Extreemrechtse relschoppers hebben zaterdag in Den Haag onacceptabel geweld uitgeoefend tegen de politie en journalisten. Een troost is dat de gehele politiek zijn afkeer heeft uitgesproken.
Vier politiemensen en meerdere journalisten gewond, een politiewagen in de brand en vernielingen aan het Binnenhof en het D66-partijkantoor. De balans van een dag geweld bij een demonstratie tegen het asielbeleid zarterdag in Den Haag is bijzonder triest.
De organisatie zegt dat de vreedzaam bedoelde demonstratie is gekaapt door voetbalhooligans. Toch ging het duidelijk niet om voetbalgeweld. Tijdens de manifestatie werden politieke leuzen geroepen, werd de Hitlergroet gebracht en werd gezwaaid met de oranje-wit-blauwe prinsenvlag, een symbool van extreemrechts.
De rellen doen denken aan de bestorming van het Capitool in Washington. Met één belangrijk verschil: het geweld in Amerika werd goedgepraat en zelfs aangewakkerd door de belangrijkste politieke leider, Donald Trump. In Nederland heeft Geert Wilders zich er juist tegen uitgesproken, net als leiders van de BBB, VVD en FVD.
Wilders en Thierry Baudet weigerden naar de demonstratie te komen toen bleek dat er een kans was op geweld. Wybren van Haga van BVNL kwam wel maar heeft zich later ook tegen de onlusten uitgesproken.
De rellen kwamen op een opmerkelijk moment. Een paar dagen ervoor nam een nipte rechtse meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan die Antifa tot terroristische organisatie bestempelde. De meerderheid van de Kamer maakte zich blijkbaar meer zorgen om politiek links geweld dan om geweld van rechts.
Toch is het al even geleden dat er vanuit extreemlinkse kant in Nederland serieus geweld werd uitgeoefend. De acties van Rara tegen de apartheid in Zuid-Afrika, met brandstichtingen bij de Makro en een bomaanslag op het huis van PvdA-asielstaatssecretaris Aad Kosto en het in de brand steken van het hotel waar de Centrumpartij van Janmaat vergaderde, het is allemaal meer dan dertig jaar geleden. De moord op Pim Fortuyn was een eenmansactie maar ook alweer een tijd geleden.
De linkse acties van destijds hadden ontwrichtende gevolgen voor de politiek. De laatste jaren hebben we meer gewelddadigheden bij acties van rechtse snit gezien, zoals enkele jaren geleden de anticorona-rellen. Hoewel de pro-Palestina gewelddadigheden vorig jaar er ook bepaald niet om logen.
Politiek geweld is een weg die we hoe dan ook niet op moeten willen. Met geweld je zin proberen te krijgen leidt alleen tot meer geweld van de andere kant. De koning zei het vorige week nog terecht in de Troonrede, we zullen met elkaar in gesprek moeten blijven en elkaar de hand moeten reiken.
Het midden zoeken en bereid zijn compromissen te sluiten is misschien saaie politiek. Het is wel bitter noodzakelijk om onze samenleving leefbaar te houden.