Priscilla krijgt rijles van Jan. Foto": Wilbert Bijzitter
Jan en Baukje Brouwer uit Nijeveen maken met hun zuivel- en vleesbedrijf dikke kans op een belangrijke boerderijprijs. Deze week hopen zij de titel ‘Het Sterkste Erf’ van Nederland in de wacht te slepen.
De Brouwers, beiden 36 jaar, zijn vijfde generatie boer aan de dorpsstraat in Nijeveen. Dat is andere koek dan een gangbaar bedrijf langs een achterweg. Ze boeren tegenover de dorpskerk en dicht op een aantal woonwijken.
„Het dorp komt in de loop de tijd wel steeds dichterbij. Inmiddels zitten we zelfs in een 30 km zone”, vertelt Baukje. ,,Eerlijk? In principe is het natuurlijk een rotplek om te boeren’’, vult Jan aan. „We moeten met de oogst door drie wijken rijden.” Toch hebben ze van de nood een deugd gemaakt, en profileren ze zich juist als boerderij midden in het dorp, en in het dorpsleven.
Vreemd volk op het erf
Niets geen gesloten erf dus, maar open stallen voor wie op bezoek wil komen. Naast vaste klanten voor de melktap en het winkeltje met eigen zuivel en vlees, kan iedereen een kijkje achter de schermen nemen bij kalveren, koeien en de zuivelmakerij.
„Iedere boer moet doen wat het beste past. Ik snap dat collega’s niet de hele dag vreemd volk op het erf willen hebben, maar dan zeg ik: stuur ze maar lekker naar ons”, stelt Baukje.
Baukje Brouwer in de nieuwe jongveestal. Foto: Wilbert Bijzitter
Ze geeft het voorbeeld van een groep dronken dispuutmeiden uit Leiden die tijdens een werkweek langs de boerderij liepen en de kalfjes van een afstandje hoorbaar adoreerden. „Binnen zitten nog veel meer’’’, riep ik. Stonden ze even later op de kop in de bakken. Achteraf alleen maar leuke berichten gekregen”, lacht de boerin.
10 koeien, 5 varkens en 2 kippen
Jan stelt dat hij zich als boer anno 2025 niet wil en kan verschuilen achter de staldeuren. „Wij laten hier het eerlijke verhaal zien. Ook bij ons kan eens een kreupele koe rondlopen of gaat het eens mis bij de geboorte van een kalfje. Pas als je geen antwoord hebt op een vraag van een bezoeker, dan moet je goed nadenken of je het wel goed.”
Het open boeren blijkt een bewuste keuze van de dertigers. Hij een boerenzoon uit Drenthe, zij komt uit een Fries boerengeslacht en wist al jong dat ze een agrariër wilde trouwen. Jan: „Mijn opa had zoals iedereen nog 10 koeien, 5 varkens en 2 kippen. Mijn vader begon met de melkveehouderij. Zij waren nog van de Mansholt-doctrine waarbij vooruitgang betekende dat je zou en moest groeien. Voor ons kwam de vraag: willen we doorstomen naar 200 koeien of kan het anders met meer activiteiten en verbreding van het bedrijf.’’
Het werd het laatste. Er kwamen twee melkrobots en andere hulpmachines voor de zware arbeid. De bijkeuken werd een mini-melkfabriek waar ze samen begonnen te ‘knooien’ met zelfgemaakte yoghurt. Inmiddels zijn er plannen om het woonhuis om te bouwen tot grotere boerderijwinkel.
Van zesjes naar tienen
Stagelopers en studenten uit Nederland en heel Europa vonden hun weg naar Nijeveen. Jan: „Dat hoefden dus niet langer sterke kerels van twee meter meer te zijn. Het was een mannenwereld en nu lopen hier meiden in roze overalls. Prachtig!”
Tijdens een rondgang over het erf krijgt Priscilla Nieuwpoort (16) rijles op de trekker. Met een behendig ruk aan het stuur ‘parkeert’ ze het bakbeest achteruit in. Op het eerste oog een iel stadsmeisje, in Nijeveen hebben ze het dan over Meppel, maar in de praktijk een echte boerenmeid in wording. „Ze werkt keihard en de lol spat er vanaf. Op school ging ze van vijven en zesjes naar negens en tienen tijdens haar stage hier. Nu is ze een vaste kracht’’, stelt Baukje niet zonder trots.
Jan en Baukje (rechts) Brouwer gooiden hun boerderij open voor het publiek. Foto: Wilbert Bijzitter
Priscilla zegt tijdens een koffie- en limonadepauze: „Ik wilde graag iets met koeien doen, dus toen kwam ik hier terecht na een telefoontje. Dit is mijn plek geworden.”
Dubbele winst?
Zo verging het ook buitenlandse studenten die inmiddels hun eigen bedrijf leiden in Nederland, Noorwegen of Zweden. Het is een van de redenen dat ze zich opgaven voor de prijs Het Sterkste Erf voor meest toekomstgericht agrarisch bedrijf van Nederland.
Inmiddels zitten ze bij de laatste drie, kwam de zeskoppige jury al op bezoek en ligt de promocampagne voor de publieksprijs op stoom. „We gaan voor winst in beide categorieën. Dat is nog niemand eerder gelukt.”
Andere kanshebber uit Anderen
Woensdag wordt de prijs voor Het Sterkste Erf 2025 van agrarische uitgeverij Agrio uitgereikt in Brummen (Gelderland).
Naast de familie Brouwer uit Nijeveen zit nog een Drents bedrijf bij de laatste drie. De gemengde boerderij Nieuw Altinge van Geertje Enting en Albert Jan Knijp uit Anderen, midden in het Nationaal Park de Drenstche Aa, wordt geroemd om de samenwerking met natuur en landschap. De jury omschrijft het familiebedrijf als zeer vooruitstrevend en betrokken.
De concurrent voor de Drentse genomineerden is bioboer Jaap Verduijn uit Aarlanderveen in Zuid Holland. De winnaar van Het Sterkste Erf ontvangt een agrarische reis naar het buitenland. De eerste winnaar was in 2023 de Familie Ten Kate uit Veeningen.