Joop Dagelet tijdens de repetitie van De Wijk De Wereld. Links (in blauw) artistiek leider Karin Noeken. Foto: Nienke Maat
Joop Dagelet is 85 jaar. Zie hem gaan over de vloer van de Stadsschouwburg. Hij doet mee met De Wijk De Wereld, waarin drie Groningse wijken straks de schouwburg overnemen. Buurtbewoners samenbrengen, theaterbezoek stimuleren: een blijvend succes.
Uithijgen hoeft hij niet, als hij na de repetitie van De Wijk De Wereld aanschuift in de artiestenfoyer. ,,De pas de deux of het tilwerk zit er niet meer in.” Dus mag Joop Dagelet het op zijn 85ste houden bij subtiele bewegingen. Daaraan is nog altijd af te zien dat hij een danser is geweest. Hij heeft de Groningse schouwburgvloer talloze passen nagelaten.
Subtiel, dat past ook precies bij de choreografie die Ada Daniele en Shara Maaskant, performers bij X_Yusuf_Boss uit de stad, voor De Wijk De Wereld hebben uitgewerkt. De twee zijn gefascineerd door vlinders, en verbeelden ze van cocon tot uitvliegen. Rond tien wijkbewoners fladderen mee. Tegenover Dagelet als de oudste danser staat Lena Talens met haar 14 jaar als de jongste.
De dans is een van de drie elementen die straks het toneel bevolken. Ernaast is er een filmproductie van VidAmir, een artistiek collectief Vida Kashani en Amir Komelizadeh, plus een samenwerking van WERC’s Joachim Rümke (mediakunst) met acteur/regisseur Karel Hermans als derde makersduo.
Het schuldgevoel van een vluchteling
Rümke, WERC, dat betekent animatie. Hermans schreef een verhaal rond Azer Noon. Hij vluchtte dertien jaar geleden uit Azerbeidjan, woont en werkt in Groningen, en wordt tussen de betere momenten door geplaagd door spijt en schuldgevoelens. Hermans: ,,De wisselende projecties van Joachim met Azer daarvoor tonen de verschillende kamers in zijn hoofd, waartussen hij telkens heen en weer gaat. Zijn mentale problematiek. Hij voelt zich schuldig weg te zijn uit zijn land, schuldig dat hij er niet was voor zijn moeder toen zijn vader overleed, terwijl zijn kinderen hier de kans hebben op een goed leven.”
Hermans spreekt daarbij een dialoog met Karim, afkomstig uit Jemen. ,,Karim heeft net te horen gekregen dat hij geen verblijfsvergunning krijgt. Hij gaat daar heel ontspannen mee om. ‘Ik kan gaan huilen, maar wat schiet ik daarmee op. Het gaat zoals het gaat’, zegt hij.” In de dialoog geeft Hermans woorden aan Karim die diens gemoed passen: ,,Spijt heeft geen zin.”
Programma-aanjagers van De Wijk De Wereld zijn nog steeds artistiek leider Karin Noeken en researcher/dramaturg Jantien Kurpershoek. De laatste is ‘afgevaardigde’ van SPOT, oftewel de schouwburg. Naast het blootleggen van wat speelt in de wijken en de totstandkoming of verbetering van de onderlinge contacten, hoopt SPOT dat de kennismaking met het theater de deelnemers later tot bezoek verleidt. ,,Zeker lukt dat”, zegt Kurpershoek. ,,De helft van de vijftig kaarten voor de zogenaamde theaterproeverijen gaat naar eerdere deelnemers van De Wijk De Wereld.”
Eerst vertrouwen winnen
Als eerste stap voor een nieuwe editie gaan zij en Karin Noeken de wijk in die is uitverkoren. Dat zijn er dit jaar trouwens drie, Vinkhuizen, Selwerd en Paddepoel, waarmee DWDW terugkeert naar de allereerste keer. Noeken: ,,Als we beginnen moeten we eerst vertrouwen zien te winnen. Dat is er niet zomaar.” In de wijken zijn vaste activiteiten en instellingen die daarbij helpen, zoals de Volkshortus in Selwerd.
De opzet van de drie dagen in de schouwburg is anders dan in de eerdere jaren. Toen waren er optredens op telkens andere plekken in het gebouw. Nu wordt op het toneel een carré van tribunes gebouwd, met in het midden ervan de verschillende projecten, van vier kanten door de per keer 220 bezoekers te zien. Voor die tribunes komen grote, dunne doeken te hangen, die opgetrokken en neergelaten kunnen worden, voor projecties.
Het publiek loopt bij binnenkomst eerst wel de hele schouwburg door, waarbij op de divers plekken vaste wijkactiviteiten zichzelf presenteren. Daarna gaan de bezoekers, voorafgaand aan wat op het toneel gebeurt, nog de pluche zaalstoelen op, voor dj-optredens.
‘Spastische bewegingen’ maakt Dagelet niet meer
De 85-jarige Dagelet wacht dan geduldig op zijn beurt. Hij komt als allerlaatste het toneel op. Een toneel dat hij dus kent, als vroegere danser, maar ook als een van de twintig mannen die meededen bij de voorstelling De Laatkomer van het NNT. ,,Met acht van hen komen we nog altijd elke maand bij elkaar”, zegt hij. ,,De rest is inmiddels overleden.”
De Wijk De Wereld repeteert in de Stadsschouwburg in Groningen. Foto: Nienke Maat
Ook was hij betrokken bij ZINA neemt De Wijk, dat Adelheid Roosen samen met het NNT lanceerde, en waarbij toen bewoners van de Korrewegwijk betrokken waren. ,,Adelheid is een bijzondere hoor. Ik heb nog steeds contact met haar.” Dagelet is dan ook een honkvast type, zegt hij. ,,Ik woon al 55 jaar op dezelfde plek in Paddepoel.”
Hij wilde danser worden, maar zoals zo vaak zagen zijn ouders daar geen heil in, en zeker geen brood, dus hij moest naar de mulo. ,,Later heb ik alsnog balletles genomen. Bij Gretel van Bruggen hier op het Martinikerkhof in de stad. Peer Quint, Ophelia, ik heb van alles gedaan. En later ook jazzballet toen dat opkwam.” Hij was verbonden aan Noord Nederlandse Dans, van later Itzik Galili.
,,Maar die spastische bewegingen, dat doe ik niet meer. Karin Noeken heeft me er min of meer ingeluisd. Ik weet nog steeds niet of het wel goed is dat ik meedoe. Ik schaam me een beetje voor mezelf, zo oud dat veel niet meer lukt.” Dan is het altijd goed als iemand hem vertelt dat ‘t er juist nog prima en ook mooi uitziet, wat hij doet. ,,Ja, nou, dat zei Karin precies zo.”
Wekelijks een club zittend dansende vrouwen
In feite sluit wat Dagelet in zijn dagelijks leven doet precies aan bij wat De Wijk De Wereld wil betekenen. ,,In de Polluxflat in Paddepoel heb ik elke week vijftien tot zestien dames die daar onder mijn leiding komen dansen in een appartement dat ervoor wordt vrijgehouden door corporatie Lefier. Ze zijn op leeftijd, dus zitten allemaal dansend op een stoel. Daar schrijf ik speciale choreografieën voor. Op ABBA, vinden ze leuk.”
Verbinding in de wijk in praktijk. Maar wie zich daarmee nu direct zou willen verbinden, moet geduld hebben. Dagelet heeft een wachtlijst. Gelukkig kan hijzelf nog wel even mee.
Voorstellingen
De Wijk De Wereld, 19, 20 en 21/6 (dan twee keer), Stadsschouwburg Groningen.