Drie hoofdrolspelers tijdens Koningsdag in Emmen: Piratenkoning Jannes, koning Willem-Alexander en burgemeester Eric van Oosterhout. Foto: Marcel Jurian de Jong
Emmen kan nog jaren teren op de slottoespraak van koning Willem-Alexander op het Raadhuisplein. Zijn woorden ’t Kon veel minder’, ‘In Emmen wil je wonen’ en ‘Lijstjesmakers hebben ongelijk’ zijn aangekomen in het hele land, stelt de gemeente.
„Hij heeft dat echt ter plekke geïmproviseerd. Er was heel veel van tevoren afgestemd die dag maar dit kwam uit hemzelfen daar profiteren we nu optimaal van”, stelt burgemeester Eric van Oosterhout in een terugblik op Koningsdag 2024. 69 dagen na de grote dag heeft de gemeente een vlotte evaluatie afgerond naar de impact van het grootste evenement uit haar geschiedenis.
Herwonnen optimisme
De burgervader is nog maar nauwelijks uit zijn Oranjeroes. Dagelijks wordt hij binnen en buiten Emmen gecomplimenteerd met de dag. „Het is net als een restaurant waarvan je je vooraf misschien afvraagt of het wat is en als je dan hartstikke lekker eet, is de beoordeling achteraf nog vele malen hoger. Iedereen die hier komt, zegt dat het in het echt net zo mooi is als met Koningsdag op televisie”, stelt hij fier.
Zijn gemeente somt het succes op in een brief aan de provincie en de buitenwereld: vijfendertigduizend bezoekers, bijna vier miljoen kijkers en veel lovende recensies vanuit alle hoeken van het land.
Uitgebreider onderzoek of een volkspeiling, zoals voorgaande gemeenten vaak wel deden, volgt wat betreft Emmen niet. Van Oosterhout: „Een bureau hoeft niet voor ons te onderzoeken of mensen de dag nu een 8 of 9 geven. De belangrijkste winst is het herwonnen optimisme én de overtuiging dat we Emmen dus wel degelijk neer kunnen zetten als mooie gemeente en als een sterk merk.”
‘Ik had scherper moeten zijn’
Het bezoek van de Oranjes heeft volgens hem een positieve zwieper gegeven aan het imago van Emmen. Om dat te bestendigen en uit te breiden wordt er de komende twee jaar een half miljoen in zogenaamd citymarketing gepompt. Dat gemeentelijke potje werd eerder wegbezuinigd maar is door Koningsdag gereanimeerd. „Daarmee stijgen we heus niet met stip naar de top 3 in het vaak aangehaalde ranglijstje van Atlas”, tempert Van Oosterhout de wonderen van Emmen.
Van Oosterhout en de koning op stap in Emmen. Foto: Marcel Jurian de Jong
„Het hele feest is iedere cent van de totale 2,3 miljoen euro waard geweest”, herhaalt hij zijn conclusie van meteen na het bezoek. De burgemeester moet daarbij toegeven dat hij zich vooraf verkeken heeft op de totale kosten. Begin dit jaar moest de organisatie tussentijds acht ton bijpassen.
„Dat was vooral voor het externe productiebedrijf. Een kaartje voor Lowlands kost inmiddels ook dik 300 euro. Dat gaat niet naar artiesten, maar naar alles eromheen. Dat was hier ook het geval en daar had ik echt scherper op moeten zijn”, blikt de burgemeester terug.
Spanning om veiligheid
In de onderhandelingen na de misrekening kwam een groot deel van de kosten voor veiligheid niet voor rekening van de gemeente, maar door die van de Nationale Politie. Daardoor lagen de Emmer kosten, dik drie ton, een stuk lager dan bijvoorbeeld in Rotterdam vorig jaar. „Dat vakantiepark De Huttenheugte werd afgehuurd voor driehonderdagenten hebben wij dus niet betaald. Het is een nationaal evenement dus ik vind het logisch dat niet alles op ons bordje kwam.”
Slotwoorden van de koning in Emmen: 'Het kon veel minder' Foto: Boudewijn Benting
Dat het een feestelijke dag werd, was een mooie opsteker, maar dat het veilig verliep was het belangrijkste, stelt Emmen nu. „Een idioot kan je hele feestje verstieren. Ik had geen enkele zorgen om het programma, maar wel spanning over een konijn uit de hoge hoed op veiligheidsgebied. Een rare actie van een demonstrant of verward persoon.”
De gemeente wil niet zeggen hoeveel mogelijke amokmakers er rondom de route of op toegangswegen zijn staande- of aangehouden op Koningsdag.
Smoes na smoes om bezoek Zuidbarge
Een vliegtuigje met reclame voor Herman & Felipe Koeltechniek dat vlak voor de start boven de route cirkelde, bleek wel een schrikmomentje te veroorzaken bij de organisatie. „Je ziet me op televisie ook omhoog kijken. Dat doe ik anders nooit als ik in het centrum ben. Gelukkig hadden we te maken met de eredivisie aan beveiliging en is alles uiteindelijk goed verlopen.”
Een ontmoeting met koningin Máxima. Foto: Marcel Jurian de Jong
Het vliegtuigje verdween aan de horizon toen het koninklijke bezoek stapvoets het Oranjegezinde Zuidbarge aandeed. Dat flitsbezoek blijkt achteraf een zware bevalling te zijn geweest. „We kregen smoes na smoes om dat niet te doen. Een drempel, een slinger in de weg, te ver omrijden. Ik dacht: jongens toe nou even, er zit toch gewoon een stuur op die bus?! Met de nodige diplomatie vanuit het gemeentehuis is het toch gelukt.”
Geen corveeklus
Voor bewoners en bedrijven die hinder ondervonden van de koninklijke stoet is geen enkele schadevergoeding uitgekeerd en achteraf is er geen juridische gedoe geweest, verzekert de burgemeester. „Ik had zelf graag de markt op de vrijdag vooraf door laten gaan als echte marktfan en dat grote podium dwars voor de ingang onze geliefde Brownies & downieS vond ik ook vervelend. Achteraf kijkt gelukkig iedereen trots en zonder wrok terug.”
De, in wielertermen, kopman van Emmen zelf niet in de laatste plaats. „Het was voor mij geen corveeklus. Ik had er veel plezier in en had allemaal meesterknechten om me heen. Dan moet je de laatste meters volle bak en het als sprinter afmaken. Dat hebben we gedaan.”