Is de naakte haver van boer Menko (52) uit Thesinge het alternatief voor rijst? ‘Lassie heeft al haverrijst in de winkel liggen’

Naakte haver is rijk aan vezels, heeft minder snelle koolhydraten dan witte rijst, is van nature glutenvrij en bevat meer eiwitten dan veel andere granen. Daar moet wel een markt voor zijn, dacht een boerin in Friesland. Ze startte de Havercoöperatie waar ook Menko Oosterhuis onderdeel van is. In heel het land teelt slechts een handvol boeren nu naakte haver.

Het verschil tussen gewone en naakte haver is dat gewone haver een vliesje heeft. De naakte haver heeft dat vliesje niet, anders was het ook niet naakt. Het ontbreken van dat vliesje maakt het geschikter voor menselijke consumptie als alternatief voor rijst, zegt Oosterhuis. Met zijn combine haalt de akkerbouwer deze week onder de rook van de stad zijn oogst binnen. De stad die hij als lokale boer zo graag wil voeden.

Oosterhuis is aan het experimenteren, bekent hij. „Ik heb vorig jaar ook gewone haver geteeld voor de consumentenmarkt, want het is een gezond product”, vertelt hij in de brandende zon. Licht teleurgesteld: „Maar er was geen behoefte aan haver als streekproduct, dus het is alsnog als diervoer afgezet.”

Dat betekent niet dat-ie bij de pakken neer gaat zitten. Hij blijft pionieren. Met kikkererwten en lupine bijvoorbeeld. „Ik weet nu dat die twee niet werken. Ik moet ook kijken wat bij onze kleigrond past.” Door een paar missers afgelopen jaar met nieuwe teelten heeft hij nu gekozen voor kleinere proefvelden van een hectare met quinoa, lijnzaad, mosterd en dus ook naakte haver.

„Naakte haver is leuk”, zegt hij. „Het wordt bijna niet geteeld, je hebt geen gewasbeschermingsmiddelen nodig en het kan een alternatief zijn voor rijst dat nu uit het verre buitenland komt. Lassie heeft al haverrijst in de supermarkt liggen.” Dat komt volgens hem nu overwegend uit Denemarken. „Maar wij zijn nog dichterbij.”

Haverrijst is natuurlijk helemaal geen rijst. Dat is een marketingtrucje om consumenten gewend te laten raken aan het product. Maar het kan wel degelijk als vervanger dienen. Kijk door je oogharen naar een handvol naakte haver en het kan evenwel zilvervliesrijst zijn.

Al die nieuwe gewassen zetten ook Oosterhuis aan het denken, geeft hij toe. „Wij boeren zijn niet altijd de meest progressieve”, zegt-ie met een glimlach. „We denken al gauw aan aardappelen en een karbonade. Maar wil ik geld blijven verdienen als boer en iets toevoegen, dan moet ik ook bewuster omgaan met mijn eten.”

Oosterhuis denkt met zijn proefveld 3000 tot 4000 kilo naakte haver te oogsten. Met de Havercoöperatie zijn de boeren voorzichtig de consumentenmarkt al aan het aftasten. „Het is natuurlijk onze bedoeling dat dit groter wordt. De bewuste consument is hier mee bezig.”

Zo eten we in de toekomst misschien wel nasi met naakte haver of een Thaise curry met haverrijst. Uit Thesinge. Kon minder.