Kaal, kwetsbaar, breekbaar. De ontroerende kracht van kunstschilder Rik Hagt in Galerie Noord | Kunst kijken met Eric Bos

Met een gevoel van verbazing loop je in Galerie Noord langs de tekeningen en schilderijen van Rik Hagt (Heerenveen, 1962). De kunstenaar maakt het liefst interieurs en stillevens van voorwerpen die je in zo’n interieur tegenkomt. Minimaal, zonder opsmuk. Elke zweem van grandeur ontbreekt.

Dat verklaart de onopvallendheid van alles. Niets dringt zich op, niets bepaalt hoe je moet kijken. Je oog dwaalt over het oppervlak en komt van alles tegen. Het ontbreken van drama kun je als een gemis beschouwen – kunst is toch vaak theater – maar het werkt ook ontspannend. Opluchtend zelfs.

Kunst kan blijkbaar ook zonder lawaai en pretenties. Het hoeft niet zwaarwichtig of diep van betekenis te zijn. Rik Hagt blijft bijvoorbeeld aan de oppervlakte. Wat ons juist treft, is de unverfroren naïviteit, de tedere gevoelens die ze wekken.

Rik Hagt is vooral bekend van zijn hotelkamerbeelden. Hij schildert elk jaar een hotelkamer ergens in de wereld. Van die minimaal gestoffeerde interieurs zijn dat, niet geschikt om in te leven, hoogstens om er een nacht te verblijven. Je deelt zo’n kamer met duizenden anderen die niets persoonlijks achterlieten. Je verhoudt je tot de reproductie aan de muur, het blinde beeldscherm, je zit op die ene ongemakkelijke stoel, het tafeltje met telefoon te klein voor een laptop. De manier van schilderen van Rik Hagt sluit daar naadloos op aan, zo zien we bij Hotelkamer #29 in Parijs uit 2019.

Zijn eigen atelier en woning benadert hij op dezelfde manier. Het wekt de schijn alsof de leefwereld van de kunstenaar geen hoogte- en dieptepunten kent. Elke emotie lijkt uitgebannen, verstopt achter potloodlijntjes en verfstreken. Maar juist dat maakt zijn werk bijzonder, eigen en uniek. Want kijk naar zijn potloodtekeningen op papier. Of zijn kleine olieverfschilderijtjes van voorwerpen, zoals een megadik filosofieboek (18 bij 13 centimeter) dat alle regels van het perspectief tart.

In zulk werk heerst een ongelooflijke eenvoud en onbeholpenheid die bijna pijn doet. Het brengt consequent gemankeerde afbeeldingen van de werkelijkheid voort, die een gevoel van deernis wekken. Als bij pasgeboren vogeltjes die uit hun nest gevallen zijn en nog niet hebben leren vliegen. Kaal, kwetsbaar, breekbaar en juist daardoor ontroerend.

Alsof zijn kleine kunstwerken eveneens te vroeg op de wereld gekomen zijn en je je afvraagt of ze het wel zullen redden. Scheve potjes, krom eetgerei, vervormde voorwerpen. Als eerste schuchtere pogingen om de wereld te leren kennen. Een handschrift dat zo persoonlijk is dat het bijna onleesbaar wordt. Die zijn volkomen tegengesteld aan de ‘mooier, beter’ en groter uitgewerkte schilderijen van privévertrekken of hotelkamers die over een heel ander soort aantrekkingskracht beschikken.

De expositie begint met een serie nóg kleinere olieverfschilderijtjes (7 bij 4 centimeter) op linnen van een witte boterham, een eikel, een theezakje, opgebouwd uit vormloze veegjes kleur. Volledig onthecht, zou je ook kunnen zeggen.