Een gigantische muurschildering van Liana Engibarjan siert de Dijkzichtflat in Delfzijl. Foto: Corné Sparidaens
Een reusachtige muurschildering van een stoere kapitein siert de zijkant van de Dijkzichtflat in Delfzijl. Die kapitein is Liana Engibarjan uit Rotterdam. „Dit is meer dan een muurschildering, dit is een statement.”
Wie langs de Dijkzichtflat over de Kustweg in Delfzijl-Noord rijdt, kan het onmogelijk ontgaan. Daar worden de contouren van een enorme schildering steeds beter zichtbaar. Op de zijkant van de flat prijkt een vrouwelijke kapitein in een blauwe overall. Krullende haren vallen over haar schouders. Met een zelfverzekerde blik kijkt ze de wereld in. Het is de Rotterdamse Liana Engibarjan (34).
Ze krijgt wel vaker verzoekjes als vrouwelijke binnenvaartkapitein die actief is op sociale media. Maar toen Engibarjan een paar maanden geleden het berichtje van kunstenaar Michel Velt uit Groningen zag, veerde ze op. Of ze model wilde zijn voor een muurschildering op een flat in Delfzijl. „Ik dacht meteen: holy shit, wat tof. Toen dacht ik nog dat het om een simpel muurtje ging.”
‘Ik schrok me dood, wat enorm’
Maar het ging niet om een simpel muurtje. De muurschildering is 40 meter hoog en daarmee de grootste van Noord-Nederland. Kunstenaars Michel Velt (39) en Roos Vink (30) begonnen vorige week dinsdag en klaren de klus in moordend tempo. Over ruim een week is het plaatje af, eind juni komt Engibarjan naar Delfzijl om het schilderij te ‘openen’.
Zaterdag kreeg ze alvast een voorproefje te zien. „Ik schrok me helemaal dood. Wat is het enorm geworden! Ik ben vereerd”, zegt Engibarjan. Zelf kwam ze talloze keren in de haven van Delfzijl. Ze sliep in hotel de Boegschroef. „Het is in Delfzijl gemoedelijker varen dan in Rotterdam. Minder druk. Een beetje zoals het verschil tussen rijden op de ring en een plattelandsweg. Dat rustige is heerlijk.”
„Een krachtige vrouw met een ferme blik en een mooie bos haar. Ze was perfect geknipt.” Foto: Corné Sparidaens
Ze deelde de plaatjes van de flat op internet en wordt al dagen overstelpt met berichten en felicitaties. Ja, felicitaties. Want Engibarjan had het als vrouw met een migratieachtergrond niet altijd makkelijk in de scheepvaart.
‘Vrouwen werken net zo hard’
„Dit is meer dan een muurschildering, het is een statement. De scheepvaart wordt gezien als een conservatieve mannenwereld, denk maar aan kapitein Iglo en talloze films. Maar vrouwen werken net zo hard op een schip”, zegt Engibarjan. „Vrouwen in werkkleding moet een normaal straatbeeld worden. Hoe vaker je dat ziet, hoe minder je ervan opkijkt. Ik hoop een voorbeeld te zijn voor jonge vrouwen.”
Engibarjan emigreerde op haar vierde uit Armenië naar Rotterdam. Dagelijks liep ze met haar ouders door de haven. Ze werd verliefd op de schepen. Op scouting leerde ze zeilen en verloor ze haar hart aan het scheepvaartleven. Ze besloot een opleiding te volgen tot schipper. Wilde de leiding hebben over een schip, zelf achter het roer staan en het varen in de vingers krijgen.
‘Kan me geen beter leven wensen’
De schippersopleiding bleek niet zo romantisch als gehoopt. Engibarjan schrok van het harde aanpoten en overwoog te stoppen. Haar moeder pepte haar op. Dit was toch een groot avontuur? „Ze had gelijk. Ik zette door. En nu ben ik misschien wel de bekendste vrouwelijke kapitein van Nederland.”
„Ik schrok me helemaal dood. Wat is het enorm geworden!” Foto: Corné Sparidaens
Varen op het open water, dat is misschien wel het mooiste wat er is, als je het Engibarjan vraagt. „De vrijheid. Het avontuur. De schepen, de mensen, een leven zonder zorgen. Niets anders om je heen dan water. Het is een cliché, maar dat voelt magisch. Je komt tot rust en staat stil bij hoe mooi de natuur is. Ik kan me geen beter leven wensen.”
‘Op een schip kijkt niemand hoe je eruitziet’
Het samenwerken in teamverband noemt ze ook als reden waarom ze dol is op haar werk. „Iedereen hoort erbij. Je zit weken met z’n allen opgesloten op een schip en hebt elkaar nodig. Dan kijkt niemand meer hoe je eruitziet. Als jong allochtoon meisje vond ik dat op de opleiding geweldig.”
Ook met jaren ervaring als kapitein is het nog steeds niet altijd makkelijk om vrouw te zijn in het zeemansbestaan. Engibarjan vaart tegenwoordig samen met haar man Alex. Beiden zijn kapitein, maar vaak wordt hij door bemanningsleden als de leider gezien. „Vroeger maakte ik me daar druk om. Nu denk ik: hoe sneller het normaal wordt dat een vrouw kapitein is, hoe minder dit gebeurt. Je kunt mensen niet kwalijk nemen dat ze zo zijn geprogrammeerd. Je moet ze gewoon herprogrammeren.”
Geen man met witte baard
Kunstenaar Michel Velt is trots dat hij voor de klus gevraagd werd door woningbouwvereniging Acantus en kunstorganisatie IVAK. De muurschildering is een initiatief van de flatbewoners, die iets met het thema ‘maritiem’ wilden doen vanwege havenstad Delfzijl. Velt ging op zoek naar een model. Een bootje, vuurtoren of zeehond zag hij niet zo zitten. Hij wilde een mens portretteren. Een kapitein. „Maar waarom een man met witte baard? Ook een vrouw kan een stoere kapitein zijn, vond ik.”
Kunstenaars Michel Velt en Roos Vink uit Groningen maakten de enorme muurschildering op het flatgebouw. Foto: Corné Sparidaens
Hij benaderde de zeevaartschool in Delfzijl voor een model. Maar onder de 150 leerlingen bevond zich niet één vrouw. Dus zocht Velt verder. Via Instagram ontdekte hij Engibarjan. „Een krachtige vrouw met een ferme blik en een mooie bos haar. Iemand met vuur in zich. Een boegbeeld voor jonge vrouwen in de scheepvaart, een icoon in een mannenwereld. Ze was perfect geknipt.” Toevallig ontdekte hij dat de twee ook nog familie zijn: zijn neef is getrouwd met de zus van Engibarjan.
Alleen de schoenen nog
Het mag dan de hoogste muurschildering van het Noorden zijn, het schilderwerk verliep vlot voor Velt en Vink. „Ik hield rekening met drie weken werk vanwege regen en harde wind, maar alles zat mee”, zegt Velt. Hij moet alleen nog de schoenen afmaken en de zee op de achtergrond schilderen. „Ik ben tevreden. De bewoners zijn ook enthousiast, vinden het heel geslaagd. Roos en ik heb koek gekregen en mochten zelfs een keer mee eten na het verven.”
Velt weet te vertellen dat twee andere flats in Delfzijl-Noord ook nog een muurschildering krijgen. „Ik zie het wel zitten om die ook te doen. Zulke gigantisch hoge flats, het is uniek dat je daarop een muurschildering mag maken. Ze hebben hier echt lef gehad, want vaak krijgen flats gewoon een lik egale verf. Maar een plaatje is toch veel leuker?”
