Drukte bij de grasdrogerij in Opeinde. Foto: Jilmer Postma
Grasdrogerijen staan voor een groot dilemma. Ze willen graag af van het gebruik van kolen, maar er is geen alternatief.
De grasdrogerijen vormen een seizoenbranche die van mei tot en met begin november in bedrijf zijn. Normaliter wordt de productie in de laatste weken van oktober al enigszins afgebouwd, maar daar is dit jaar geen sprake van. Door de hoge krachtvoerprijzen en het groeizame najaar draaiden ze afgelopen maanden op volle toeren. Ze konden dit jaar prima concurreren met de mengvoerbedrijven.
In de door landbouwminister Carola Schouten gepropageerde kringlooplandbouw zouden de grasdrogerijen een grote rol kunnen vervullen. Ze weten van lokaal gras grasbrok en gedroogde grasbalen te maken. Grasbrok is een eiwitrijk krachtvoer en gedroogd gras is structuurrijk ruwvoer, van groot belang voor herkauwers. Veehouders die hun grasoverschot laten drogen hoeven zodoende minder krachtvoerbestanddelen uit verre oorden te laten aanrukken zoals Zuid-Amerika (sojaschroot) of Zuidoost-Azië (palmschroot).
Daarmee is echter niet gezegd dat de grasdrogerijen een zonnige toekomst tegemoet gaan. Ze kampen met een groot probleem: de energievoorziening. Vijf van de zes bedrijven in Nederland draaien op kolen. Tot deze vijf behoren ook de vier drogerijen die in Noord-Nederland actief zijn: Opeinde, Oosterwolde, Oostwold en Ruinerwold. ,,Een erfenis uit het begin van de jaren tachtig”, verklaart directeur Eiko Jan Duursema van de zusterbedrijven in Opeinde en Oostwold (onderdeel van mengvoerconcern Agrifirm). ,,Vanwege de hoge gasprijzen in die tijd, moesten de bedrijven wel omschakelen naar kolen.”
,,En uiteraard begrijpen we ook wel dat we daar niet mee door kunnen gaan”, vervolgt Duursema. ,,Het probleem is echter: wat is een haalbaar alternatief? Tot voor kort hadden we onze hoop gevestigd op biomassa, maar daar hebben we ook weer van afgezien. Te beladen, geen maatschappelijk draagvlak.”
Aardgas is eveneens een moeilijk verhaal, ook als volgend jaar de prijzen weer zullen dalen. ,,Daar zit de maatschappij ook niet op te wachten. De oproep is om van het gas af te gaan. Dan zou het gek zijn als wij zeggen: we gaan erop”, stelt Duursema die nu hoopt op een doorbraak van groengas of, nog liever, waterstof.
Bedrijfsleider Hielke van der Zee van de drogerij Wijntjes-Eijbergen in Oosterwolde vreest echter dat een verduurzaming van de energievoorziening belemmerd wordt door de aangescherpte uitstootnormen. Als drogerijen omschakelen naar duurzame energie zullen ze een nieuwe vergunning moeten aanvragen waarin die normen worden opgenomen. ,,En die zijn tien keer strenger dan de huidige. Echt van de zotte. Wij worden over een kam geschoren met de chemische industrie.”
Van der Zee merkt op dat het juist voor drogerijen ondoenlijk is om die normen te halen. ,,Kijk, droge lucht kun je goed filteren en zuiveren. Wij stoten waterdamp uit, daarin zitten die gras- en stofdeeltjes. Die vochtige lucht kun je veel minder goed filteren.” Van der Zee spreekt van een frustrerende situatie. ,,Iedereen jubelt over eiwit en krachtvoer van eigen land, maar het wordt ons heel moeilijk gemaakt om die ambitie waar te maken.”
