Protest van bewoners uit Warffum tijdens de komst van minister Hermans begin december. Foto: Anjo de Haan
Groningers en Drenten hebben heel weinig vertrouwen dat de hersteloperatie in het bevingsgebied goedkomt. Slechts 12 procent gelooft dat de overheid zich hoe dan ook aan de afspraken houdt.
Dat blijkt uit onderzoek onder 1063 respondenten door onderzoeksbureau Enigma in opdracht van Dagblad van het Noorden. Voor 30 procent van deze Groningers en Drenten geldt dat er ‘enigszins vertrouwen’ in een goede uitkomst voor Groningers is. De helft (51 procent) vertrouwt daar niet op.
Ruim vier op de tien (44 procent) vinden daarnaast dat Groningen en Noord-Drenthe niet genoeg gecompenseerd worden voor het leed. Over de toekomst verschillen de meningen. Van de invullers van de enquête vindt 29 procent dat Nij Begun zorgt voor een goede toekomst, 28 procent vindt van niet en nog eens 25 procent weet het niet.
Een heet hangijzer in de politiek is de gaswinning in de kleine velden bij Warffum en Grijpskerk die nog altijd doorgaat. Oppositiepartijen SP, PvdD, D66, GroenLinks-PvdA en CU zijn uitgesproken tegen gaswinning in kleine velden. Ze benoemen dat ook in hun verkiezingsprogramma’s. PVV, VVD, NSC en CDA zijn voorstander. BBB, dat met staatssecretaris Eddie van Marum zelf een Groninger in de gelederen heeft, stemde vorig jaar september „met pijn in de buik” ook vóór gaswinning in kleine velden.
De invullers van de enquête zijn er ook verdeeld over. Vier op de tien (42 procent) zijn voor pompen in kleine velden, een even grote groep is tegen (43 procent). Het zijn twee keer zo vaak linkse stemmers die tegen zijn (62 procent om 30 procent). Daarbij moet worden opgemerkt dat dit niet per se representatief is voor alle kiezers in Groningen en Drenthe.
Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en wetenschappelijk directeur van het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen
Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Foto: Marieke Kijk in de Vegte
„Jammer genoeg verbaast het me niet dat veel Groningers en Drenten geen vertrouwen hebben dat de overheid zich aan haar beloftes zal houden. Dat is reëel, gegeven de geschiedenis van het aardbevingsdossier. En mensen buiten Groningen, ook politici, hebben nog steeds het idee dat het hier allemaal wel meevalt met de problemen.
In het verleden is gebleken dat ‘flappentap’ Groningen al snel de rekening gepresenteerd krijgt zodra de regering krap bij kas zit. Méér gas winnen in 2013 mag de geschiedenis ingaan als een van de domste beslissingen ooit. Maar als je mensen ernaar vraagt, zeggen ze: het was toch nodig?
Ik denk dat de Haagse politiek moet bewijzen aan Groningen dat ze wél te vertrouwen is. Dat kan door gewoon je beloftes na te komen. Het komt steeds vaker voor dat een nieuwe coalitie een dikke streep zet door allerlei oude plannen. Kijk maar naar stikstof.
Wat betreft gaswinning in kleine velden: als de overheid dat netjes doet, kan het vast veilig. Maar je ziet keer op keer dat de overheid niet goed omgaat met inwoners. Dat neem ik de politiek kwalijk. En dan kun je wel zeggen dat de risico’s kleiner zijn, maar dat slaat nergens op. Voor bewoners erboven zijn de problemen even vervelend.”
Noortje Kerkhof (40) uit Uithuizen, is vertaler, stemt GroenLinks-PvdA
„Ik stem op GroenLinks-PvdA omdat hun standpunten het meest met die van mij overeenkomen. Gas is niet specifiek een doorslaggevend verkiezingsthema voor mij. Ik heb een huis met schade, maar gelukkig geen psychische klachten. Ik ben ook bang dat het weinig zin heeft om me er druk over te maken.
Het herstellen van vertrouwen vind ik niet gelukt. Ik heb een probleem met oneerlijke communicatie. Het één zeggen, het ander doen. Nij Begun was een goed idee, maar sneller, eerlijker en menselijker zijn loze beloftes. Sneller kan niet; er zijn geen aannemers. Eerlijker is een illusie, de een krijgt makkelijker compensatie dan de ander. Menselijker? Daar geloof ik wel in, maar ik denk niet dat politici uit Den Haag mensen in Groningen langer dan een half uur in hun achterhoofd hebben nadat ze erover hebben gepraat.
Gaswinning in kleine velden vind ik lastig. De situatie in de wereld maakt het lastig hoe je aan gas blijft komen. De landelijke overheid moet veel belangen afwegen. Maar dan moet het echt beter dan nu. Je mag nooit mensen opofferen. Ik kan me goed voorstellen dat mensen in de omgeving er echt niet meer op zitten te wachten.”
