‘Rioolwerkers Hoogeveen mogelijk jaren blootgesteld aan chroom-6’

Dit concludeert een veiligheidsspecialist van bureau KVMA, die afgelopen zomer de risico’s van de chroomlozingen door GKN Fokker in kaart bracht. Dat gebeurde op verzoek van de ambtelijke samenwerkingsorganisatie (SWO) van De Wolden en Hoogeveen.

Volgens de KVMA-rapportage valt niet uit te sluiten dat medewerkers bij onderhoud aan het gemeenteriool in Hoogeveen gezondheidsrisico’s hebben gelopen door aanwezig chroom-6.

De conclusies staan haaks op de brief die het college van B en W van Hoogeveen vlak voor de kerstvakantie stuurde naar de gemeenteraad. Daarin zegt het college juist dat het onderzoek dat de SWO liet uitvoeren ‘naar de veiligheid van onze rioolmedewerkers’ aantoonde dat er ‘geen risico’s zijn’.

Het college van Hoogeveen kon maandag geen antwoord geven op de vraag waarom de brief aan de gemeenteraad afwijkt van de conclusies van KVMA.

Aanleiding voor het college om de raad een brief te sturen, was een verzoek van DVHN aan de gemeente Hoogeveen om informatie vrij te geven over GKN Fokker en chroom-6.

Uit de verstrekte documenten bleek onder meer dat de Fokker-fabriek in oktober 2024 door een bedrijfsfout in korte tijd bijna 1,4 kilo chroom-6 heeft geloosd op het gemeenteriool van Hoogeveen. De raad was daar nooit over geïnformeerd.

Chroom-6 is een zeer gevaarlijke stof die bij inademing kanker kan veroorzaken. Als chroom-6 in (afval)water zit, zijn de risico’s aanzienlijk kleiner. Om die reden stelde de GGD Drenthe met een bureau-studie in maart 2025 vast dat er rond de Fokker-lozingen ‘weinig reden tot zorg’ was voor de publieke volksgezondheid.

Maar de GGD sprak zich nadrukkelijk niét uit over de gezondheidsrisico’s voor mensen die beroepsmatig met het afvalwater van Fokker werken. Dat zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke rioolmedewerkers, of ingehuurde specialisten.

Fokker gebruikt heel lang chroom-6 bij de productie voor de defensie- en luchtvaartindustrie. De chroomlozingen op het riool dateren ook niet vanaf oktober 2024, maar vinden al jaren plaats.

Na het lozingsincident bij Fokker liet de gemeente Hoogeveen pas in april 2025 metingen uitvoeren bij het rioolslib en het afvalwater. Bij meetpunten vlak in de buurt van de plek waar Fokker loost in het gemeenteriool, werd daadwerkelijk chroom-6 aangetroffen. Ook in het rioolslib zijn chroomverbindingen gevonden.

In riolen bevindt zich naast afvalwater ook veel lucht. Ook kan rioolslib opdrogen. KVMA wijst erop dat bij het schoonspuiten van het riool kleine stof- en vloeistofdeeltjes met chroomverbindingen kunnen vrijkomen. Die kunnen worden ingeademd.

‘Daadwerkelijk contact met rioolslib of en afvalwater is eveneens mogelijk tijdens de werkzaamheden’, vervolgt de rapportage.

In hoeverre de rioolwerkers nu precies aan chroom-6 zijn blootgesteld, valt volgens KVMA niet te zeggen. Daarvoor zijn er door de jaren te weinig metingen gedaan. Ook hangt het af van de mate waarin beschermende kleding is gedragen, en of er huidcontact met het afvalwater was.

Onder de ambtenaren zelf heerste begin 2025 ongerustheid, blijkt uit de vrijgegeven documenten. ‘Vanuit rioolbeheer hebben wij zorgen om de mogelijke gezondheidseffecten van onze buitendienst collega’s en medewerkers van externe bedrijven die in of aan ons rioolstelsel werken of gewerkt hebben’, schrijft een ambtenaar van SWO in februari. De zorgen gaan over eventuele vluchtige deeltjes met chroom-6 erin.

Een week vóór 24 april, de dag waarop het afvalwater en rioolslib onderzocht wordt, werpt een SWO-ambtenaar een dilemma op bij een collega: mogen de mannen van de eigen ‘buitendienst’ weten wat er speelt? ‘Wat kan ik wel en niet met hen delen op de dag zelf als er vragen komen?’

Als zijn collega-ambtenaar de vraag wat ontwijkt, vervolgt hij: ‘Onze mensen mogen schijnbaar niet volledig worden geïnformeerd, ik zelf heb ook geen idee waar het over gaat, maar mij bekruipt het gevoel dat wij onze mensen blootstellen aan iets wat van invloed is of was op hun gezondheid.’

Pas dan onthult de collega dat het gaat om een lozing van chroom-6. ‘Geen reden tot paniek’, sust hij. ,De kans is mega klein dat we het wel aantreffen. We willen geen onnodige onrust.’

Bij het nemen van de monsters zullen rioolmedewerkers niet aan chroom 6 worden blootgesteld. ‘We informeren welke arbo-maatregelen ze moeten nemen, wat voor nu genoeg is.’

Als in mei 2025 de uitslag van de metingen bekend wordt, blijkt er dus wel degelijk chroom-6 te zijn aangetroffen. Volgens de documenten wordt het SWO-rioolpersoneel daarover pas op 19 juni geïnformeerd.

De gemeenteraad heeft na de berichtgeving van DVHN meerdere vragen gesteld over de chroom-6-lozing.