Heika Hageman (59) heeft 18 Savannah katten. Foto: Duncan Wijting
Wat hebben een zebra, serval of stokstaartje gemeen? Ze komen allemaal uit Afrika, inderdaad. En ze mogen vanaf 1 juli niet meer als huisdier gehouden worden.
Cavia’s, konijnen, varkens, ezels en gerbils staan op de toegestane dierenlijst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Meer exotische soorten zijn vanaf 1 juli verboden. Eigenaren hoeven geen afscheid te nemen van hun huidige dieren, maar mogen er niet mee fokken of ze verkopen.
De dieren zijn ongeschikt als huisdier, vindt de RVO. Ze lijden onder het huisdierbestaan en kunnen gevaarlijk zijn en ziektes overbrengen. Stichting Aap uit Almere die de dieren opvangt, lobbyt al jaren voor aanscherping van de regels.
Maar niet iedereen kan zich daarin vinden. Vier eigenaren over hun liefde voor hun ‘illegale’ dier.
Heika Hageman (59) uit Oostwold heeft Savannah katten
Heika Hageman (59) heeft 18 Savannah katten. Foto: Duncan Wijting
Ze lopen achter haar aan als ze een kopje thee zet of de tuin in stapt. Ja, zelfs als Heika Hageman (59) uit Oostwold wil gaan douchen, volgen haar Savannah katten haar, want ze zijn gek op water. Het volgzame en speelse karakter is kenmerkend voor deze exotische ogende poezen en de voornaamste reden dat Hageman verliefd op de dieren werd.
„Je beleeft elke dag wel wat met ze. Ze hebben verzamelwoede en kunnen lades openmaken. Een van mijn katten heeft een verstopplek op de vliering waar ze gestolen afbakbroodjes en autosleutels naartoe brengt.”
Achttien Savannah’s lopen in haar woning en op het speelveld ernaast. Toen ze in 2010 met haar man Mark de eerste kat kregen, waren ze op slag verliefd op het ras. Binnen onafzienbare tijd startten ze hun fokkerij ‘Cattery’. De kat is een kruising tussen een huiskat en een serval, dat is een gevlekte katachtige op de Afrikaanse savanne. Ook daar heeft Hageman er één van rondlopen in een speciaal binnen- en buitenverblijf.
Maar vanaf 1 juli mag haar serval geen nakomelingen meer verwekken. Tot groot ongenoegen van Hageman, die haar hoop heeft gesteld op rechtszaken. „Onze juristen zitten erbovenop. De Savannah is een nieuwe Europese soort met een eigen karakter. Trouwens: een verbod op de dieren helpt ook helemaal niet, dan komen ze via de illegale markt en is er geen registratie, controle en zorg door de dierenarts.”
Hageman ziet liever strengere regels en eisen. „Zodat niet jan-en-alleman een serval kan kopen. Ze hebben een groot buitenverblijf nodig.”
Een Savannah kat mag u niet meer houden als huisdier. Foto: Duncan Wijting
Haar Savannah katten zijn niet vals of agressief. „Integendeel. Deze katten zijn echt maatjes, kletsmajoren. Ze reageren als je iets tegen ze zegt. Je moet ze natuurlijk wel goed opvoeden, maar dat geldt ook voor kinderen.”
Hageman wijst erop dat de Savannah vaak ingezet wordt als therapiedier bij eenzame mensen. „Ik ken een kind dat veel medicatie kreeg vanwege epilepsie. Toen hij een Savannah kreeg, kon de dosering naar beneden.” Feller: „Zo’n kat ontnemen ze nu de mensen.”
Alexander Knoth (44) uit Bellingwolde heeft capibara’s, otters en stokstaartjes
Alexander Knoth met zijn Aziatische kleinklauwotters. Foto: Duncan Wijting
Toen Alexander Knoth (44) uit Bellingwolde hoorde van de verbodlijst, dacht hij meteen: daar gaan we weer. De overheid kwam al vaker met een lijst voor toegestane dieren. In 2015 voor het laatst, maar die werd in 2017 door de rechter van tafel geveegd. Ook dit keer verwacht Knoth dat. „De lijst is opgesteld door toetsenbordhelden, ze hebben helemaal niet met houders en fokkers gepraat.”
In zijn kleindierpark in Bad Nieuweschans lopen kleinklauwotters, capibara’s, stokstaartjes en stekelvarkens. Hij mag ze houden, maar er niet mee fokken.
Stoppen met fokken, is volgens Knoth niet in het belang van de soort. Zijn Aziatische kleinklauwotters hebben in het wild de status ‘kwetsbaar’. „Dan moeten we otters in gevangenschap bij particulieren allemaal laten steriliseren en castreren. Dat vind ik een rare situatie. Over 30 jaar kan zo’n dier in gevangenschap een belangrijke bijdrage leveren aan soortherstel.”
Knoth heeft altijd een voorliefde voor knaagdieren gehad. Capibara’s zijn de grootste ter wereld. Hun naam komt uit de Zuid-Amerikaanse inheemse taal Guaraní en betekent ‘heerser van het gras’. „Fascinerend, toch?”
