Erna Doornbos voor het zwembad in Emmen, dat vanwege haar afscheid voor even AquaErna wordt genoemd. Foto: Boudewijn Benting
Zeg je Erna Doornbos, dan zeg je zwembad Emmen. Niemand werkt daar zo lang als zij. Maar na 45 jaar is het vrijdag welletjes. Erna stopt ermee. Het zal geen bezoeker ontgaan. Op de ramen prijkt even niet de naam Aquarena, maar Aquaerna.
Het leven hangt soms van toevalligheden aan elkaar. Erna Doornbos weet er alles van. Als tiener dacht zij eraan om de verpleging in te gaan. Haar toenmalige buurman Harry Louissen zette haar op een totaal ander spoor. ,,Hij was badmeester in het zwembad van Nieuw-Weerdinge, het dorp waar ik opgroeide. Ik kwam daar vaak, was een echte waterrat. Op een dag zei mijn buurman tegen mij: jij bent zo dol op zwemmen, zou je geen badjuffrouw willen worden? Daar had ik nog nooit aan gedacht, maar het sprak me wel meteen enorm aan.’’
Dus wat deed Erna, nadat ze in Ter Apel de mavo had afgerond? Ze schreef zich in voor een opleiding voor zwemonderwijzeres. ,,Ik ging voor de lessen een avond in de week naar het Helperbad in Groningen en vervolgens liep ik stage in het zwembad in Emmen. Nadat ik mijn diploma had gehaald, kon ik in Emmen van mei tot september 1979 aan het werk. Daarna kwam ik in aanmerking voor een baan voor het hele jaar, maar dan moest ik naast het lesgeven en toezicht houden ook schoonmaken en garderobewerk doen. Ik vond het prima. En omdat ik het er vanaf dag één heel erg naar mijn zin had, ben ik nooit meer weggegaan.’’
Emmen had legendarisch zwembad
In de periode waarin Erna in Emmen begon, had Emmen een legendarisch zwembad. Eentje met een schuifdak. Werd het mooi weer, dan klonk in het overdekte bad aan de Angelsloërdijk een zoemer en daarna werd het dak deels opengeschoven. Wie wilde, kon dan ook naar het buitenbad lopen, dat er pal naast lag. ,,Ging die zoemer, dan voelde je echt een golf van opwinding door het zwembad gaan. Het openschuiven van dat dak, dat was zeker voor kinderen een belevenis op zich. En natuurlijk was er dan meteen ook de vreugde dat ze zowel binnen als buiten konden gaan zwemmen.’’
Het karakteristieke zwembad waar Erna Doornbos begon te werken, met een kap die open geschoven kon worden. Foto: Collectie Geert Meertens
Het in 1964 geopende bad met schuifdak baarde landelijk opzien. Een uniek zwembad op een vorstelijke locatie, zo schreven journalisten. Erna Doornbos: ,,Het was ook echt iets bijzonders, ook het buitenterrein. Daar had je niet alleen een buitenbad en een bad voor kleine kinderen, maar ook nog een midgetgolfbaan, trampolines, een restaurant en heel veel gras om te zonnen of te spelen.’’
Het badpersoneel kon vanuit een kleine toren het buitenterrein overzien en daar vlakbij stond een kiosk waar van alles te koop was. Veel kinderen gingen er heen voor schuimblokken, trekdrop en zakjes Croky-chips.
Aquarena was een attractie
In 1984 viel het doek voor het allereerste overdekte bad van Emmen. Op de fundamenten van het ondertussen verouderde bad met schuifdak werd Aquarena gebouwd. ,,Ook een bijzonder bad in die tijd, want Aquarena had een golfslagbad, een lange glijbaan, stroomversnellingen en bubbelbaden. Ging daar de zoemer, dan betekende dit dat in een van de grote baden golfslag kwam. De opwinding die dan in het bad ontstond, was vergelijkbaar met het tumult bij het openschuiven van het dak van het bad daarvoor. Het was echt een attractie in die tijd. Er werden heel veel kinderfeestjes gevierd en op vrijdagavond zag je veel tieners.’’
Het Aquarena-bad dat van 1985 tot 2019 dienst deed aan de Angelsloerdijk in Emmen. Foto: DVHN
Tegenvaller voor veel zwemliefhebbers was dat het buitenbad na verloop van tijd buiten gebruik werd gesteld. De kosten om dit bad te vernieuwen en daarna up-to-date te houden waren volgens de gemeente te hoog. Wie buiten wilde zwemmen, moest maar naar een ander buitenbad of een zwemplas in de streek.
