Een portret van twee wierdebewoners Foto: Marlies Hulzebos
In Warffum kunnen fotoliefhebbers zich vanaf zaterdag honderd jaar terug in de tijd wanen. Met een ouderwetse camera maakte fotograaf Marlies Hulzebos portretten zoals ze dat in 1920 deden. „Er kan veel misgaan, dat maakt het spannend.”
De naam is veelzeggend, ‘trage portretten’. In het Huiskamercafé in Warffum kunnen bewoners tussen 7 december en 1 maart een bijzondere expositie bekijken. Warffumer fotografe Marlies Hulzebos (43) maakte portretten van haar dorpsgenoten met een honderd jaar oud fototoestel. Hulzebos maakte zestien portretten, maar wil er uiteindelijk driehonderd maken. Ze ontwikkelde de bijzondere foto’s op de wijze zoals ze dat in 1920 deden. Met glasplaatje, emulsie en heel veel geduld.
Marlies, waarom gebruik je oude camera’s en niet een moderne?
„Een oude camera is mijn manier van vluchten uit het moderne. Als je om je heen kijkt, zie je altijd mensen op hun schermpjes. Alles is snel en gehaast. Ik heb daar eigenlijk altijd een afkeer van gehad, ik hunker naar nostalgie. Voor een oude camera moet je de tijd nemen. De foto moet ontwikkeld worden en staat niet binnen een seconde op een geheugenkaartje.”
Waarom Warffum en niet een andere plek?
„Warffum is een bijzondere plek met een rijke geschiedenis. De wierde waar het dorp op staat is de grootste van heel Nederland. Het dorp is ook ontzettend oud, rond het jaar 800 wordt het al voor het eerst in de archieven genoemd. Door de wierde en de mensen die er wonen te fotograferen hoop ik een bijdrage te leveren aan de fotogeschiedenis van mijn dorp.”
Wat voor camera gebruik je?
„Ik heb verschillende oude camera’s. Voor dit project gebruikte ik een Ernemann HEAG XV uit 1922, een heel kleine camera. Daarvoor moest ik speciale glasplaatjes laten maken, want de originele worden niet meer verkocht. Ik heb ook een camera waarvoor je minstens een kwartier stil moet zitten. Gelukkig hoefde dat nu maar anderhalf tot twee minuten, want in de winter is het te koud om een kwartier buiten te staan.”
Een zelfportret van fotografe Marlies Hulzebos met rechts het raam van haar doka. Foto: Marlies Hulzebos
Hoe moeilijk is het om op deze manier foto’s te maken?
„De foto’s maken is niet moeilijk, maar er kan veel misgaan. Zoals bij het maken van de emulsie. Dat is een tijdrovend proces: het kost mij twee dagen om een paar milliliter te maken. En als de emulsie niet goed opdroogt op het glasplaatje, of er komt een luchtbel op, dan heeft dat gevolgen voor de foto. Dat maakt het ook spannend. Je weet niet of de foto’s gelukt zijn tot je ze in de donkere kamer ontwikkeld hebt. De mensen die ik gefotografeerd heb, weten dus ook nog niet hoe hun portret eruitziet. Dat zien ze zaterdag voor het eerst.”
Mislukken de foto’s dan niet vaak?
„Je zou het mislukken kunnen noemen, maar ik vind het mooier als de foto’s een imperfectie hebben. Veel interessanter dan al die strakke en scherpe moderne foto’s, dat is zo saai! Je kijkt langer naar een foto met kleine imperfecties, omarmt de foutjes die erin zitten.”
In oudere camera’s zit een glasplaat. Daarop smeerde de fotograaf een dun laagje vloeistof, de emulsie. Zodra het licht op de emulsie valt, ontstaat er een afbeelding in de emulsie die als het ware op het glasplaatje wordt ‘afgedrukt’. In een donkere kamer (doka) kon de fotograaf vervolgens een foto ontwikkelen met dat glasplaatje.
