Verkenner Den Oudsten maakt praktische vervolgafspraken met BBB-leider Moes na de presentatie van zijn slotadvies aan de Groninger Staten. Foto: DvhN
De BBB, PvdA, GroenLinks, Groninger Belang en VVD in de Groninger Staten willen samen een nieuw provinciebestuur vormen. Voor de kerst moet er een nieuw college van gedeputeerde staten kunnen staan.
Dat concludeert oud-burgemeester Peter den Oudsten na een tweede gespreksronde als verkenner voor de vorming van een nieuwe coalitie. De vijf beoogde coalitiepartners hebben de steun van het CDA, maar die partij stapt zelf niet in een nieuw college.
Dat college zou moeten bestaan uit zes gedeputeerden, twee voor de BBB en voor de overige partners elk één. Dat is er een meer dan in het huidige provinciebestuur dat in september viel na onenigheid over plannen voor een nieuw windpark Eemshaven-West.
De BBB stemde in september tegen dat plan, tot woede van collegepartner ChristenUnie. Die stapte daarop uit de coalitie met PvdA en Groninger Belang. De zittende gedeputeerden nemen sindsdien de lopende zaken waar en blijven dat doen tot er een nieuw college aantreedt.
Te veel oud zeer bij ‘links’, ‘rechts’ te verdeeld
In zijn eerste advies moest Den Oudsten nog concluderen dat er geen meerderheidscoalitie viel te vormen rond de BBB, die met twaalf zetels veruit de grootste partij in de Groninger Staten is.
Zijn vervolggesprekken hebben duidelijk gemaakt dat er ‘over links’ te veel oud zeer ligt voor een stabiele samenwerking, maar ook ‘over rechts’ zijn de partijen te verdeeld om een nieuw college te vormen.
Daarom komt de verkenner uit op een coalitie ‘over het midden’. De vijf beoogde partners hebben tot maandagnacht twaalf uur onderhandeld. Volgens Den Oudsten hebben zij alle vijf nadrukkelijk de bereidheid uitgesproken om er samen uit te komen.
Een nieuw college moet er snel kunnen staan, zegt de verkenner. De gebruikelijke informatieronde kan vervolgens worden overgeslagen. De vijf kunnen voortborduren op het hoofdlijnenakkoord van de zittende coalitie en daardoor meteen beginnen aan de formatiefase.
‘Maak deze keer heldere afspraken over gedrag sociale media’
Wel moeten daarbij heldere afspraken gemaakt worden over de wisselwerking tussen college en Staten, waarschuwt de verkenner. Niet alleen over goed bestuur, maar ook over uitlatingen op internet en sociale media. Op beide punten is het volgens Den Oudsten misgegaan in de huidige coalitie.
Bij het fatale windmolenplan achtte de BBB zich niet gebonden aan het eigen coalitiebeleid en ook op sociale media wekte die partij herhaaldelijk de toorn van de andere partijen. Zo moest BBB-landbouwgedeputeerde Henk Emmens zich tot een paar keer toe in de Staten verantwoorden na ongelukkige uitlatingen op Facebook en Twitter/X.
Groninger Belang-fractieleider Eric Bakker (links) drukt verkenner Den Oudsten en secondant Maarten Ruys (voormalig gemeentesecretaris Groningen) de hand na diens presentatie. Foto: DvhN
Vooral voor de ChristenUnie zijn de druiven zuur. De partij valt nu buiten het college en daarmee ook haar gedeputeerde Johan Hamster. Fractievoorzitter Fredric Geijtenbeek reageerde woensdag teleurgesteld. „Presenteert u nu het volgende college of heeft dit nog niet eens de kenmerken van een halffabrikaat?”, vroeg hij sarcastisch aan Den Oudsten.
Staten al hele dag in de ban van slotadvies verkenner
De presentatie van Den Oudstens slotadvies wierp zijn schaduw al de hele dag vooruit. De zittende gedeputeerden schitterden het merendeel van de vergaderdag in afwezigheid in de Statenzaal, omdat zij ondertussen achter gesloten deuren werden bijgepraat door de verkenner.
Alleen scheidend verkeersgedeputeerde Johan Hamster en zijn cultuurcollega Tjeerd van Dekken waren beschikbaar om vragen te beantwoorden over agendapunten uit hun portefeuilles. De laatste moest tijdens een schorsing worden opgetrommeld naar de collegetafel.
Het leidde in de wandelgangen tot speculaties dat Den Oudsten met een veel verstrekkender advies zou komen. Namelijk om helemaal met een schone lei te beginnen en afscheid te nemen van alle vijf zittende gedeputeerden.
Zelf spreekt de verkenner dat met klem tegen. „Het is niet aan mij om me uit te spreken over de personele samenstelling van een nieuw college. Dat was niet mijn opdracht, maar is nu aan de formateur om met de partijen verder te bespreken.”
