Geen loop? Zet wat damesfietsen voor het café. 'Jeugd wil tegenwoordig vooral piratenmuziek horen'

Penne, pesto, pollo. Met deze daghap probeert ‘t Zwaantje in Beilen voorbijgangers te verleiden het café binnen te stappen. Wie nog twijfelt, wordt allicht over de streep getrokken door het bedrag: 8,50 euro. „We hebben een vaste lage prijs voor ons weekmenu”, zegt kroegbaas Marc Smit (47). „Maar eigenlijk maakt hoeveel iets kost tegenwoordig niet zoveel meer uit. Mensen betalen het toch wel.”

Het zijn niet zijn klanten die klagen over de prijzen. „Maar zelf vind ik wel dat de horeca in het algemeen duur is geworden. Mensen geven het geld veel gemakkelijker uit, heb ik het idee. Gelukkig kan ik een tapbiertje nog steeds op 3 euro houden. Het grote verschil is wel dat mensen niet meer meerdere avonden per week uitgaan, maar het laten bij één.”

Overal in het café hangen oude reclameborden. Twee mannen roken zo te zien op een cruiseschip samen een pijp, met de kapitein ook. Van Nelle’s Varinas, staat eronder. „Eigenlijk mag dit bord helemaal niet meer in het café hangen. Reclame voor tabak is tegenwoordig uit den boze. Ik moest destijds zelfs sigarettenmerken op parasols afplakken.”

Het eigenlijke café is al niet echt klein te noemen, maar er horen ook nog eens twee zalen bij. Aan de ene kant zat ooit een kaaswinkel, de andere ruimte met biljart was vroeger de woonkamer van vroegere uitbaters. ‘t Zwaantje kent een lange geschiedenis. Sinds 1907, wijst Smit naar de eerste steen in de voorgevel. Zelf begon hij er in 2001 als barkeeper, om vervolgens in 2009 de zaak over te nemen.

Decennialang heette het café Jan Padding. Zoon Bram Padding vertelde de Historische Vereniging Gemeente Beilen in 2010 dat het vroeger een echt borreltjescafé was. In de kelder stonden drie jenevervaten, waar klanten hun flessen lieten vullen. De man kreeg bij de koop een borreltje toe, voor vrouwen was er een reep chocola.

Smit: „Ik ken ook het verhaal dat Bram op een gegeven moment de loop er niet meer in had. ‘Zet dan een paar damesfietsen voor de deur’, kreeg hij als advies. En ja hoor, binnen de korte keren zat de zaak weer vol. Het was sowieso wel handig dat je als café in ieder geval de verpleegsters van Beileroord aan je kon binden.”

In 1963 werd het café vernoemd naar Zwaan, de vrouw van Bram Padding. Het uithangbord hangt er nog steeds. Ook qua klandizie is er nog steeds hetzelfde patroon als toen: overdag oudere mensen, ‘s avonds meer jongeren. Dat laatste tegenwoordig vooral op zaterdagavond, als de dorpskroeg verandert in een disco. „Nou ja, soort van disco. Want het is tegenwoordig vooral piratenmuziek dat de klok slaat. Vindt de jeugd gezellig. Maar ik gooi er nog regelmatig even wat Queen of Bon Jovi tussendoor. Dat stampt toch veel lekkerder mee als je de piepen aardig vol hebt.”

Zondag is ‘t Zwaantje het domein van de voetballers van vv Beilen. Soep en een broodje vooraf in het café, dan de wedstrijd om vervolgens de derde helft in te gaan in ‘t Zwaantje. „Als ze gewonnen hebben zijn ze uitgelaten, maar ik zie ook wel eens bedrukte koppies.”

Het ging Smit meteen flink voor de wind toen hij in 2009 eigenaar werd. Steeds meer jongeren bezochten het café, met gemor van buurtbewoners over geluidsoverlast tot gevolg. Lawaai kwam er vaak van schreeuwende jongeren op het plein voor het café. Ook waren er enkele flinke knokpartijen in ‘t Zwaantje zelf. „Ik moest een paar keer op het matje komen bij de burgemeester. Het werd snel beter nadat kickbokskampioen Jan Lomulder bij mij wilde werken als uitsmijter. Hij had enorm veel gezag, iedereen respecteerde hem.”

Tegenwoordig houden drie mannen van middelbare leeftijd op zaterdagavond de wacht. „Niet met zo v-tje op de mouwen, maar in normale kleding. Ze weten elk dreigend opstootje in de kiem te smoren.”

Corona hakte er ook flink in voor ‘t Zwaantje, al waren er ook positieve kanten. „Toen de boel langzaam weer werd losgelaten, hadden we misschien wel de mooiste periode. Kroegen moesten op tijd dicht, dus zat het café al om negen uur ‘s avonds stampvol. Iedereen op tijd naar huis, en wij op tijd op bed. Heerlijk was dat. Helaas is het nu weer helemaal als vanouds. Pas om een uur of één ‘s nachts komt de boel echt op gang. Ik heb inmiddels een kleintje van twee, een jongen. Daar wil ik ook voor klaarstaan. Gelukkig lukt dat door de week prima.”

In de nadagen van de coronaperiode trok het café ook ineens veel jongeren uit Assen, die met de trein naar Beilen gingen om te feesten. Smit herinnert zich nog de lange stoet jongeren vanaf het station naar zijn zaak. „193 man, hebben ze toen geteld! Het zag er van een afstandje best onheilspellend uit. Mensen wisten niet wat ze zagen.”

In de periodes dat hij gedwongen dicht zat, speelde hij voor zijn gasten thuis een muziekbingo. Even een spotifylijstje aanslingeren en afstrepen maar. Wie won, kreeg meteen zijn prijsje thuisbezorgd. „Die bingo heeft ons door de corona gesleept.”

Steevast een groot succes al die jaren is de maandelijkse pubquiz. Het café inclusief de twee zalen zit dan geheid vol. Smit bedenkt de meeste vragen zelf. „Ik maak zelf ook van die Dr. Denker-puzzeltjes. Harstikke leuk om te doen. Vroeger struinde mijn moeder rommelmarkten af voor prijsjes. Tegenwoordig krijgen de winnaars een borrelplank en een rondje van de zaak.”

Smit is niet van de regeltjes. Veel kan. „Zoals die gasten die op de motor naar het café waren gekomen. Die wilden wel eens een rondje om het biljart doen. Man, er trok een mist op van uitlaatgassen. Wát een stank. Iedereen moest het café uit. Stonden we daar met z’n allen voor de deur te wachten totdat we weer naar binnen konden. Dat was één keer en nooit weer!”