Jezelf uitdagen om meer boeken te lezen of een challenge opzetten zodat je een concreet doel hebt om tóch die ongelezen exemplaren uit je kast eens open te slaan. Leeschallenges zijn populair. Zie het als goede voornemens, maar dan met een boekige twist. Maar werken die uitdagingen ook echt?
De populairste challenge is bij uitstek het aantal boeken dat je in een jaar wilt lezen. Op lezersplatforms als Goodreads of Hebban kun je instellen hoeveel boeken je wilt lezen in 2026 en elke titel bijhouden.
Zo’n doel hebben lijkt te werken voor veel lezers, want van alle deelnemers van de Hebban Reading Challenge las bijna 70 procent meer boeken dan ze als doel hadden ingesteld aan het begin van het jaar. En 61 procent las zelfs zeven of acht boeken extra.
Leesdoel dat bij jou past
Wie denkt dat je veel moet lezen voor een challenge heeft het dus mis, met een leesdoel van twaalf boeken per jaar zit je ook al helemaal goed. Het is maar net wat bij je past. Doorgewinterde lezers zetten hun leesdoel bijvoorbeeld op 52, een boek per week dus. Of deelnemers hogen hun leesdoel op in vergelijking met vorig jaar. Las je in 2025 tien boeken? Dit jaar ga je er nu vijftien proberen. Of twintig als je wat extra uitdaging wilt.
Voor veel lezers werkt het opstellen van een doel, blijkt uit de cijfers van Hebban.nl. Toch zie ik ook een tegengestelde trend online: het afzweren van al die statistieken. Zelf hing ik mijn digitale lijstje vorig jaar aan de wilgen en sindsdien hou ik het enkel op papier bij. Geen druk voor mezelf en geen Goodreads die tegen me schreeuwt dat ik acht boeken achter op schema loop. Voor mij werkt dat namelijk juist averechts.
Bovendien voelt het sindsdien of ik vrijer lees. Als veellezer lees ik meestal drie boeken tegelijkertijd, maar die hoef ik niet voortdurend op mijn digitale plankje te zien staan. Een boek drie weken op mijn nachtkastje laten liggen en af en toe een hoofdstuk verder lezen, is meer dan genoeg.
Afwerken van een lijstje
Wat ook gebeurt, is dat lezers hun doel op één boek instellen: zo krijg je wel de jaarlijkse statistieken binnen, maar geen ‘je ligt achter op schema’-berichten. Wel zo ontspannen. En is dat niet juist waar het om moet gaan bij boeken lezen? Achterover leunen en verdwijnen in een roman, niet het afwerken van een lijstje.
Leesapps als Fable en Storygraph spelen in op die anti-lijstjes-trend. Slim, want veel lezers laten Goodreads links liggen omdat de app nauwelijks wordt vernieuwd, het te veel focust op een hoeveelheid boeken lezen en het aan Amazon is gelieerd. Apps als Fable en Storygraph, en ook het Nederlandse Hebban, zien er kleuriger uit en focussen zich meer op het community-aspect: samen lezen met je vrienden. Dat maakt het digitaal bijhouden iets wat bij je vriendengroep of leesclub hoort.
Naast het aantal boeken dat je wilt lezen, zijn de laatste jaren specifieke leesdoelen populair. Een doel aangepast op jou persoonlijk of een doel waarmee je andere boeken oppakt dan je normaliter zou doen. In 2025 stelde ik voor mezelf zo’n doel op: tien klassiekers lezen. En dat lukte, juist door het zo specifiek te maken.
Leesdoelen van Wendy, Lammie, Femke en Demi
Andere lezers doen daar ook aan mee. Zo vroeg Wendy Leusink uit De Wijk aan twaalf vrienden een boekentip voor het nieuwe jaar. En gaat lezer en vertaler Lammie Post-Oostenbrink (55) uit Assen verder met haar rondje om de wereld, om meer boeken en auteurs te ontdekken uit landen waarvan je misschien zelfs nog nooit hebt gehoord. Het specifieke doel motiveert, ook mijzelf, en staat in contrast van het soms obsessieve bijhouden van hoeveel je leest.
Twaalf vrienden
Wendy Leusink (27), student logopedie, uit De Wijk
Wendy Leusink. Eigen foto
„Ik doe dit jaar de #12friends12books-challenge. Voor deze challenge vraag je twaalf vrienden om een boekentip. Dat mag van alles zijn, ook buiten de romantische boeken en thrillers die ik zelf het meest lees. Een beetje uit mijn comfortzone te stappen dus, om boeken te leren kennen uit genres die ik anders waarschijnlijk nooit zou oppakken. Fantasy of literaire fictie, bijvoorbeeld.”
