De helm en armbanden zijn weer op hun plek. Foto: ANP
De gouden helm van Coţofeneşti en de twee gouden Dacische armbanden werden dinsdagavond gepresenteerd in het Nationaal Historisch Museum in Boekarest.
Het Roemeense erfgoed arriveerde in de late namiddag uit Nederland op de Roemeense nationale luchthaven Henri Coandă. De aankomst werd live op de meeste Roemeense televisiezenders uitgezonden.
Vervolgens werden de objecten naar het Nationaal Historisch Museum in het centrum van Boekarest vervoerd. Dat gebeurde onder begeleiding van gendarmes van een gespecialiseerd eenheid in bewaking en transport van bijzondere objecten. Zij zijn getraind voor dergelijke missies. Het verloren gewaande erfgoed arriveerde kort voor het begin van de persconferentie in het Nationaal Historisch Museum van Roemenië aan de statige Victoriestraat.
De hal van het museum was afgeladen vol: minstens honderd journalisten en fotografen en andere genodigden waren aanwezig. Het evenement werd bijgewoond door vertegenwoordigers van het Nationaal Historisch Museum, de Roemeens nationale politie, directeur Robert van Langh van het Drents Museum in Assen, de Nederlandse ambassadeur in Boekarest, Willemijn van Haaften, en de procureur-generaal van Roemenië, Cristina Chiriac.
‘Verbinding tussen object en herinnering hersteld’
Van Rianne Letschert (D66), de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), werd een korte videoboodschap getoond, waarin zij iedereen die bij de vondst van de kunstschatten was betrokken bedankte en het belang van Internationale samenwerking benadrukte. Ambassadeur Van Haafte benadrukte eveneens het belang van internationale samenwerking om cultuur te promoten. „Juist de vriendschap tussen Roemenië en Nederland vormde de basis voor de opmerkelijke tentoonstelling Dacia! Rijk van goud en zilver die we samen hebben georganiseerd.’’
De Roemeense Minister van Cultuur András Demeter sprak zijn tevredenheid uit over de terugkeer van de drie kostbare voorwerpen, die hij als symbolisch omschreef. „Naast de materiële waarde van de teruggave, heeft de terugkeer van deze voorwerpen ook een symbolische betekenis. Het betekent het herstellen van de verbinding tussen object en herinnering, tussen verleden en heden, tussen erfgoed en de gemeenschap die het als onderdeel van zichzelf erkent.’’
En hoe zit het met derde gestolen Dacische armband die nog niet is teruggevonden, vroegen kritische Roemeense journalisten? Robert van Langh, directeur van het Drents Museum in Assen, sprak de hoop uit dat die nog wordt gevonden, hoewel ook hij in alle eerlijkheid niet kon aangeven waarop die hoop was gebaseerd.
De helm van Coţofeneşti en de twee Dacische armbanden zijn van 22 april tot en met 3 mei te bezichtigen in het Nationaal Historisch Museum, zo heeft het museum bekend gemaakt.
Reclameborden bedekken verkruimelde traptreden
De erfstukken zullen ongetwijfeld veel publiek trekken. Betalend bezoek kan het museum goed gebruiken om hoognodige reparaties en achterstallig onderhoud te bekostigen. Bezoekers die het museum nu aandoen, kunnen nauwelijks de wijde trappen op: de verkruimelde traptreden gaan grotendeels schuil onder reclameborden. Het gebouw waarin het museum huist is al jaren in verval en de museumleiding zoekt naar een betere locatie, maar er is al evenveel jaren geen geld op nationale begroting.
Na de tiendaagse tentoonstelling in Boekarest begint de restauratie van de helm van Coţofeneşti; het is nog niet bekend of Roemeense of buitenlandse experts de restauratie zullen uitvoeren. Net zoals bij de presentatie van het gestolen Roemeens erfgoed in het Drents Museum drie weken geleden, lag de helm van Coțofenești op zijn zij om schade te verhullen. De directeur van Nationaal Historisch Museum, Cornel Constantin Ilie, lichtte toe hoe de restauratie van de (kleine) deuk in zijn werk zal gaan.
‘Trauma omzetten in startpunt voor mobilisatie’
Vervolgens gaan de gouden helm en armbanden op reis door Roemenië. Waar en wanneer ze precies te zien zijn, is nog niet bekend. „De enige vruchtbare formule is om het trauma om te zetten in een startpunt voor mobilisatie. De publieke en internationale belangstelling voor de helm moet worden omgezet in een kans voor waardering, strategisch en verantwoord’’, zei minister van Cultuur Demeter.
Ongetwijfeld zullen veiligheidsoverwegingen een belangrijke rol gaan spelen bij de keuze voor locaties waar het erfgoed tentoongesteld gaat worden. Roemenen willen niet een tweede keer hun gekoesterde kunstschatten kwijt raken.
