DVHN commentaar | De verwachtingen over de klimaattop in Glasgow zijn somber gestemd. Dus doe in ieder geval zelf wat je kan en let wat minder op die ander
Klimaatprotest op de Vismarkt in Groningen eerder dit jaar. Foto: Jan Willem van Vliet
Glasgow is net zo goed Groningen, Assen, Zuidwolde, Siddeburen of Norg: de een kan zich een Tesla veroorloven, de ander eet een dag minder per week vlees. Het is allemaal goed en nooit genoeg.
De komende twee weken (31 oktober tot en met 12 november) praten in Glasgow 200 landen met elkaar om tot nieuwe klimaatafspraken te komen. De verwachtingen over waar de tienduizenden onderhandelaars mee naar buiten komen zijn somber gestemd. En stel dat al die landen – groot, klein, arm, rijk en wel of niet inkomensafhankelijk van fossiele brandstoffen – een dik document vol beloftes over verminderen van CO2-uitstoot en de financiering ervan met z’n allen ondertekenen, wat zijn de garanties dat die afspraken worden nagekomen?
Het verleden biedt weinig houvast. Al tientallen jaren worden er wereldwijde klimaattoppen gehouden die enkele keren wel afspraken opleverden maar meestal bleef de rol beperkt tot enkele weken een megafoon voor het klimaatprobleem te houden. Want gemaakte afspraken werden niet nagekomen: van Berlijn (1995), via Kyoto (1997) en Kopenhagen (2009) tot Parijs (2015). Sterker: de stijging van broeikasgassen is alleen maar versneld.
Maar nú moet het gebeuren, voeren klimaatdeskundigen en -actievoerders de druk op. Ze worden ondersteund door VN-rapporten (‘de mens is de oorzaak van de ongekend snelle verandering van het klimaat’), KNMI-scenario’s (‘zeespiegel stijgt 1,2 of zelfs 2 meter bij ongewijzigd beleid’) en de bewegende beelden van smeltende ijskappen. Als er nu geen ingrijpende maatregelen worden genomen én nageleefd, krijgt Stephen Hawking misschien wel gelijk. De in 2018 overleden wetenschapper ging er van uit dat de wereld over 1000 jaar niet meer bestaat. Hij denkt dat de mens tegen die tijd slim genoeg is geweest om elders in de ruimte veilig onderdak te hebben gevonden; dat dan weer wel.
Gelukkig is het klimaat niet alleen afhankelijk van internationale conferenties. Want er gebeurt veel, maar elke stap van de ander wordt vaak afgefakkeld. Kondigt deze week Nederlands grootste pensioenfonds ABP aan te stoppen met beleggen in olie- en gasbedrijven, te beginnen met Shell, is de eerste reactie dat die olie en gas nog wel nodig is om onze samenleving werkend te houden. Ja, dat klopt. Nu! Maar daar moeten we juist vanaf dus helpt zo’n signaal. En ABP is niet de enige. ’s Werelds grootste investeerder Blackrock stopte afgelopen kwartaal tientallen miljarden dollars in duurzame bedrijven.
Ja, het is veel, het is langetermijn en daardoor ongrijpbaar – net als klimaatverandering. Maar niet alleen.
Tien jaar geleden haalden de gezamenlijke energiebedrijven in een reclamecampagne mensen over om verstandiger met energie om te gaan omdat het geld bespaarde. De hoge gas- en olieprijzen helpen nu ook. De run op zonnepanelen, isolatiemateriaal en mensen die de boel kunnen installeren is enorm.
Glasgow, Parijs, Kyoto is net zo goed Groningen, Emmen, Assen, Zuidwolde, Siddeburen of Norg. De één kan het zich veroorloven een Tesla te rijden, de ander legt zonnepanelen op het dak en weer iemand eet een extra dag per week geen vlees. Het is allemaal goed en nooit genoeg. Als iedereen zijn stappen blijft zetten, vloeien de grote bewegingen en het individuele gedrag steeds meer in elkaar. Doe zelf wat je kan en let wat minder op die ander. Maar draag vooral bij.