„Daarnaast vind ik het extra leuk om de favoriete boeken van mijn vrienden te lezen, wie weet worden het ook mijn nieuwe favorieten. De meeste aanraders komen van online vrienden, maar ik heb ook mensen gevraagd die ik in het dagelijks leven zie, zoals via de boekenclub of mijn nichtje, die ook veel leest. Ik ben iemand die goed gaat op dingen afvinken van lijstjes. Deze challenge voelt als zo’n lijstje en dat werkt enorm motiverend voor me. Het geeft me echt het gevoel dat ik iets bereik.”
Rondje om de wereld
Lammie Post-Oostenbrink (55), vertaler Zweeds, Noors en Deens, uit Assen
Lammie Post-Oostenbrink. Eigen foto
„Mijn leesdoel is een boek lezen uit alle 193 internationaal erkende landen, daarbij tel ik Vaticaanstad, Palestina en Kosovo ook mee. Bij voorkeur een Nederlandse vertaling. Ik kwam op dit idee toen ik jaren geleden een Amerikaanse schrijver een rondje om de wereld zag lezen op Twitter. Het idee om minder Euro-centrisch te lezen sprak me meteen aan, omdat schrijvers uit andere delen van de wereld op een heel andere manier verhalen vertellen dan wij doen. Daarnaast wil ik gewoon meer weten over andere landen en culturen, en dat doe ik het liefste door erover te lezen. Bij voorkeur fictie en poëzie, maar non-fictie mag ook.”
„Ik vind dat ik door wereldomspannend te lezen een beter begrip krijg voor andere mensen, hun cultuur en hun geschiedenis. Dan snap ik opeens waarom de dingen gaan zoals ze gaan, en ik krijg vaak zin om me in zo’n land te verdiepen. Mijn advies aan iemand die dit ook wil proberen: begin op één continent. Dat kan Europa zijn, maar nu er ook veel boeken uit Azië verschijnen, kun je ook daar beginnen. Leg de lat niet te hoog. Als je uit een bepaald land geen fictie kunt vinden, kan een non-fictieboek een uitkomst zijn.”
Meer genres
Femke Bouwmeester (22), student pabo, uit Scharnegoutum
Femke Bouwmeester. Eigen foto
„Ik probeer ieder jaar mijn leesdoel te verhogen om bij te houden wat ik lees. Voor komend jaar wil ik bewust meer verschillende genres lezen, omdat ik nu vooral fantasy en thrillers pak, terwijl ik ook vaker romance en eens scifi wil proberen. Dit helpt mij niet alleen als lezer, maar ook met het oog op mijn toekomstige werk in het onderwijs.”
„In de klas stimuleer ik lezen door zelf mee te lezen en boeken te kiezen die passen bij de groep, zodat ze gedeeld of voorgelezen kunnen worden. Ook creatieve initiatieven helpen zoals een boekenkring waarbij de leerlingen in de vakantie een boek meekrijgen naar huis of een kleine schildersezel met de aanrader van de klas. In de toekomst wil ik leesdoelen inzetten die niet om aantallen draaien, maar om leesplezier, geïnspireerd door initiatieven die ik op stagescholen heb gezien.”
Uit eigen kast
Demi Terinathe (29), communicatiemedewerker, uit Assen
Demi Terinathe. Eigen foto
„Vorig jaar ontdekte ik boeken over minimalisme. Ik ben daardoor flink aan de slag gegaan met ontspullen: kleren, spullen in huis en ook boeken. Dat geeft rust in mijn hoofd, zeker omdat ik ADHD heb. Ook vind ik het een goed idee om bewuster te zijn van de spullen die ik, soms impulsief, koop.”
„Voor 2026 wil ik mezelf uitdagen om zoveel mogelijk boeken uit mijn eigen kast te lezen. Ik heb 421 boeken in huis en daarvan heb ik 172 gelezen. Dat is een heleboel: ik heb er nog 249 te gaan! In 2025 hield ik alleen mijn gelezen boeken bij, maar dat gaf me soms een beetje stress. Zo ging ik dunnere boeken lezen om mijn doel te halen. Met dit leesdoel zet ik meer een richtlijn. Ik hoef niet mijn hele kast uit te lezen, maar het aantal wat lager krijgen zou al fijn zijn. Mijn tip voor wie dit ook wil proberen? Probeer bijvoorbeeld eerst vijf boeken uit eigen kast te lezen en beloon jezelf daarna met een exemplaar dat je echt graag wilt hebben.”
