Spelers beelden het verhaal van Luka uit. Foto: Cor Lasker
Jongerencriminaliteit is een veelbesproken thema. De voorstelling Van de Rails liet woensdag in het Atlas Theater in Emmen zien hoe snel jongeren verstrikt kunnen raken in criminele uitbuiting. Het stuk, geïnspireerd op een echt verhaal, maakte indruk op de bezoekers.
Het is vier uur ’s middags. In de grote zaal van het Atlas Theater doven langzaam de lichten. Vijf jongeren lopen het podium op, allemaal met hetzelfde petje op hun hoofd. Dat petje staat symbool voor Luka, een jongere die op vijftienjarige leeftijd stap voor stap wordt meegesleurd in een crimineel netwerk. Wat begint als een onschuldige gunst, groeit uit tot een web van dreiging, schuld en machteloosheid.
De voorstelling Van de Rails is gebaseerd op een echt verhaal. Terwijl de vijf acteurs Luka verbeelden, klinkt op verschillende momenten in de zaal de stem van de echte Luka, die zijn verhaal anoniem deelt.
‘Het verspreidde zich als een olievlek’
De voorstelling is gemaakt door de 21-jarige Joris Verschuur uit Leeuwarden, die onlangs afstudeerde aan de opleiding Docent Theater van NHL Stenden. Hij maakte het stuk in samenwerking met Fier, een organisatie die expert is op het gebied van uitbuiting en (seksueel) geweld.
Joris Verschuur, de theatermaker van Van de Rails. Foto: Cor Lasker
Voor zijn afstuderen wilde Verschuur een maatschappelijk thema aansnijden dat écht iets losmaakt. „Eerst dacht ik aan seksuele uitbuiting”, vertelt hij. „Maar mijn opdrachtgever kwam met criminele uitbuiting. Ik kende dat onderwerp niet en ik ben best maatschappelijk bewust. Als ik er zelf al niks van weet, dan zullen veel anderen dat ook niet weten.”
Criminele uitbuiting
Wat is criminele uitbuiting precies? Criminele uitbuiting betekent dat mensen betrokken raken bij criminele activiteiten waar zij zelf slachtoffer van zijn, terwijl iemand anders daar rijk van wordt. „Vaak zie je in het nieuws dat jongeren snel als crimineel worden bestempeld. In veel gevallen zijn zij echter zelf slachtoffer”, vertelt Verschuur.
Verschuur investeerde al zijn spaargeld en huurde een zaal in de Schouwburg De Harmonie in Leeuwarden af om voor het eerst het stuk te tonen. Daarnaast probeerde hij voor zoveel mogelijk publiciteit te zorgen. Die stap leverde hem niet alleen lovende reacties op, maar ook de belangstelling van scholen en gemeenten. „Het verspreidde zich als een olievlek”, zegt hij.
Vijf jonge theaterspelers vertellen het verhaal van Luka. Foto: Cor Lasker
Meer dan een bewustwordingsactie
Ook de gemeente Emmen haakte aan. De voorstelling past binnen de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO), waarin overheden en veiligheidspartners samenwerken om criminaliteit onder jongeren te voorkomen. Volgens een woordvoerder van de gemeente is Van de Rails meer dan een bewustwordingsactie: het is een middel om het gesprek te openen over een onderwerp dat vaak wordt vermeden.
De voorstelling maakte in elk geval indruk op veel bezoekers. Gemma (36): „Het is eigenlijk zo subtiel. Als ik terugdenk aan mijn puberteit, had het mij ook kunnen overkomen. Ze zouden dit op alle scholen moeten laten zien.” Ook Jos (17) is onder de indruk: „Ik dacht eerst: zoiets gebeurt toch niet bij mij? Maar als je dit ziet, snap je hoe snel je erin verstrikt kunt raken. Echt heftig.”
