Waarom het niet lukt dit fietspad tussen Winsum en Groningen vrij te maken van reuzenberenklauw

Op het fietspad van Winsum naar Groningen hangen ze over het pad. Sommige groeien zelfs door het fietspad heen. De splinternieuwe fietssnelweg is een berenklauw-highway. De provincie is ervoor verantwoordelijk om ze te bestrijden maar ieder jaar rukken de invasieve reuzenberenklauwen in de berm verder op.

Dat is frustrerend voor de gemeenten Het Hogeland en Groningen, waar het pad doorheen loopt. Want vanuit deze hotspot kan de plant zich weer in de omgeving verspreiden. Een bloeiende reuzenberenklauw zaait gemakkelijk uit.

De provincie Groningen – hoofdverantwoordelijke voor exotenbestrijding – heeft voor de hele provincie slechts 70.000 euro gereserveerd. De gemeente Groningen heeft veel meer: sinds 2023 trekt het structureel 350.000 euro uit voor de bestrijding van invasieve exoten. „En eigenlijk is ons budget al niet toereikend”, zegt ambtenaar Mariën Heinen (gemeente Groningen).

Haar gemeente loopt voorop in bestrijding van exoten, met een beheerplan en een interactieve kaart waar de groeilocaties van onder meer berenklauw op staan. De gemeente zet erop in om de bestaande haarden kleiner te maken. „Maar sommige grote haarden die we hebben, worden alleen maar groter doordat ze grenzen aan areaal van het waterschap, de provincie of ProRail, die het probleem met minder urgentie aanpakken.”

Een groenmedewerker van de gemeente Het Hogeland beaamt dat probleem. „Als ergens midden in een sloot de erfgrens overgaat naar een andere eigenaar, moeten wij daar stoppen met bestrijden. En omdat niet alle eigenaren financiële ondersteuning krijgen om iets aan de berenklauwen te doen, wordt steeds zichtbaarder dat exoten zich niet aan de kavelgrenzen houden.”

De provincie Groningen laat weten dat ze wel degelijk haar best doet de exoten aan te pakken. Dat de berenklauwen langs het fietspad Groningen-Winsum zo zijn uitbereid, komt door ‘oud zaad’ dat wel 8 jaar lang kiemkrachtig blijft, laat de provincie Groningen weten. „Met uitputting zijn wij bezig om het aantal planten gelijk te houden en in een later stadium te laten afnemen.” Dat doet de provincie door de plant eerst te laten bloeien en dan meermaals te maaien.

Ook gaat de provincie op een geselecteerd stukje langt het fietspad de berm afgraven. „Hierbij richten we ons op het diepgaand doorsteken van de wortelpen onder het groeipunt,” vertelt de woordvoerder, „om de vitale delen van de plant definitief uit te schakelen.”

Het is niet de eerste poging die de provincie Groningen doet om de reuzenberenklauw hier kwijt te raken. Maar het handmatig uitsteken had niet het gewenste effect en ook elektrocutie (onder hoogspanning zetten van de plant) heeft tot zover niet veel resultaat opgeleverd.

Ondertussen groeit de plant over het fietspad en staan ze in de berm dichtbij het pad. Je zou er maar in vallen. Dat risico ziet ook de provincie. „Daarom doen we ook aan beheersing op de plant”, zegt de woordvoerder. „Het mooist zou zijn dat de plant helemaal niet aanwezig is.”

Wat nog compliceert: het snelfietspad loopt op een plek waar gemeentelijke, provinciale en ProRail-grond bij elkaar komen. Als de ene heeft gemaaid, staat de plant bij de buurman te bloeien. „Iedere beheerder heeft zijn eigen beheerstrategie. Waarbij de prioriteit voor beheersing van bijvoorbeeld reuzenbereklauw niet altijd gelijk is”, zegt de woordvoerder van de provincie Groningen.

Langs het fietspad bij de Walfridusbrug is trouwens ook sprake van een hardnekkige populatie Japanse duizendknoop. Bij de zuidkant van de brug is dit aangepakt, maar even verderop blijven de populaties maar de kop opsteken.