Zaterdag en zondag zijn duizenden monumenten open voor publiek. Een unieke kans om de geheimen van het GETEC-terrein in Emmen te ontdekken.

Je komt er niet zomaar op, het GETEC-terrein in Emmen. Bezoekers moeten zich aanmelden, een identiteitscontrole ondergaan en voldoen aan een reeks veiligheidsinstructies. Maar wat je daarvoor terugkrijgt, liegt er niet om: toegang tot een 100 hectare omvattend industriecomplex waar ruim twintig bedrijven werk bieden aan meer dan dertienhonderd mensen.

Is dat interessant om te bezoeken tijdens Open Monumentendag? Jazeker, zegt Jan Hulsegge van het Architectuurpunt Drenthe, op wiens voorspraak zaterdag maximaal vijftig mensen in een speciale bus over het terrein worden rondgeleid. „Het is uniek. We hebben het hier over prachtig industrieel erfgoed, met bijzondere architectuur – een van de belangrijkste industriële parken in Noord-Nederland.”

De naam van het park verwijst naar het Duitse energiebedrijf GETEC, dat het sinds 2016 in eigendom heeft. De geschiedenis gaat echter terug tot begin jaren 50, toen na een succesvolle start in Emmer-Compascuum in Emmen de Enkalon-fabriek werd gebouwd voor grootschalige productie van nylon voor de textielindustrie. Kort daarna werd een tweede fabriek gebouwd, voor de productie van Terlenka – ook een vezel voor textiel.

De eerste fabrieken werden ontworpen door Dirk Masselink en G.P. Beenker, de huisarchitecten van het overkoepelende Algemene Kunstzijde Unie-concern (AKU) in Arnhem. Om de bouw in Emmen mogelijk te maken, richtte de AKU een eigen bouwbureau op. De gemeente Emmen zorgde voor arbeiderswoningen in de naoorlogse wijken Emmermeer, Angelslo en Meerveld.

Een deel van die huizen staat daar nog steeds. Indrukwekkend zijn de directeursvilla’s, die naar ontwerp van architect R. Romke de Vries zijn gebouwd aan de Angelsloërdijk. Een paar jaar later volgden, eveneens naar zijn ontwerp, dubbele woningen voor het hogere personeel aan het Meijerswegje en de Sophielaan – inmiddels zijn het provinciale monumenten.

Bezoek aan de woningen maakt geen deel uit van de bustocht, zegt Hulsegge, erop wijzend dat Architectuurpunt Drenthe vaker onregelmatig organiseert in de woonwijken van Emmen. „Op het GETEC-terrein is op zich al voldoende te zien. Er staan nog steeds gebouwen uit de beginperiode. Gidsen zullen vertellen over de historie, maar ook over de huidige situatie.”

De AKU fuseerde in 1969 met het bedrijf Koninklijke Zout Organon (KZO) tot Akzo, dat voortleeft als AkzoNobel. Hoewel Akzo eind jaren 90 een deel van de activiteiten heeft overgedragen aan het Japanse bedrijf Teijin Aramid, worden in Emmen tot op vandaag kunstvezels geproduceerd.