Gedeputeerde Jisse Otter spreekt een aantal demonstrerende boeren toe, op de achtergrond commissaris van de koning Jetta Klijnsma. Foto: Archief/ Marcel Jurian de Jong
Drenthe is spekkoper bij de verdeling van rijksgeld voor natuurherstel en perspectief voor de landbouw. Het provinciebestuur heeft zicht op 270 miljoen euro.
Dit is het grootste bedrag dat demissionair minister Christianne van der Wal (VVD, natuur en stikstof) aan elk van de provincies toebedeelt. „We zijn hartstikke blij”, zei gedeputeerde Jisse Otter (BBB) vrijdag toen het kabinetsbesluit bekend werd. „Het is de beloning voor heel hard werken door onze mensen op het provinciehuis.”
Instemming Tweede Kamer nodig
Aanvankelijk zag het ernaar uit dat Drenthe ‘slechts’ ongeveer 130 miljoen euro tegemoet kon zien. Daar komt nu dus een slordige 140 miljoen bij. „Voor dat laatste bedrag geldt wel dat de Tweede Kamer er nog een klap op moet geven”, houdt Otter nog een slag om de arm.
Sinds de stikstofcrisis werken de provincies en het Rijk aan een Nederlands Plan voor het Landelijk Gebied (NPLG). Elke provincie is verantwoordelijk voor een onderdeel, Drenthe dus voor een DPLG. Behalve om minder stikstofneerslag gaat het om waterbeheer, schonere lucht en een betere bodem.
„Denk aan ingrepen om rivieren meer te laten meanderen (‘kronkelen’), zodat we water langer vasthouden”, zegt Otter. „Ook hebben we ons systeem van de kritische prestatie-indicatoren, waarin boeren zelf maatregelen nemen om hun stikstofuitstoot te verminderen. Als ze hun doelstellingen halen, krijgen ze subsidie. Dat kunnen we met het geld van het Rijk betalen.”
De extra 140 miljoen euro gaat volgens Otter bijvoorbeeld naar boeren van wie de grond een nieuwe bestemming krijgt, waardoor de waarde omlaag gaat. „De landerijen worden bijvoorbeeld vernat, waardoor je er minder mee kan. Met dit geld kunnen we de boeren compenseren.”
Hoewel er dus al vele miljoenen richting Assen vloeien, is dit nog maar het begin van de noodzakelijke maatregelen. Otter: „Het geld dat nu komt, is voor maatregelen die we de komende paar jaar snel kunnen nemen en waarvan vaststaat dat we er geen spijt van zullen krijgen. We zullen echter in de tussentijd verder moeten werken aan ons DPLG en aan meer maatregelen.”
Groningen krijgt veel minder
Van der Wal kreeg begin dit jaar een pot van 1,54 miljard euro voor deze eerste maatregelen. Daarvan gaat 60 miljoen naar Groningen. Deze provincie heeft echter slechts één stikstofgevoelig natuurgebied, Drenthe heeft er twaalf. Fryslân krijgt 180 miljoen uit de pot. Noord-Brabant, waar de landbouw een grotere impact heeft op de natuur dan in Drenthe, kan 231 miljoen tegemoet zien, Utrecht 249 miljoen, Overijssel 234 miljoen.
Dat Drenthe als kampioen uit de bus komt, is wel opmerkelijk. In juli vorig jaar presenteerde Otters voorganger Henk Jumelet (CDA) een eerste versie van het DPLG. Dit leverde hem kritiek op omdat het te vaag en te weinig ambitieus zou zijn. Jumelet stelde daar tegenover dat hij in een dichte mist moest varen, omdat er van kabinetszijde veel onduidelijk was. De plannen zijn inmiddels aangepast en beoordeeld door deskundigen van de Wageningen Universiteit.
Hoe het verder gaat met het NPLG en het DPLG is echter nog steeds onduidelijk. Het totale budget zou 24,1 miljard euro bedragen, maar dat bleek lang niet genoeg. Vervolgens viel het kabinet en kwamen er Kamerverkiezingen. De coalitie (PVV, VVD, NSC en BBB) die nu werkt aan een nieuw kabinet, wil hier echter helemaal vanaf.
