Lenen, zaaien, oogsten: Zadenbieb in DNK binnenkort weer open. ‘In het klein kun je al zoveel doen’

Zaden van stokbonen, tomaten, courgettes en aubergines tot goudsbloemzaadjes: je vindt ze allemaal in de zadenbieb in DNK. Helemaal voor nop. Initiatiefnemer en aanjager Lida Adriaansen (61) uit Assen ziet de belangstelling voor de gratis zaadjes de laatste jaren fors groeien. Dankzij haar inzet kreeg de eerste Zadenbibliotheek van Drenthe een plek in DNK; later volgden ook andere plaatsen in de provincie. Vanaf het allereerste begin is Lida betrokken bij het project dat overwaaide uit Amerika.

„Ik ben altijd met zaden bezig geweest, als klein kind al. Het traject van zaad tot plant, het opkweken uit zaad, is voor mij een feestje. Van cactus tot boerenkool, mijn interesse is heel breed.”

Het systeem van een zadenbieb is simpel. Iedereen mag per keer één of twee zakjes ‘lenen’. Die zaden kweek je op en hoppa, aan het einde van het seizoen heb je een plant die nieuwe zaadjes heeft gemaakt. Die droog je, stopt ze, voorzien van naam, soort en oogstdatum in een zakje of potje. Die zaadjes drop je vervolgens in een speciale bak in de zadenbibliotheek in DNK.

„Ik kom hier vrijwel dagelijks om de ingeleverde zaden op te halen”, vertelt Lida. „Iedere week sorteren we de zaadjes met een aantal vrijwilligers in de Buurtschuur in Assen-Oost. De zakjes maken we zelf, van pagina’s die we uit tijdschriften knippen. De etiketten worden geleverd door DNK. Meestal hebben we wel veertig verschillende soorten, vooral groenten en bloemen, soms ook kruiden. Af en toe zitten er exoten tussen. Deze bijvoorbeeld: huacatay, Peruaanse munt. Daar kun je heerlijke thee van trekken.”

Het afgelopen jaar werden zo’n tweeduizend zakjes ‘uitgeleend’. Een record. „Daar ben ik hartstikke trots op. We zijn ook blij met het podium dat ons hier geboden wordt. Een heel fijne samenwerking.”

Het zadenbiebproject is volgens Adriaansen in de eerste plaats bedoeld als iets leuks, ‘een beetje spielerei’, noemt ze zelf. Toch hoopt Lida dat het ook bijdraagt aan meer bewustwording over voedsel. „Voor kinderen is het leuk en leerzaam om te zien waar ons eten vandaan komt. En bovendien is het zo belonend: je ziet iets groeien uit een zaadje en uiteindelijk komt er een vrucht aan. Niet iedereen heeft een moestuin, maar in het klein kun je al zoveel doen. Dat kan heel simpel, met een paar bakken.”

Vrijdag 27 februari gaat de zadenbibliotheek weer open. Tussen 10.00 en 12.00 uur is Lida zelf aanwezig om bezoekers te enthousiasmeren over het initiatief, te informeren over de verschillende zaden én het zelf opkweken ervan. „Ken je de drie gezusters? Een combinatie van maïs, pompoen en stokboon. De maïs groeit omhoog, de stokboon krult eromheen en de pompoen bedekt de grond en houdt die vruchtbaar. De voedingswaarden vullen elkaar aan. Een oeroud recept.” DNK zorgt voor koffie en thee.