Secretaris Merel Jonkheid en voorzitter Coert Fossen van de Groninger Bodem Beweging (GBB). Foto: Corné Sparidaens
Bewoners in de kern van het aardbevingsgebied in Groningen hebben nog altijd zeer weinig vertrouwen in de overheid. Dat blijkt uit een enquête van de Groninger Bodem Beweging (GBB) onder 700 eigen leden.
Een belangrijk doel van het kabinet na de vernietigende parlementaire enquête uit 2023 was het herstellen van het vertrouwen in de overheid. Is dat doel bereikt? Het antwoord is een onmiskenbaar en duidelijk nee, blijkt uit het GBB-onderzoek.
Bij slechts 17 van de respondenten (2 procent) is het vertrouwen gegroeid. Vrijwel alle deelnemers geven het vertrouwen in de overheid een onvoldoende als beoordeling. De GBB benadrukt wel dat de 700 GBB-leden niet representatief zijn voor het hele bevingsgebied. Zij hebben vaak een lange voorgeschiedenis met aardbevingsproblemen.
Daarbij ervaart 71 procent van de 700 deelnemers mentale en lichamelijke klachten en ziet een grote groep nauwelijks tot geen perspectief voor de toekomst. Meer dan de helft is ontevreden over de schadeafhandeling. En hun versterking duurt vaak zeven tot tien jaar of zelfs langer.
‘Voor mensen in de kern is dat simpelweg niet de realiteit’
Belangenclub GBB hield het onderzoek om te kijken of er drie jaar na de vernietigende parlementaire enquête verbetering zichtbaar was in het vertrouwen van Groningers. Dat blijkt niet zo. Voor veel bewoners hebben schade en versterking nog altijd grote gevolgen voor hun gezondheid en toekomstperspectief.
Volgens GBB-voorzitter Coert Fossen zeggen de uitkomsten veel over de realiteit in het aardbevinsgebied. „Er wordt steeds vaker gesuggereerd dat het probleem grotendeels is opgelost en dat bewoners ruimhartig worden gecompenseerd. Maar voor de mensen in het kerngebied is dat simpelweg niet de realiteit. Procedures duren jaren en het gevoel van uitzichtloosheid neemt eerder toe dan af.”
‘Ik zie dat dagelijks hoe gedupeerden moeten strijden’
De GBB presenteert de enquête donderdag in boerderij De Diek’n in Zeerijp. Die locatie is niet toevallig: op dezelfde plek werd drie jaar geleden de parlementaire enquête over de gaswinning wereldkundig gemaakt. „De boodschap was toen helder: ‘Groningers boven Gas’. De vraag is in hoeverre die belofte in de praktijk echt wordt waargemaakt”, zegt Fossen met gevoel voor understatement.
Het rapport komt naar buiten op een moment dat vooral in de rest van het land steeds vaker wordt geopperd dat de gasputten best weer open mogen en dat Groningers wel erg ruimhartig gecompenseerd worden. Volgens Fossen is dat onzin. „Het rapport laat zien dat deze beeldvorming niet overeenkomt met de ervaringen van bewoners in het zwaarst getroffen gebied.”
Advocaat Jewan de Goede staat veel gedupeerden in het aardbevingsgebied bij en onderstreept de enquêteresultaten. „Ik zie dagelijks hoe gedupeerden nog altijd moeten strijden voor hun recht, met alle gevolgen van dien.” Hij is donderdag bij de presentatie aanwezig om verhalen van bewoners te delen.