De dieren zijn volgens hem ongevaarlijk. Zijn capibara’s mogen dan lange snijtanden hebben, maar liggen de hele dag te luieren in de zon en het water. Dat een kameel of waterbuffel volgens de nieuwe regels wel toegestaan zijn, vindt Knoth veel minder logisch. „Die kunnen echt gevaarlijk zijn.”
Volgens Knoth kunnen zijn dieren natuurlijk gedrag vertonen in het verblijf. Ze zijn gewend aan het huisdierenbestaan. „Als je onze stokstaartjes loslaat in de Kalahariwoestijn, liggen ze na een week gestrekt vanwege de uitdroging.”
„Weet je wat ik denk: ga eerst maar eens iets doen aan die mensen die konijnen op een halve vierkante meter houden.”
Liesbeth van den Hof (50) uit Hooghalen heeft eekhoorns
Liesbeth van den Hof uit Hooghalen houdt eekhoorns, na 1 juli is fokken met deze dieren verboden en moet ze mannetjes en vrouwtjes scheiden. Foto: Rens Hooyenga
Als mensen aan Liesbeth van den Hof vragen: „Waarom eekhoorns?” Dan antwoordt ze doorgaans: „Kijk zelf maar eens in de volières.” Meestal zijn de mensen dan onmiddellijk om.
Van den Hof is helemaal gek op de dieren. „Eekhoorns zijn slim, brutaal, behendig, mak en sportief. Ze hebben menselijke trekjes, als je kijkt hoe ze met die pootjes eten. Ze zijn alles, ze zijn fantastisch. Mijn man noemt ze spottend luxe boomratten.”
Ze was altijd al eekhoornfan. Acht jaar geleden was ze met haar man in Duitsland op vakantie, waar ze naar een plek gingen om eekhoorns te spotten. Na een hele dag tevergeefs te wachten, was de echtgenoot van Van den Hof er wel klaar mee en zei: „Je vindt ze zo leuk, waarom koop je niet gewoon een eekhoorn?”
Een eekhoorn van het soort Japanse lis. Foto: Rens Hooyenga
En zo geschiedde. Nu heeft ze eekhoorns van het soort Japanse lis. Negen volwassen dieren en nog een nestje met jonkies. „Er zijn wereldwijd wel 250 soorten eekhoorns. Er ging acht jaar geleden een wereld voor me open.”
Door de nieuwe regels mag Van den Hof geen nieuwe eekhoorn meer kopen of fokken. Ze vreest dat de dieren illegaal verhandeld gaan worden vanwege de nieuwe regels. „Wij strijden met de eekhoornvereniging dat er houderschapsvoorschriften komen met juridische kaders, over onder meer de grootte van het verblijf.” Vanuit die verenigingen zijn zulke voorschriften er al wel, maar ze zijn niet wettelijk verplicht.
„Als ik wil mag ik nu een eekhoorn in een papegaaienkooitje houden, er is niemand die me tegenhoudt.”
Henk Hidding (26) uit Nieuw-Dordrecht heeft zebra’s
Henk Hidding uit Nieuw-Dordrecht bij een van zijn zebra's. Foto: Boudewijn Benting
Henk Hidding uit Nieuw-Dordrecht had zijn hele leven al zebra’s en kamelen om zich heen. ,,Mijn pa had ze ook al.” Dat was nooit een straf voor Hidding. Hij is gek op exotische dieren, of zoals hij het zelf zegt „alles wat niet normaal is”.
„Als alles in Nederland was toegestaan, hadden we ook tijgers en leeuwen gehad. Ik vind dat mooi. Ik kijk graag films en documentaires over die dieren.”
Dat is voor ons polderlandje misschien een brug te ver. Maar ook van zijn vijf zebra’s kan Hidding al erg genieten. Hij kan er goed mee overweg. Ook heeft hij opmerkelijke nakomelingen van de zebra’s in de wei staan: een zorse (kruising van een zebra en een paard) en een zezel of zonkey. Waar dat een kruising van is, laat zich wel raden. Op zijn zorse kan Hidding ook rijden.
Overigens hebben zijn zebra’s onderling nog nooit veulens gehad. In de weide bij Nieuw-Dordrecht lopen vier vrouwtjes en één mannetje.
Dat zebra’s straks geen huisdieren mogen zijn, en hij er niet meer mag fokken, vindt Hidding erg jammer. „Ze vinden het niet kunnen, omdat zebra’s wilde dieren zijn. Maar het verbod vind ik bull shit. Ze hebben het hier beter als in de natuur. Er komen vaak mensen langs lopen om de dieren eten te geven.”
Zebra’s zijn trouwens niet de enige huisdieren die Hidding heeft die straks niet meer mogen. Thuis heeft hij een serval. ,,Ik kan er alles mee. Pak ‘m zo bij de staart vast, vindt-ie niet erg. Maar ik ben de enige die bij hem in de buurt mag komen.”
„Ik zeg trouwens nooit ‘serval’. Ik heb thuis gewoon een hond en een kat. Ik heb ook namelijk ook een chiuhuahua. Mijn hond en kat liggen gewoon bij elkaar te slapen, ze zijn samen opgegroeid. Ze weten niet beter.”
