Provinciale Staten praat woensdag over de toekomst van het landelijk gebied en de landbouw in Groningen. Wat de ChristenUnie betreft mag er een tandje bij. Foto: Archief ANP/Marcel Antonisse
Hoe loodst Groningen zijn boeren door de stikstofcrisis? Daarover gaat het woensdag in de Provinciale Staten. ChristenUnie-Statenlid Dick Hoogers maakt zich zorgen. „Op deze manier gaat de landbouw richting koude sanering.”
Het is zuur. Zowel in Den Haag als in Groningen trokken bestuurders van zijn partij jarenlang de kar op het cruciale stikstof- en natuurdossier voor de landbouw. Landelijk lag er 22 miljard euro klaar voor een oplossing, een Landbouwakkoord leek binnen handbereik en daarmee een door alle partijen gedragen marsroute uit de crisis.
Maar toen kwam de BBB en werd ineens alles anders. ChristenUnie-Statenlid Dick Hoogers ziet het met lede ogen aan. De ambitie waarmee de BoerBurgerBeweging het roer overnam op het ministerie van Landbouw, levert boeren in de praktijk nog niet veel op, stelt hij.
‘Je kunt niet alles aan de kant gooien’
„Je kunt niet blijven zeggen ‘We gooien alles aan de kant’, en hopen dat het goed komt. Als je daar niks voor in de plek stelt, is dat armoedig. Dan hou je jezelf, de boeren en je kiezers voor de gek.”
Dat stemt Hoogers (32) niet erg hoopvol aan de vooravond van het Statendebat, woensdag, over de toekomstplannen voor de landbouw en het landelijk gebied.
Een mooi begin, oordeelt Hoogers over dit Gebiedsplan Toekomst Landelijk Gebied. Maar wil de provincie daadwerkelijk de natuur- en stikstofdoelen halen dan komt het aan op de uitvoering. En juist daarover maakt hij zich grote zorgen.
Met collega’s van onder meer CDA, D66 en de Partij voor het Noorden legde het ChristenUnie-Statenlid vorige maand BBB-gedeputeerde Henk Emmens en diens partijgenoten in de Staten het vuur na aan de schenen in een voorbereidende commissievergadering over het gebiedsplan. Veel wijzer werden ze daar niet van.
Toekomst landbouw? ‘Goeie vraag’
Is het de BBB eigenlijk wel ernst met die toekomstplannen voor het landelijk gebied en de landbouw? Op die vraag wil Hoogers woensdag alsnog antwoord. In het commissiedebat van vorige maand was BBB-woordvoerder Klaas-Willem de Jong kritisch over het TLG, maar hoe het dan wél verder moet met de boeren in de provincie kon hij ook niet zeggen: „Dat is een goede vraag.”
Ook landbouwgedeputeerde Emmens lijkt niet dolenthousiast over het proces dat onder zijn ChristenUnie-voorgangers Henk Staghouwer en Johan Hamster in gang is gezet. Vorig jaar moesten de Staten hem weerhouden van een druk op de pauzeknop. In december stelde hij nog dat het een ‘zegen’ is dat het nieuwe kabinet de beschikbare 22 miljard euro heeft gedecimeerd tot 5 miljard.
„Zulke uitspraken zorgen niet voor een beeld dat de gedeputeerde met 100 procent voor de opdracht van Staten gaat”, stelt Hoogers. Zowel in het provinciehuis als in Kamer en kabinet blijft de BBB boven alles vooral hopen dat de bui uit Brussel nog over waait.
Met een minder streng stikstofplafond voor boerenbedrijven zou het probleem volgens de partij goeddeels zijn te verhelpen met technologische innovatie. De hoop richt zich daarbij onder meer op een nieuwe mestrobot waarmee boeren hun stikstofuitstoot kunnen drukken.
Innovatie? ‘Niet het hele verhaal’
„Wij zijn ook voor die thema’s maar dat is niet het hele verhaal”, reageert Hoogers. Als boeren meer stikstof mogen uitstoten, is het natuurherstel dat Brussel van Nederland eist nog steeds niet geholpen.
Bovendien vraagt die innovatie forse eigen investeringen van boeren, in financieel onzekere tijden en zonder garanties dat ze daarmee zijn gered. „En het kost het tijd die we niet meer hebben, zoals recente uitspraken van de rechter onderstrepen”, zegt Hoogers.
Het probleem is al te acuut om nog langer te wachten op betere tijden. „Het water staat boeren nu al aan de lippen. Als we blijven hopen op Brussel en technologische oplossingen dan keert de wal het schip. Als we niets doen gaan we richting een koude sanering en gaan juist de minst kapitaalkrachtige boeren met de laagste uitstoot het eerst failliet.”
Om dat te voorkomen moet niet de rem erop maar juist het gas verder open, stelt Hoogers. „Ik spreek heel veel boeren die zeggen: Wees nou maar gewoon duidelijk, geef helderheid hoe het wel kan. We moeten als provinciebestuur visie tonen. Durf uit te gaan van de plannen waar de Groningse landbouw- en natuurorganisaties zelf mee komen. Zij willen wel!”
‘Kleinere veestapel is onontkoombaar’
Maar het voornaamste devies blijft volgens Hoogers dat het provinciebestuur structurele keuzes niet uit de weg gaat: „Oók moeilijke keuzes. Op termijn valt niet te ontkomen aan een kleinere veestapel. We moeten boeren helpen die slag te maken en stáán voor onze landbouw. Want als we in rondjes blijven draaien, verkleint de sector uiteindelijk zichzelf.”
