Rico Schans (36) moest onverwacht vertrekken als wethouder in Midden-Drenthe. ‘Ik ben niet rancuneus’

Hij heeft die nacht weer gerookt, erkent Schans (36) thuis aan de keukentafel in Beilen. „Het was net voor middernacht toen ik het gemeentehuis uit liep. Ik ben gelijk naar een bezinepomp gereden en heb sigaren gekocht”, grijnst hij.

Vorig jaar stopte hij met behulp van een leefstijlcoach met roken en begon hij met hardlopen. De Beilenaar liep in oktober de 4 Mijl van Groningen en deed in januari mee aan de survivalrun in Westerbork. Inmiddels is hij daar lid van Valtjemet Survivalrunners en traint hij wekelijks het klimmen en klauteren. Maar na de raadsvergadering op 27 februari waarin zijn fractie het vertrouwen in de coalitie opzegde, zondigde Schans dus. „De dag erna heb ik de overgebleven sigaren wel weer demonstratief doormidden gebroken en weggegooid, hoor.”

„Het was heftig. Je gaat ineens van geleefd worden naar weer zelf leven. Zo voelt dat echt. Wethouder ben je 24//7. De ochtend na de raadsvergadering heb ik met de rest van het college om tafel gezeten en besloten ik niet verder kon. Dan lever je je spullen in en heb je er ineens niks meer mee te maken of over te zeggen. Op zondag bereidde ik altijd de week voor, dan las ik alle stukken. Dat hoefde opeens niet meer. Maandagochtend bracht ik de kinderen naar school en kwam het besef: ik kan ze vanmiddag ook gewoon zelf weer ophalen.”

„Nee, het was een gevolg van het besluit van de fractie. Anders was ik nog steeds met veel plezier wethouder geweest. Maar goed, het is wat het is. De eerste twee weken droomde ik er veel over. Ik was er continu mee bezig. Het moest allemaal even ontgiften, als het ware. Inmiddels ben ik tot rust gekomen.”

„Ik ben geboren en getogen in Westerbork, in een arbeidersgezin met één jongere broer, waarin ‘handen uit de mouwen’ het devies was. Tot mijn ouders scheidden op mijn 11e had ik een vrij doorsnee jeugd. De periode daarna was lastig. Ik zat tussen twee vuren. Dan moet je ineens bemiddelen tussen twee partijen die je allebei liefhebt. Ik ben snel volwassen geworden in die tijd. We zijn een paar keer verhuisd; ik heb op vier plekken in Westerbork gewoond.”

„Ja, daar werd ik in het begin door veel Börkers wel op aangekeken, haha! Maar inmiddels wonen we hier al jaren. Ik heb nooit ergens anders gewoond dan in Midden-Drenthe.”

„Ik ben altijd een harde werker geweest. Weken van zestig tot tachtig uur waren geen uitzondering. Ik wil lekker bezig zijn en mijn energie erin kwijt kunnen. Bij Hof van Saksen kwam in de OR, dat vond ik al heel interessant. Op een gegeven moment nodigde ex-raadslid Robbert Wielink, met wie ik vroeger samenwerkte in de Bobobar in Westerbork, me uit om koffie te komen drinken bij Gemeentebelangen. Ik kom niet uit een politiek nest, maar vond het prachtig. Iedereen kon zeggen wat hij dacht. Ik ben lid geworden en kwam op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Toen bekend werd dat onze wethouder Erjen Derks ging stoppen, ben ik op een bepaald moment gevraagd of het niks voor mij zou zijn. Nadat ik me erin had verdiept en gesprekken met Erjen had gevoerd, besloot ik: ik denk dat ik dit wel kan. Daarna wonnen we de verkiezingen. Het was een grote stap in het onbekende, maar die wilde ik wel zetten.”

„Ja, ineens ben je een publiek figuur en word je publiekelijk aangekeken op wat je doet. Ik heb tegen de fractie gezegd: ‘Jongens, als ik fouten ga maken, doe ik dat in het eerste jaar. Daar leer ik van’. De rest van het toenmalige college had veel ervaring. Ik moest veel kennis en informatie tot me nemen, zoog alles op als een spons. Het was juni en de andere wethouders en toenmalig burgemeester Cees Bijl hadden hun vakanties al gepland. Ik kon de eerste drie vakantieweken meteen als locoburgemeester optreden. Dan word je gebeld over boerenprotesten en afvaldumpingen. Best bijzonder. Ik moest snel leren.”

