„Gezien het verloop van deze avond wil ik meedelen dat wij het vertrouwen in dit college opzeggen.” Met die woorden trok Jannes Kerssies van Gemeentebelangen BBB donderdagavond de stekker uit de coalitie in Midden-Drenthe. Dat hij de boel een keer zou laten klappen was te verwachten.
„Mag ik even het woord?”, vraagt Jannes Kerssies aan het eind van de raadsvergadering als alle agendapunten zijn afgewerkt. „Dat ligt eraan waarover u het wilt hebben”, reageert burgemeester en raadsvoorzitter Jan Zwiers. „Het is gewoon een mededeling, verder niks”, zegt Kerssies voor hij naar het spreekgestoelte loopt.
Dat ‘gewoon een mededeling’ heeft verstrekkende gevolgen, want de coalitie van Gemeentebelangen BBB, PvdA/GroenLinks en CDA klapt. De eigen wethouder van Kerssies’ partij, Rico Schans, heeft het nakijken. Door de beslissing van zijn vijfkoppige fractie rest hem vrijdag niks anders dan af te treden.
Mart Smeets
Bewoordingen als ‘gewoon’, ‘het is heel simpel’ en ‘daar is niks ingewikkelds aan’ kenmerken de 78-jarige Kerssies, die al sinds de jaren 90 in de lokale politiek zit. De voormalige veeboer uit Drijber vindt dat zaken in de politiek vaak nodeloos ingewikkeld worden gemaakt. Hij is het type dat afspraken bij wijze van spreken het liefst vastlegt op de achterkant van een bierviltje. Hij spreekt de taal van het volk, praat Drents en politiek jargon is hem vreemd, wat hem altijd veel stemmen oplevert.
Dat het gemeentelijke beleid vaak net iets complexer in elkaar zit en vraagt om wat meer nuance, zeker als je in de coalitie zit, deert hem niet. Zo verkondigde hij onlangs dat hij de uitkomsten van het onderzoek dat bouwtechnisch bureau Smeets deed naar de kosten van de broodnodige verbouwing van het gemeentehuis niet geloofde. „Ik had eerder al een hekel aan Mart Smeets, laat staan aan deze”, was zijn reactie.
De verbouwing moet zo’n 15,2 miljoen euro gaan kosten en negentig procent van die kosten bedragen noodzakelijk onderhoud, legde de eigen wethouder Rico Schans in die vergadering uit. Maar Kerssies bleef voet bij stuk houden dat het niet kon kloppen en het veel goedkoper kan.
Wantrouwen
Oppositie voeren zit hem in het bloed. Kerssies, door sommigen beschouwd als ‘een monument’ in de Midden-Drentse politiek, wordt getypeerd door een ingebakken wantrouwen tegen de macht. Dat hij met zijn coalitiepartij nu zélf deel uitmaakte van die macht, veranderde daar niets aan. Hij schopte er even hard tegenaan. En zei hij bij afspraken achter de schermen ‘ja’, dan kon hij vijf minuten later tijdens de raadsvergadering alsnog ‘nee’ zeggen, is de ervaring die meerdere mensen met hem hebben.
Het schuurde dan ook al langer in de coalitie. Kerssies pakte als fractievoorzitter van de grootste coalitiepartij tegen de gewoonte in niet de rol van coalitieleider, werd hem verweten. Hij bleef z’n eigen gang gaan.
Losse pols
In het verleden maakte hij deel uit van verschillende lokale partijen. Nadat hij zich ruim twintig jaar terug aansloot bij Gemeentebelangen Smilde Beilen Westerbork (tegenwoordig Onafhankelijk Midden-Drenthe) van Charles de Haas, kregen beide mannen al vrij snel ruzie. Kerssies stootte De Haas na negentien jaar van de troon als fractievoorzitter. De ruzie over de toekomst van de partij werd bij de rechter beslist. Daarna ging Kerssies verder met een eigen ‘Gemeentebelangen’. Sinds 2021 is de partij ‘bondgenoot’ van de BBB.
Kerssies (zittend, 2e van links) bij de ondertekening van het raadsakkoord na de verkiezingen in 2022. Foto: DvhN
Kerssies voert, zo lang hij in de politiek zit, het woord zonder papier erbij. Met zijn opmerkingen uit de losse pols krijgt hij soms de lachers op zijn hand, maar vliegt net zo makkelijk uit de bocht. Op zijn politieke antenne, die in het verleden zo goed stond afgesteld dat hij met een minimale voorbereiding politieke debatten kon voeren, lijkt de sleets te komen. Zijn vaste werkwijze: eerst luisteren naar de andere partijen en dan daarop – vaak ongezouten – reageren, roept steeds vaker ergernis op.
Dochter
In 2018 kwam hij met zijn partij voor het eerst in de coalitie. Vier jaar later werd Gemeentebelangen BBB de grootste in Midden-Drenthe en was hij als verkiezingswinnaar aan zet om het college te vormen. Daarna leek hij eenvoudigweg te vergeten dat zijn partij niet meer in de oppositie zat. Je kunt als coalitiepartij best eens afwijken van een collegestandpunt, maar Gemeentebelangen BBB stemde keer op keer tegen; het andere uiterste.
Dat zijn dochter en fractiegenoot Hetty Meijering donderdag felle kritiek kreeg over een petitie die zij had opgezet over de verbouwing van het gemeentehuis, raakte bij Kerssies een open zenuw. Hij leek het persoonlijk op te vatten en verweet de rest van de raad gebrek aan respect. De afloop is bekend. Nu kan hij terug naar de vertrouwde oppositie.
Dit artikel is tot stand gekomen na gesprekken met ingewijden.