Kanaalstreek weer gezandstraald

De oorzaak laat zich raden. Een stevige wind uit het noordwesten greep de pas geploegde akkers vast, op het moment dat de grond nog kaal en kurkdroog was. Boeren werkten de afgelopen weken hun percelen klaar voor de bieten en aardappelen, en juist die losse bovenlaag is gevoelig voor verstuiving. In de Veenkoloniën, met hun open landschap en lichte zandgronden, heeft de wind vrij spel. Het fenomeen is hier oud nieuws, maar daarom niet minder indrukwekkend.

Zo ook op de foto hierboven. Onder een loodgrijze, dreigende hemel rijst links een hoogspanningsmast op, rechts draaien windturbines door de stoflucht heen als spookachtige silhouetten. Daartussen lost de horizon op in een grijsbruine wolk van opgewaaid zand, terwijl op de voorgrond een pas geploegde akker donker en rul tegen een smalle strook fris voorjaarsgroen ligt. Landbouw, energie-infrastructuur en weer komen samen in één blik. De windmolens, die de wind doorgaans als bondgenoot hebben, draaien hier door dezelfde luchtstroom die het zand meeneemt.

Voor bewoners en automobilisten levert het hinder op. Het zicht neemt af, ramen moeten dicht, de wasmachine -alsmede de wasstraat- draait een extra rondje. Tegelijk heeft het schouwspel iets betoverends. De lucht krijgt een warme, haast woestijnachtige gloed, en de zon zakt door een gordijn van fijn stof. Wie goed kijkt, ziet zelfs hoe het stof zich in lagen verdeelt, met onderin de zwaardere korrels en bovenin een fijne sluier die langzaam uitwaaiert richting Stadskanaal.

Voor de boer (en amateurtuinder) is een verstuiving allesbehalve onschuldig. Met het zand verdwijnen vruchtbare bodemdeeltjes, organische stof en soms ook pas ingezaaide zaden. Provincies en waterschappen pleiten al jaren voor het verhogen van het organischestofgehalte en het aanleggen van windsingels, juist om dit soort taferelen te beperken. Of dat genoeg is in een droog voorjaar als het huidige, blijft de vraag.