Fotograaf David (29) verblijft drie maanden in Usquert om jongeren te portretteren. 'Wil niet romantiseren, maar ook niet bagatelliseren’

Waar in Nederland zijn de gevolgen van klimaatverandering goed voelbaar voor jongeren? Misschien wel in Groningen, dacht Van Dartel toen hij op zoek was naar een geschikte plek om samen met journalist Pepijn Keppel een journalistiek onderzoek te doen. Een provincie met een lange kustlijn: daar was de zee vast een belangrijk onderwerp van gesprek.

Eind 2023 en begin 2024 trok het tweetal drie maanden door de Ommelanden. Van Dartel maakte een fotoserie, ‘Ommelanden’, die hij binnenkort uitbrengt als boek. Met een nog lopende crowdfundingsactie haalde hij al bijna 10.000 euro op om het in eigen beheer te publiceren.

Wat bleek? „De zee voelt in Groningen juist ver weg. In de omgeving van Usquert is maar een handvol plekken waar je de dijk op kan. Ben je daar, dan tref je niet de zee maar kijk je uit over een kwelder van een kilometer.” De jongeren die Van Dartel trof zeiden vaak hetzelfde: ik kom nooit op de dijk, wat moet ik daar? Groningse jongeren, zo vat Van Dartel samen, leven met hun rug naar de zee.

De Rotterdammer grinnikt. Hij bleek meer aannames te hebben over Groningen. Het verraste hem: Van Dartel groeide zelf op op het platteland, in een klein dorp in Overijssel.

Tijdens zijn verblijf wilde hij bewust niets doen met de aardbevingen, vertelt de fotograaf. „Niet om het te bagatelliseren. Maar daar gaat het altijd over, zeker als je hier in het Westen over Groningen hoort.”

Van Dartel ontmoette veel Groningse jongeren. De diversiteit die hij ontdekte, greep hem. „Zo ontmoetten we tijdens een inspraakavond Steven Bakker uit Delfzijl. We hebben hem op een vroege zondagochtend opgezocht toen hij aan het sportvissen was. Hij stond daar heerlijk in het water met geuren en kleuren te vertellen over wat er nodig was in het gebied. Hij was twintig. Er zat zoveel goedheid in die jongen, daar kan ik haast jaloers op zijn.”

Ook het landschap maakte indruk op hem. „Het heeft iets overzichtelijks, haast meditatiefs. Bij Usquert is de dijk een constant referentiepunt. Je kunt tientallen kilometers fietsen op dezelfde weg. Dat heeft iets vertrouwds.”

De fotograaf maakte de seizoenen bewuster mee dan in de stad, zegt hij. „In december is het aan de dijk koud en waait het hard, dat is een wereld van verschil met de lente. Ik ben weleens om 7 uur ‘s ochtends gaan fietsen, toen het had gesneeuwd. Het was zó stil. Dat was heel bijzonder.”

Van Dartel’s foto’s lijken soms net scènes uit een film. Hoe vond hij al die mooie plekjes? ,,Ik heb heel veel rondgereden. En ik gebruik veel Google Streetview.” Zo ‘vond’ hij het kerkje van Rottum, waar hij een foto maakte van vriendinnen Josja en Lauree in een veld vol blaasbloemen.

„Ik kies van tevoren een plek en ga daar bewust heen om een foto te maken. Ik ga niet lukraak op pad”, zegt Van Dartel. „Maar het moet wel een beetje kloppen. De meiden in Rottum kwamen uit de buurt en vertelden dat ze vroeger weleens speelden waar we de foto maakten. Ik zou daar niet iemand uit Delfzijl neerzetten.”

De zoektocht naar de mooiste plaatjes is soms complex, zegt Van Dartel. „Je wilt niet romantiseren, maar ook niet bagatelliseren.” Soms trof hij mensen die het financieel niet breed hadden. „Dingen die niet helemaal mooi of netjes zijn, zijn vaak heel fotogeniek. Daar moet je mee oppassen. Ik had heel bewust allemaal kapotte huizen kunnen fotograferen, maar dan ben je enorm aan het sturen.”

Dat had niet gepast bij hoe hij Groningen leerde kennen, zegt Van Dartel. Hij probeerde de gelaagdheid van het gebied te vangen in de portretten en landschappen die hij fotografeerde.

Het boek waar hij al die beelden in wil bundelen, hoopt de fotograaf in mei of juni uit te brengen. En wil de beelden exposeren, ergens in de Ommelanden. „Het zou verkeerd voelen om dat dan in de Randstad te doen.”