Ook Aquarena raakte na verloop van tijd verouderd. Op het gemeentehuis werden plannen gemaakt voor de bouw van een compleet nieuw bad nabij het stadion van FC Emmen. In oktober 2019 werd dit bad – het nieuwe Aquarena – geopend. Een paar dagen daarvoor ging het oude Aquarena voorgoed op slot.
Wennen aan nieuw zwembad
,,Ik mocht bij het oude Aquarena als laatste de deur dicht doen en kreeg ook een rol bij de opening van het nieuwe bad. Heel bijzonder’’, zegt Erna Doornbos. Vooral veel oudere zwemmers moesten wegwijs worden geholpen in het nieuwe bad op sportpark Meerdijk, dat onder meer is voorzien van een recreatiebad, een doelgroepenbad, een wedstrijdbad en een grote glijbaan.
,,Alles is moderner geworden. We gingen bijvoorbeeld werken met polsbandjes. Koop je een tienbadenkaart, dan krijg je zo’n bandje. Ook kluisjes moeten met een bandje openen. Dat was voor sommige mensen echt even wennen.’’
Erna Doornbos in zwembad Aquarena in Emmen. ,,Ik word oprecht blij als ik mensen binnen zie komen, ook na al die jaren nog.’’ Foto: Boudewijn Benting
De Emmense hielp hen met plezier. ,,Juist het contact met mensen, dat maakt mijn werk leuk. Ik heb altijd mijn best gedaan om bezoekers het gevoel te geven dat ze meer dan welkom zijn. Ik word oprecht blij als ik mensen binnen zie komen, ook na al die jaren nog.’’
Dat haar inzet wordt gewaardeerd, bleek onder meer bij haar 25-jarig jubileum bij het zwembad en haar 50ste verjaardag. Haar collega’s verrasten haar toen met festiviteiten. ,,Dat mijn vader er bij mijn 50ste verjaardag nog bij kon zijn, maakte het extra bijzonder. Hij was toen al heel ziek, maar kwam toch nog speciaal voor mij vanuit het ziekenhuis naar het zwembad.’’
‘Zwembad was bijna mijn huis’
In de loopbaan van Erna veranderden de zwembaden, maar merkte ze ook dat mensen veranderden? ,,Jazeker. Veel mensen zijn prikkelbaarder geworden. De lontjes zijn korter, je krijgt gauwer weerwoord, ook als je iets op een heel vriendelijke manier zegt of vraagt. En de mobiele telefoon, hè? Daar komen veel mensen echt niet van los, vooral jongeren niet. Je ziet ze geregeld op en neer naar hun kluisje lopen om even berichtjes te checken. Soms denk ik dan wel: ga toch lekker zwemmen, op de telefoon kijken kun je later nog wel.’’
Soms maakten bezoekers het zo bont dat ze weg werden gestuurd. ,,Mensen die zich na meerdere waarschuwingen nog niet aan de regels hielden, en ook wel eens twee oudere zwemmers die echt te intiem werden met elkaar.’’
Maar goed, dat waren uitzonderingen. Vrijwel alle contacten die de Emmer badjuf met bezoekers en ook collega’s had, waren positief. ,,In al die jaren ben ik nooit een dag met tegenzin naar mijn werk gegaan. Nou, als je dat kunt zeggen, dan mag je dankbaar zijn. Het Emmer zwembad was al die jaren bijna mijn huis, een plek waar ik me vanaf de allereerste dag helemaal op mijn gemak voelde.’’
Badjuf Erna bij het bad in Emmen. ,,Ik ben 65 jaar en werk nu 45 jaar. Op een gegeven moment is het mooi geweest.'' Foto: Boudewijn Benting
Toch stopt de enthousiaste badjuf. ,,Ik ben 65 jaar en werk nu 45 jaar. Op een gegeven moment is het mooi geweest. Ik voel me nog fit en gezond en er is ook nog wel wat anders in het leven dan werken. Ik weet nog niet wat ik ga doen, maar ik ben zeker niet bang dat ik me ga vervelen. Of ik hier als bezoeker nog wel eens zal komen? Jazeker, ik ben nog net zo dol op zwemmen als vroeger.’’