Michel Dückers, bijzonder hoogleraar aan de RUG en onderzoeksleider van Gronings Perspectief. Foto: Archief DVHN
De beving van Zeerijp in november had een enorme psychische impact op bewoners en zorgde voor een terugval in hun gezondheid, blijkt uit onderzoek. „Stop die discussie als het je te doen is om het welzijn van de Groningers.”
Dat blijkt uit drie nieuwe rapporten van Gronings Perspectief, een samenwerkingsproject tussen het Nivel en de Rijksuniversiteit Groningen dat sinds 2016 de gevolgen van de bevingen onderzoekt. De zware beving van Zeerijp op 14 november had volgens de onderzoekers grote impact op de gezondheid en het veiligheidsgevoel van bewoners die hem voelden of hoorden.
Zij bleken geestelijk minder gezond, somberder en minder gelukkig. Ook hadden ze meer stressklachten zoals hartkloppingen, vermoeidheid en duizeligheid. En ze voelden zich minder veilig en hadden minder vertrouwen in de overheid, concluderen de onderzoekers uit een extra vragenlijst na de beving.
Gronings Perspectief zag deze effecten juist nog duidelijk afnemen vóór de aardbeving, in lijn met de afbouw van de gaswinning. De zware beving doorbrak die positieve ontwikkeling en zorgde voor een ‘directe terugval’.
‘Nog steeds grote dagelijks impact’
Volgens onderzoeksleider Michel Dückers laten de rapporten zien dat de problemen in Groningen nog lang niet voorbij zijn. „Ik begrijp de energie-discussie door de Iran-oorlog, maar feit blijft dat de gasproblematiek nog steeds een grote dagelijkse impact op mensen in Groningen heeft. Een hele trend van verbetering is tenietgedaan door de beving van Zeerijp.”
Schade beperken blijft volgens hem het effectiefst om psychisch leed tegen te gaan. Daarom moeten we volgens Dückers in Nederland stoppen met spreken over het openhouden van de gasputten. „Tenminste wel als het je echt te doen is om de welzijn van Groningers in het bevingsgebied.”
Dückers snapt dat mensen buiten het gebied de ellende dreigen te vergeten zodra de aandacht verslapt en andere actuele problemen de kop opsteken. „Het onderzoek is daarom een wake-upcall. Het leed en de impact zijn er nog steeds.”
Bureaucratisch gedoe hakt erin
Uit de nieuwe rapporten blijkt verder opnieuw dat schadeherstel en versterking een grote emotionele impact op bewoners hebben. Ze voelen zich zwaar belast door het bureaucratisch gedoe dat daarbij komt kijken. „Je ziet ook daar veel stress, onzekerheid en minder vertrouwen”, zegt Dückers.
Volgens hem wordt de impact van een intensieve versterking niet altijd voldoende erkend. „Het is geen vrijwillige verbouwing.” Daarom zegt Dückers net als bijvoorbeeld het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dat de versterkingsoperatie ‘absoluut zo snel mogelijk’ moet worden afgerond.
Dückers roept de overheid op om bewoners beter te ondersteunen tijdens de versterking van hun woning. Met een vast aanspreekpunt en heldere communicatie. „Zorg als overheid dat je de last minimaliseert en het proces zo menselijk mogelijk maakt. Dit zijn géén gewone bouwprojecten.”