Eric Bruggema (45) uit Groningen, werkt op een school, stemde vorige keer NSC, weet het nu nog niet
„De vorige keer stemde ik op NSC. Nu weer? Hell no. Het boegbeeld Omtzigt is weg en ze hebben mijn vertrouwen niet waargemaakt. Ik weet echt nog niet waar ik nu op stem, maar de PVV krijgt mijn stem sowieso niet.
Ik vind het kwalijk dat gaswinning mensen zo raakt. Ik heb vrienden in het bevingsgebied. Die voelen wantrouwen door alle bureaucratische rompslomp en regeltjes. Ik snap dat heel goed, gezien de geschiedenis. Zelf heb ik nog wel vertrouwen in de politiek. Misschien naïef, maar als je daarmee stopt heeft stemmen geen zin meer.
Beloftes zijn beloftes. Die heeft de politiek ons gedaan en daar moet ze zich aan houden. Gaswinning in kleine velden? Als je ze wil gebruiken, moet dat echt duizend procent uit bittere nood. Maar er is helemaal geen energienood. Ze blijven er dus maar mooi van af. Desnoods kopen we het bij buurlanden. Ik vind het dan ook jammer dat de winning in Warffum is verlengd. Wéér onzekerheid voor die bewoners. De regering heeft er daar een potje van gemaakt.”
Sandra Beckerman (42) uit Groningen, staat op nummer 2 op de kieslijst van de SP en is 8 jaar Kamerlid
Sandra Beckerman (SP). Foto: Huisman Media
„De strijd voor rechtvaardigheid voor Groningers is precies de reden waarom ik weer op de kieslijst sta. Nog te veel mensen zitten klem, het wantrouwen is heel groot. Geld is nog te vaak leidend. Soms lijkt het of de parlementaire enquête niet is geweest. Dat vind ik pijnlijk.
Je ziet hoe sommige partijen hele en halve waarheden over gaswinning de wereld in pompen. Stop daarmee, want mensen buiten Groningen gaan dat geloven. Bewust voorbijgaan aan het leed van Groningers vind ik schandalig. Iemand als Joost Eerdmans (JA21) negeert dat de versterking slecht loopt. Hij is niet eens bij debatten om oplossingen voor Groningen te zoeken.
Wij zijn fel tegen gaswinning uit kleine velden. Het blijft pijnlijk dat het vorige kabinet ‘Geen Gronings gas meer’ wilde en dan de vergunning bij Warffum verlengt. Of dat ik steeds aangenomen moties moet blijven verdedigen. Soms voelt mijn strijd eenzaam, maar ik vind het een waardevolle taak om Kamerlid te zijn. Als ik gerechtigheid wil voor Groningers, dan moet ik volhouden.”
Henk Jumelet (63) uit Erica, staat op nummer 9 op de kieslijst van het CDA en is provinciebestuurder in Drenthe
Henk Jumelet (CDA). Foto: Marcel Jurian de Jong
„Ik snap DVHN-lezers heel goed als ze aangeven dat ze geen vertrouwen hebben in de overheid. De kwestie bij het Warffumerveld heeft dat geen goed gedaan. Maar de kraan van het Groningenveld is en blijft dicht. Dat hebben we afgesproken en dat onderstreept het CDA.
Afspraak is afspraak. Ik vind het daarom onbegrijpelijk dat partijen toch weer de gasdiscussie aanzwengelen. Hou je nou een keer aan de beloftes.
Het klopt dat wij niet tegen gaswinning in kleine velden zijn. De energietransitie moet zorgvuldig en daarbij hebben we gas nou eenmaal nodig. Daar moeten we eerlijk over. Tegelijk moeten we gaswinning afbouwen. En in het Noorden mag je kleine velden niet gebruiken als een soort compensatie voor het grote gasveld. Het moet verantwoord en mag absoluut niet als het onveilig is.”
Hilde Wendel (29) uit Groningen, staat op nummer 21 van de kieslijst van de VVD
Hilde Wendel (VVD). Foto: Roan Smeets
„Dat zo weinig mensen vertrouwen dat het goedkomt met de afspraken, vind ik zorgelijk. Ik hoor het zelf ook in gesprekken die ik heb met inwoners. Ik vind het begrijpelijk dat een deel daar sceptisch over is. Daarom moeten we laten zien dat we onze afspraken nakomen en dat de overheid er wél voor de mensen is.
De VVD staat pal achter de plannen van het huidige kabinet. Wij gaan ons er maximaal voor inzetten dat het volgende kabinet uitvoering blijft geven aan de afspraken uit Nij Begun. Voor mij, en de VVD, is het zaak betrouwbaar te zijn, afspraken na te komen en in contact te staan met de Groningers.
Wij zijn voorstander van gaswinning in de kleine velden, enkel op een manier waarop het veilig kan. Dat is niet het populaire verhaal, maar wel belangrijk om te vertellen. Zolang we nog gas gebruiken, willen we niet afhankelijker worden van andere landen.”
