Paul (51), beter bekend als Marius de Schaar, maakt knipkunst en die is gratis te bewonderen in zijn raamgalerie in Groningen

Achter een ruit vlak bij het winkelcentrum in de Groningse wijk Vinkhuizen hangt een klein, kroonvormig lijstje waar drie foto’s in passen. Alleen hangen er geen foto’s, maar zien we Jezus en twee vrouwen in een bloemenweide. En ze zijn uitgeknipt.

Geen grote musea of dure kunstgalerijen: bij Raamgalerie De Prachtvink is kunst klein maar fijn. En op weg naar de supermarkt loop je er zo even langs. De Prachtvink opende in 2020, in de coronatijd. Sindsdien hangt er elke maand een ander werk achter het raam.

Paul Borggreve (51) is de man achter de raamgalerie. Letterlijk, want het is de schuurdeur van zijn bungalow. Borggreve is knipkunstenaar en werkt onder het pseudoniem Marius de Schaar. Heer Jesus heeft een hofken daar schoon bloemen staan, deze maand te zien, heeft hijzelf gemaakt. Zijn inspiratie was een lied dat vaak in de kersttijd door Britse jongenskoren wordt gezongen. Hij vond het perfect passen bij het kitscherige lijstje dat hij een poosje terug naast de glasbak bij de Lidl vond.

,,Dat lied vind ik zo ontwapenend. Jezus heeft een hofje voor verschillende bloemen. Elke soort staat weer voor andere eigenschappen, maar het mooiste bloempje ben je zelf. Niks geen grote gebaren, gewoon heel klein en onschuldig. En het past bij de kersttijd”, vertelt Borggreve, van huis uit theoloog, maar niet diepgelovig. ,,Daar ben ik te agnostisch voor, maar Bijbelverhalen zijn wel een inspiratiebron, hoewel het alledaagse leven dat net zo goed is.”

De laatste tijd knipt hij vaker bloemen: duurzame boeketten. Geknipt uit een vel papier in een lijstje van de kringloopwinkel. ,,Ik werd gevraagd voor een expositie om dit als bedankje te maken, als alternatief voor een bos bloemen. Daar komt toch steeds meer kritiek op, snijbloemen zijn weinig duurzaam. Maar er kwam meer vraag naar: het is handig voor je oma als die de bloemen niet zo goed meer in een vaas kan zetten of voor als je in het ziekenhuis ligt. En als je erop uitgekeken bent, kun je er iets anders in doen of het lijstje zelfs weer terugbrengen naar de kringloop.”

Knipkunst zelf is, op het papier na misschien, ook geen grote last voor het milieu. Het enige wat je nodig hebt is (gekleurd) papier en een schaar. De afbeeldingen die Borggreve maakt zijn erg grafisch. ,,Het heeft veel verwantschap met linosnedes.” Hij begon ermee in 2008 of 2009, na een bezoek aan het Museum van Papierknipkunst in Westerbork. ,,Ik zag dat en dacht: ja, dit is precies wat ik wil! Geen gedoe met inkt of verf, maar alleen papier. Je ziet meteen resultaat.”

Hij begon met vouwen en dan stukjes uit het papier knippen. ,,Een kleedje, ja. Maar dat heb ik snel losgelaten. Ik knip het nu uit een heel vel. Het moet aan elkaar blijven, die eis stel ik mezelf. Als het scheurt en ik het moet lijmen, dan is het mislukt. Dat vind ik zelf tenminste.”

De werken van Borggreve zien er best ingewikkeld uit, maar volgens hem is de techniek niet moeilijk. ,,Iedereen leert knippen op de basisschool. Je moet alleen vooral in het begin niet bang zijn dat het mislukt, maar oefening baart kunst. Hoe fijner je schaartje, hoe beter het gaat. Mijn huidige schaartje uit België, dat ik negen jaar geleden kocht, was echt een revelatie.”

Borggreve exposeert geregeld, meestal in het Noorden. Er heeft in 2019 ook een werk van hem in het Rijksmuseum in Amsterdam gehangen, toen honderden kunstenaars samen een ode aan Rembrandt brachten. ,,Dat kon je insturen, dat was toch wel aardig. Mijn inzending was Nightshift, een variatie op de Nachtwacht. Van de figuren op het schilderij heb ik schoonmakers gemaakt die aangestuurd werden door een directeur.”

Een van de moeilijkste werken van Borggreve hangt boven zijn eettafel. Op A4-formaat, veel groter maakt hij ze niet. Op zwart papier toont het zijn vrouw, kunstenares Petra van Kalker, in een rolstoel voor zorgcentrum Maartenshof in Groningen. ,,Dit was moeilijk omdat het zo emotioneel was. Mijn vrouw heeft de ziekte van Parkinson en woont sinds april doordeweeks niet meer thuis. Dat is dubbel, want het is heel verdrietig, maar thuis ging het ook niet goed meer.”

De raamgalerie had hij samen met zijn vrouw opgericht, nu doet hij het noodgedwongen alleen. ,,We dachten destijds: het moet eenvoudig zijn, iets wat je langere tijd kunt volhouden. Er hangt ook vaak mailart in, dat is kunst die kunstenaars over de hele wereld per post naar elkaar opsturen. Er hebben hier heel aardige Italiaanse en Japanse kunstenaars gehangen. Mailart gebeurt helaas steeds minder, omdat de hoge portokosten zo hoog worden. En Nederland heeft, vanwege drugshandel, een heel streng postbeleid.”

Of hij veel reacties krijgt op De Prachtvink? ,,Het is mooi dat mensen even langs kunnen lopen, maar ik zit er natuurlijk niet de hele dag bij. Er was wel een kunstenares uit de wijk die via het Centrum Beeldende Kunst een werkje van Petra had gekocht. Die ontdekte ineens dat ze hier bij de raamgalerie woonde. Dan komt er een leuk contact uit voort.”