„Ja, klopt. Zelf had ik die twijfel ook. Ik ben vol energie van start gegaan. In de schoonmaakbranche, waarin ik altijd heb gewerkt, moest ik honderd keuzes op een dag maken en als er dan één niet de goede was, dan was dan maar zo. Je leert ervan en gaat weer door. Maar zo werkt het niet in de gemeentelijke wereld. Ik dacht: grote stappen, snel thuis. Bewoners zaten al zo lang in onzekerheid over of hun park veranderd kon worden in een woonwijk of niet. Ik wilde duidelijkheid geven. Eind 2022 brachten we naar buiten dat sommige parken wel en andere niet konden worden getransformeerd. Maar daar vonden de bewoners ook wel wat van.”

„Dat gebeurde tijdens de vergadering van de raadscommissie in januari 2023 inderdaad. Er lag dat moeilijke besluit, de hele tribune zat vol boze bewoners en ik zat in mijn hoofd nog bij het afscheid van mijn moeder, die een paar weken ervoor was overleden. Ik zat niet goed in mijn vel. Ik ben er vanuit het college wel goed in ondersteund, hoor. Maar het had snel afgelopen kunnen zijn voor mij toen. De politiek heeft me uiteindelijk ook gesteund, maar die avond was heftig. Ik had onderschat hoe mijn boodschap zou aankomen. Het is een leermoment geweest om de mensen over wie het gaat meer te betrekken bij de besluitvorming. Ik had als wethouder van tevoren in gesprek gemoeten met de parken.”

„Dat gebeurde soms bij lastige besluiten. Als het gaat om een onderwerp dat hen raakt, komen ze in het geweer, logisch. Het is meestal onzekerheid, het niet weten wat ze te wachten staat, waardoor mensen dingen ook vaak zelf gaan invullen. Ik heb geleerd om dan een stap naar voren te zetten. Als inwoners bezwaar maakten, ging ik vaak een kop koffie met ze drinken om eruit komen.”

„De fractie voelde zich niet happy in haar rol in de coalitie en koos soms een andere lijn dan ik. Daar hebben we het wel over gehad natuurlijk. Dat was best wel eens ongemakkelijk. Maar ik heb het dualisme (de fractie mag haar eigen koers bepalen, los van het standpunt van de wethouder, red.) hoog in het vaandel staan. Elk raadslid mag zeggen wat hij of zij vindt, daar ben je volksvertegenwoordiger voor. Al is het af en toe ook goed om de neuzen dezelfde kant op te hebben staan.”

„Nee. Dat het al langere tijd niet lekker zat, was wel bekend. Maar ik heb een dikke huid en brede schouders, dus kom maar op, dacht ik. Maar dit kwam wel als een verrassing die avond. Ik had ook even tijd nodig om de boel op een rijtje te krijgen. Vrijdagochtend heb ik tegen de rest van het college gezegd: ‘Het is goed zo’. Ik ben niet van steen, er zijn echt wel tranen gevloeid. Dit is niet wat ik had gewild. Maar ik ben wel trots op wat ik de afgelopen jaren heb kunnen betekenen. Er komt wel weer wat nieuws op mijn pad. Maar voor Midden-Drenthe betekent het wéér een politieke crisis. En het is goed dat de politiek die ook zelf oplost.”

„Ja, hoor. Wij houden ook gewoon contact. Tijd heelt vele wonden. Vind ik er wat van? Jazeker. Ik denk niet dat dit zo had gemoeten. Aan de andere kant kan ik hem niet kwalijk nemen dat hij, met deze keuze, zijn hart volgt. Aan elk verhaal zitten twee kanten, ik ben niet rancuneus.”

„Ik heb gigantisch veel mooie momenten beleefd. Een voorbeeld is de aanpak van de straat in de buurt in Borkerhout in Westerbork. Na jaren gesteggel hebben we het samen met inwoners voor elkaar gekregen. Verder ligt mijn hart bij de dorpshuizen. Dat we als gemeente daarvoor een noodfonds konden opzetten tijdens de energiecrisis, vond ik mooi. Dat inmiddels voor vier vakantieparken het licht op groen staat om een woonwijk te worden, daar ben ik ook trots op. Maar ik heb ook veel plezier beleefd aan het bezoeken van stellen die zestig jaar getrouwd waren. Met ouderen, die bijna alles al hebben meegemaakt, heb je de meest mooie gesprekken. De mooiste uitspraak die ik heb gehoord is: ‘Als je elke dag meer geeft dan je neemt, wordt de wereld een stuk mooier’. Prachtig toch?!”