 schreef een verslaggever in deze krant dat zelfs een hengelsportzaak in Groningen de deuren had gesloten door het virus. Hobbyvissers bleven weg, want de vissen in de sloot waren mogelijk besmet door koeien in het weiland.
Kortom: het land op zijn kop.
