Schoolkinderen gaan met elkaar op de vuist, terwijl anderen filmen. Politie in Groningen doet onderzoek

Het gaat om een mishandelingszaak op de middelbare school Leon van Gelder en om een dreigende vechtpartij bij de Bredero Basisschool. De politie heeft beide kwesties in onderzoek.

Volgens de politie gaat het op het Leon van Gelder om een mishandeling. ,,Daarvan zijn beelden gemaakt door omstanders. Die beelden hebben we. Dergelijke video’s maken en verspreiden is strafbaar’’, zegt een woordvoerder van de politie.

,,Het was een behoorlijke vechtpartij tussen twee leerlingen. In mijn lange carrière heb ik zoiets nog nooit meegemaakt’’, zegt interim-rector Siemon van der Wal van het Leon van Gelder. Volgens hem gingen een leerling van zijn school en een leerling van een andere school met elkaar op de vuist in de pauze. Er stonden twee groepen leerlingen om heen. Sensatiezoekers, zegt Van der Wal. Verschillende kinderen hebben de vechtpartij gefilmd. Vier medewerkers van de school die ‘pleinwacht’ liepen, grepen snel in waardoor de vechtpartij binnen de perken bleef.

,,Het was een conflict buiten de school om’’, zegt Van der Wal die alle ouders van de school per brief heeft geïnformeerd over het incident. Volgens hem is de politie met de kwestie bezig. De betreffende leerling is met een bloedneus naar huis gegaan en is deze week terug op school. Van der Wal zegt dat respect en veiligheid voorop staan op het Leon van Gelder. Via het ondersteuningsbureau van scholenkoepel Openbaar Onderwijs Groningen en via de mentoren gaat de school met de leerlingen dieper in op het incident, om dergelijke situaties in de toekomst te voorkomen.

De politiewoordvoerder laat nauwelijks iets los over de kwestie op de Brederoschool, een basisschool. ,,Het gaat daar om een conflict, de wijkagent is in gesprek met de betrokkenen. Het is nog onduidelijk of daar bijvoorbeeld een strafrechtelijk onderzoek of bemiddeling uit komt.’’

Ouders van de school zeggen dat een meisje uit groep 8 op de maandag na de voorjaarsvakantie een ruzie met een meisje uit een parallelle groep 8 wilde uitvechten. Meerdere kinderen waren hiervan op de hoogte. Een klasgenoot zou het gevecht filmen. Een van de beide meisjes voelde zich zo bedreigd dat ze na schooltijd gauw naar huis is gegaan om een broodmes uit de keukenla te pakken.

Een andere leerling maakte bij de leiding van de Brederoschool melding van het dreigende gevecht. Daarop greep de school in: de vechtpartij werd voorkomen en beide leerlingen werden de rest van de week geschorst. De leerling die zou filmen heeft geen straf gekregen. ,,Daar hebben wij niets van meegekregen’’, zegt directeur Marike Venema van de Brederoschool.

Zij is zich rot geschrokken van het gebeurde, maar spreekt van een incident na schooltijd en net buiten het schoolplein. ,,De veiligheid is niet in het geding geweest en het incident is direct goed opgepakt door professionals, het is in de kiem gesmoord. Twee kinderen hadden in de voorjaarsvakantie ruzie gekregen. Via sociale media werd dat van kwaad tot erger. Het was uit de hand gelopen en ze wilden het die maandag na schooltijd uitvechten. Meerdere kinderen hadden daar lucht van gekregen, kinderen uit de wijk kwamen kijken’’, schetst Venema de situatie.

Ze wil uit het oogpunt van privacy weinig kwijt over de kwestie. Volgens haar hebben de wijkagent en andere experts op het gebied van mediawijsheid gesprekken gehad met leerlingen en ouders en speelt de kwestie niet meer. ,,Je kunt als school niet alles voorkomen. We trekken lering uit dit incident.’’

Mediapedagoog Harry Hol schrikt van het feit dat een leerling uit groep 8 een broodmes meeneemt. Hij kijkt er minder van op dat kwesties tussen kinderen gefilmd worden. ,,Filmen en delen hoort bij de kinder- en jeugdcultuur. Dat is wat sociale media doen. Het is begonnen met selfies en nu zijn dingen pas echt als ze gefilmd worden. Kinderen en jongeren denken dat dat hoort. Ze zien vloggers en rappers die de publieke uitvechtcultuur gewoon maken.’’

Hij noemt het normaal dat kinderen rollebollend over het schoolplein gaan. ,,Het probleem wordt vergroot door de mobiele telefoon. Het filmen van dergelijke situaties is niet fijn. Op het moment dat zulke vechtpartijen op internet staan, zijn de vechtersbazen voor het leven getekend. Behalve de cameraman, die blijft buiten schot maar is medeplichtig.’’

Volgens Hol is het van belang dat volwassenen aan kinderen leren hoe ze moeten omgaan met elkaar en met de telefoon. ,,Volwassenen moeten daarbij beseffen dat er geen twee werelden zijn in de ogen van de jeugd. De online wereld en de echte wereld zijn één.’’

Ook Janine Pardoen, oprichter van Bureau Jeugd & Media, zegt dat het filmen van pesten en gevechten een groot effect heeft. ,,Er gaan dan heftige dynamieken spelen van chanteren en van schaamte. Die beelden blijven rondzingen, je hebt er als gefilmde geen invloed op wie het allemaal ziet.’’

Volgens haar is het belangrijk hoe volwassenen op dergelijke kwesties reageren. ,,Gooi niet alles op de middelen. Als kinderen een doos kleurpotloden krijgen, dan gaan ze bedenken wat ze ermee kunnen. Precies hetzelfde geldt voor de smartphone. Volwassenen moeten kinderen en jongeren leren hoe ze met elkaar omgaan, hoe een groep zich veilig kan voelen.’’

Of het steeds vaker voorkomt dat kinderen en jongeren vechtpartijen en getreiter filmen? De politie zegt dat niet te weten. Socioloog René Veenstra van de RUG doet al 20 jaar onderzoek naar pesten. ,,Dat filmen is steeds normaler, maar dat kinderen geweld filmen valt wat mij betreft in de categorie ‘hoe haal je het in je hoofd?’ Het plan om te vechten is sowieso al een slecht plan en met dat filmen lever je het bewijs. Dat is vrij dom. De school heeft hier een taak tot oplossen.’’

Volgens Veenstra is er ook goed nieuws en dat is dat criminaliteit onder kinderen en jongeren al decennia daalt. ,,Ze hangen minder op straat rond, omdat ze thuis gamen en chatten. Daardoor is de verveling veel geringer.’’