Nóg beter nadenken voor het geld wordt uitgegeven: gemeente Meppel wil met financieel actieplan weer wat vet op de botten krijgen

Wie kent het niet: elk salaris duurt de maand net een paar dagen te lang. En net op het moment dat de hypotheek betaald moet worden, begeeft de wasmachine het. En hoe moet het nou met die leuke vakantie naar de zon?

Als we de financiële huishouding van de gemeente Meppel vergelijken met die van u zijn er heel wat gelijkenissen: er zijn inkomsten en uitgaven, er zijn leningen en er moet rente en aflossing betaald worden. En ja, wie wil er niet een appeltje voor de dorst?

Dat extraatje zit er voor Meppel al een tijdje niet meer in. Ooit was dat wel zo, maar een jaar of vijftien geleden zette een trend in waarbij uitgaven structureel stijgen en de schuldpositie van de gemeente steeds zwakker wordt.

De Vries: „Zie het maar zo: je hebt een hypotheek op je huis en je rente wordt hoger. Dan gaat de wasmachine kapot. Je koopt ‘m op afbetaling. Je betalingsverplichtingen worden nóg hoger. Er is steeds minder mogelijkheid om nieuwe klappen op te vangen. Want na de wasmachine komt natuurlijk de tv…”

Het is niet armoe troef in het stadhuis aan de Grote Oever, maar het is allesbehalve een vetpot. „We zitten in een situatie waarin we beperkte vrijheid hebben waaraan we ons geld uitgeven. Veel geld moet uitgegeven worden aan schulden en rentes. Is dit wat wel willen? Nee.”

En daarom ligt het financieel actieplan voor; dat moet ervoor zorgen dat Meppel langzaam maar zeker weer financiele vrijheid opbouwt. Zodat het niet onder curatele komt van de provincie, wat te vergelijken is met de schuldsanering. ‘Nee’ zeggen tegen het financiele actieplan is nauwelijks een optie, vindt De Vries. „Dan steek je de kop in het zand.”

Meppel heeft één enorme meevaller: het houdt in 2022 maar liefst 13,2 miljoen euro over. „Zie het maar als een bonus”, vergelijkt De Vries. Hoewel, het extraatje is ook het resultaat van verstandig met je geld omgaan. „Op sommige punten hadden we dingen heel goed geregeld, zoals met de Oekraïne-opvang. Dat heeft, door íedereen in Meppel, veel minder geld gekost dan dat we vanuit het Rijk hebben gekregen.”

De 13,2 miljoen stelt Meppel in staat om weerbaarder te zijn tegen risico’s. Het maakt eigenlijk al onderdeel uit van het nieuwe beleid: bouw weerstandsvermogen op, doe geen gekke uitgaven, gebruik je geld op een gezonde manier. „Houd alles tegen het licht”, benadrukt De Vries.

Op die weloverwogen manier beslist het college ook over de situatie rondom Scala; zoveel mogelijk de maatschappelijke waarde intact houden, maar niet de plaats innemen van het bestuur. „Met dit actieplan zeg je dat je bereid bent keuzes te maken”, weet De Vries. „Dat houdt niet in dat we vaker ‘nee’ zeggen, maar wel dat we het objectiever gaan bekijken: kunnen we dit financieel-technisch slimmer doen en toch het maatschappelijke rendement realiseren?”

Wat het financieel actieplan betekent voor aanstaande plannen? Het houdt niet per definitie in dat grote uitgaven van de baan zijn, zegt De Vries. Neem de mogelijke ‘vernieuwbouw’ van Schouwburg Ogterop, een totale kostenpost van rond de 20 miljoen euro. „De nieuwe meetlat moet ervoor zorgen dat Meppel een vrije keuze blijft houden waar we ons geld aan uitgeven. Het zegt veel meer: denk goed na voor je het uitgeeft. Als die uitgave ervoor zorgt dat je later minder moet uitgeven, is het zinvol.”

Om terug te keren bij de vergelijking met úw kosten en baten: de zonvakantie waar we lekker liggen te niksen op het strand, daar gaat een streep door. „Op die manier verbranden we ons geld. Maar als onze zoon op studiereis kan waardoor hij veel meer kans maakt op een goede start op de arbeidsmarkt, dan gaan we serieus overwegen om het wél te doen.”

En dan is er natuurlijk nóg een manier voor de gemeente om aan meer geld te komen: het verhogen van de belastingen voor de inwoners. „Dat is voor ons college een soort van ‘last resort’. We proberen te voorkomen om dat aan te spreken”, belooft De Vries, die wel benadrukt dat de inwoner van Meppel verreweg de minste gemeentelijke belasting van Drenthe betaalt.