Afscheid nemen van Polen valt zwaar voor Bertus (78) en Janny (73) uit Coevorden. ‘We missen onze vrienden nu al’

Niemand weet of dat boek er ooit komt, maar het is klip en klaar Bertus en Janny het Oost-Europese land hebben omarmd en dan in het bijzonder de stad Czarnków, dat relatief gezien niet heel erg ver van Berlijn ligt.

Vele jaren geleden hoorden Bertus en Janny over het inzamelen van kleding voor Polen. Dat gebeurde door de stichting Hulp Aan Polen. „Het leek ons wel wat om ook te helpen”, vertelt Bertus. „We waren benieuwd waar de kleding uit Coevorden precies terecht zou komen. Zodoende reden we samen met veel andere vrijwilligers naar Czarnków om kleding en schoenen te brengen.”

Bertus is sinds begin jaren negentig welgeteld 120 keer in Polen geweest en Janny op haar beurt 44 keer. „Maar we stoppen omdat we een dagje ouder worden”, zegt Bertus. „Je weet nooit hoe het volgend jaar met ons gaat. Gelukkig hebben we in Polen een afscheidsfeestje kunnen bouwen met onze vrienden aldaar. Met koffie en taart, maar zonder alcohol. Fijn dat we iedereen een roos als bedankje konden geven, want al die keren konden we daar bij mensen eten en onze caravan stallen. We missen ze nu al.”

Bertus bracht eens puzzels naar een kindertehuis vlakbij Czarnków. „De kinderen begonnen direct met puzzelen; het geluk in hun ogen is voor mij echt onbetaalbaar. Wij vinden het mooi dat we mee mochten helpen om Polen op te bouwen.” Volgens de zeventiger is de situatie in Polen tegenwoordig aanmerkelijk beter dan begin jaren negentig. „Het ging toen gewoon niet zo goed met het land. De Koude Oorlog was nog maar net voorbij en de Berlijnse Muur was eind 1989 gevallen. Mensen hadden bijvoorbeeld bij de slager niets te kiezen, want er was maar één soort worst. Het was best wel armoedig in Polen.”

Na verloop van tijd werd Polen welvarender en was de hulp van Bertus en Janny minder nodig. „Toch gingen wij in de auto met caravan en spullen naar Polen. Daar was eens een Poolse vrouw die een cateringbedrijf begon. Wij hielpen haar door pannen te leveren zodat ze in de weekenden eten kon maken. Wij hadden die pannen toch over hier in Coevorden. Wel hebben we altijd gemerkt dat je in Polen alleen iets bereikt door de handen uit de mouwen te steken. Niets gaat er zomaar even vanzelf.”

Bertus mijmert als hij aan ‘zijn’ Polen denkt. „Ik kwam er keer op keer weer thuis en heb in dat land echt nooit een probleem gehad met wie dan ook. Prachtig ook is de herinnering aan een toneelstukje door geestelijk gehandicapten in een Pools tehuis. Andere kant van de medaille was dat een vrouw mij op een zekere dag een briefje gaf dat ik van haar pas thuis mocht lezen. Ik liet de Poolse tekst vertalen en daaruit bleek dat ze een schuld had bij een energiebedrijf en die mij wilde laten betalen. Daar paste ik voor, want er zijn grenzen.”