Relschoppers op het Malieveld in Den Haag. Foto: ANP/Josh Walet
Na de rellen op het Malieveld in Den Haag van zaterdag staan drie dagen later een 26-jarige Hoogevener en dertien andere verdachten voor de rechter. Waarom nu al? Vijf vragen over supersnelrecht.
Supersnelrecht? Is dat de overtreffende trap van snelrecht?
Ja, zo kun je het gerust noemen. In het geval van snelrecht moet een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter verschijnen. Bij supersnelrecht is dat tijdsbestek 3 tot 6 dagen. Snelrecht en supersnelrecht vallen onder het lik-op-stukbeleid van politie en justitie. Dat moet helpen om een lange rechtsgang te voorkomen.
Wanneer wordt snelrecht of supersnelrecht toegepast?
Dat hangt ervan af. Er moet allereerst sprake zijn van bewijstechnisch eenvoudige zaken: het is duidelijk wie de verdachte is en wat diegene heeft gedaan. Daarnaast zijn er verschillende voorwaarden. Zo moet het onderzoek afgerond en het dossier compleet zijn. Ook is het de bedoeling dat de verdachte in voorlopige hechtenis kan blijven tot de dag dat de zitting plaatsvindt.
Overtredingen of misdrijven gepleegd tijdens demonstraties, zoals zaterdag op het Malieveld, komen sneller voor een (super)snelrechter. Dat heeft te maken met de grote maatschappelijke impact. Om die reden vallen verdachten van geweld tegen personen met een publieke functie ook vaker onder het (super)snelrecht.
Een politiewagen staat in de brand tijdens het gewelddadige protest op het Malieveld in Den Haag. Foto: ANP/Josh Walet
Na de Malieveldrellen behandelt het Openbaar Ministerie (OM) veertien zaken in supersnelrechtzittingen. Drie van deze verdachten zijn minderjarig. Zij verschijnen op een besloten zitting bij de kinderrechter, terwijl de andere zittingen openbaar zijn. Naast een 26-jarige Hoogevener komen de verdachten uit Friesland, Zuid-Holland, Noord-Holland, Flevoland, Gelderland, Utrecht en Noord-Brabant.
Wat zijn de voordelen van supersnelrecht?
De vraag stellen is ‘m beantwoorden, toch? Met supersnelrecht worden strafzaken sneller afgehandeld. Rechters hebben het druk: dankzij supersnelrecht komen minder strafzaken op de plank terecht. Dat scheelt weer in de toekomst.
Was er nou onlangs sprake van supersnelrecht in het Noorden?
Klopt. De rechtbank in Groningen begon in 2023 aan een proef met supersnelrecht: verdachten in eenvoudige strafzaken in de stad moesten destijds binnen drie tot zes dagen voor een rechter verschijnen.
De proef werd naast Groningen ook uitgevoerd in de gemeente Westerwolde, vanwege de aanwezigheid van het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel. Veel reguliere strafzaken rondom overlastgevende asielzoekers worden tenslotte afgedaan zonder dat verdachten verschijnen in de rechtszaal. Het berechten en straffen is daarom een grote uitdaging voor justitie. Na lichte vergrijpen, zoals diefstallen, verdwijnen veel verdachte asielzoekers van de radar. Opgelegde celstraffen worden veelal niet uitgezeten.
Krijg je als verdachte wel een eerlijk proces als het zo rap moet?
Uiteraard. Het recht op een eerlijk proces is vastgelegd in artikel 17 van de Grondwet en blijft altijd van kracht. Daarnaast kan de verdachte (super)snelrecht weigeren, omdat zorgvuldigheid in een strafproces altijd zwaarder moet wegen dan snelheid.
