Kleedkamer nog altijd geen veilige plek voor lhbtiq+-jongeren. Deze campagne in Drenthe moet dat veranderen

Nog altijd is er geregeld sprake van pestgedrag in kleedkamers, ziet Jaap de Jonge van de Asser Regenboog Alliantie. Over het algemeen hoort dat volgens hem bij ‘puberaal groepsgedrag’, maar dat betekent niet dat het gedrag mag worden gebagatelliseerd. „Trainers en docenten houden zich bijna niet meer op in kleedkamers”, zegt De Jonge. „De wedstrijd of de les is afgelopen, je redt je maar. Er is heel weinig controle, waardoor pesten kan ontstaan.”

Het gaat dan bijvoorbeeld om negeren, foute grappen en schelden met woorden als ‘homo’ of ‘mietje’. Dergelijk pestgedrag is voor SportDrenthe aanleiding een nieuwe campagne te ontwikkelen met de naam De Veilige Kleedkamer. Tijdens het symposium met dezelfde naam, dat zaterdag door de Asser Regenboog Alliantie wordt gehouden in theater De Nieuwe Kolk in Assen, wordt het idee voor de campagne gedeeld met mensen uit de sportwereld en andere geïnteresseerden.

„Het idee om iets met dit onderwerp te doen, kwam vanuit de Regenboog Alliantie”, zegt Marrijtje Molenhuis van SportDrenthe. „Wij wilden iets bedenken dat effect heeft voor een langere periode.” Nog altijd weten sportverenigingen volgens Molenhuis niet hoe ze moeten omgaan met jongeren die homoseksueel, lesbisch of transgender zijn. „Deze jongeren durven niet altijd volledig zichzelf te zijn”, zegt Molenhuis.

Vooral de sfeer in de kleedkamer speelt daarin een belangrijke rol. Uitkomen voor genderidentiteit of seksualiteit kan moeilijk zijn, zegt Molenhuis. „Ik ken verhalen van jongeren die daarom niet meer met iemand willen douchen.’’ Ook scheldwoorden als ‘homo’ en ‘mietje’ maken de kleedkamer en de sportclub volgens haar onveilig. „Dat soort opmerkingen creëren een gevoel van niet welkom zijn.”

Om ook lhbtiq+-jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar een sportomgeving te bieden waarin ze zichzelf durven zijn, ontwikkelt SportDrenthe een campagne die trainers, coaches, sportbesturen en amateursporters bewuster moet maken van diversiteit binnen hun eigen verenigingen. „Trainers zeggen vaak: dat speelt bij ons niet, maar dat klopt niet”, zegt Molenhuis.

Dat blijkt ook uit onderzoek van het Mulier Instituut dat onafhankelijk sportonderzoek doet. Zo blijkt dat vooral homomannen minder vaak in verenigingsverband sporten dan heteromannen. Vooral in ‘machosporten’ als voetbal. Ze kiezen vaker voor sporten in een homovriendelijke sportomgeving, zoals fitness. Ook kiezen ze vaker voor sporten ‘in eigen kring’, zoals een sportvereniging speciaal voor LHBTIQ+-’ers.

Om sportclubs de helpende hand te bieden, ontwikkelt SportDrenthe met drie Drentse sportverenigingen een protocol met criteria waaraan een ‘veilige kleedkamer’ moet voldoen. Dat moet clubs helpen het gesprek aan te gaan. „Ook moeilijke vragen moeten aan elkaar kunnen worden gesteld, zoals over het samen douchen.”

Als een club aan de criteria voldoet, ontvangt die een vignet. „Daarmee kunnen ze aan de buitenwereld laten zien dat iedereen welkom is”, legt Molenhuis uit. Hoe dat vignet er precies uit komt te zien, is nog niet duidelijk. Daarnaast is SportDrenthe van plan samen te werken met andere partners en belangenorganisaties.

Voor De Jonge van de Regenboog Alliantie is het klip-en-klaar dat er iets moet gebeuren om de acceptatie van lhbtiq+-jongeren bij sportverenigingen te vergroten. „Kinderen hebben drommelsgoed door wanneer iemand ‘anders’ is. Die persoon komt vervolgens apart te staan.”

Ook De Jonge wijst erop dat het pesten het meeste voorkomt bij zogenaamde ‘mannelijke’ teamsporten, zoals voetbal. „Daar ligt een pijnpunt. Voetbal heeft nog altijd een macho-imago. In het voetbal staat homoseksualiteit vaak gelijk aan niet-mannelijk.” De Jonge begrijpt dat het voor sportclubs lastig kan zijn om met een onderwerp als lhbtiq+-acceptatie om te gaan. „Maar het begint allemaal met bewustwording, meedenken en het gesprek aangaan. Jongeren willen gezien worden.”